Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Science ngày 26-3 đã lần đầu tiên ghi lại trọn vẹn quá trình sinh nở của cá nhà táng (Physeter macrocephalus) ngoài tự nhiên, hé lộ những hành vi hợp tác hiếm thấy trong thế giới động vật biển.

Đoạn video do các nhà khoa học thực hiện cho thấy một cá mẹ được khoảng 10 con cá khác trong đàn vây quanh hỗ trợ trong suốt quá trình "vượt cạn". Đáng chú ý, trong số này có cả những con không cùng huyết thống. 

Phát hiện cho thấy cá nhà táng sở hữu bản năng hợp tác mạnh mẽ, vượt qua ranh giới gia đình để bảo vệ sự sống mới.

Sự kiện hiếm hoi này được ghi lại ngoài khơi Dominica bởi các nhà sinh vật học thuộc Dự án CETI, tổ chức phi lợi nhuận chuyên nghiên cứu về cá nhà táng. Nhờ thiết bị bay không người lái, nhóm đã quan sát trọn vẹn ca sinh kéo dài 34 phút của cá mẹ tên Rounder.

Ngay sau khi cá con chào đời, cả đàn lần lượt dùng thân mình nâng đỡ, đưa nó lên mặt nước để thở. Do cá nhà táng con có xu hướng dễ bị chìm và chưa thể tự bơi trong những giờ đầu, sự hỗ trợ này mang tính sống còn.

Phân tích video cũng cho thấy sự phối hợp giữa hai nhóm cá nhà táng vốn không thường kiếm ăn cùng nhau. Bốn con giữ vai trò hỗ trợ chính gồm cá mẹ, một con họ hàng gần, một con lớn tuổi và đặc biệt là một con hoàn toàn ngoài nhóm.

Theo các nhà khoa học, điều này cho thấy trong những tình huống căng thẳng như sinh nở, bản năng liên minh và hợp tác của loài động vật có vú biển này được đẩy lên mức cao nhất nhằm đối phó với nguy cơ từ môi trường hoặc kẻ săn mồi.

Không chỉ ghi hình, nhóm nghiên cứu còn thu được các tín hiệu âm thanh đặc trưng (coda) của đàn cá nhà táng. Những âm thanh này thay đổi rõ rệt theo từng giai đoạn của ca sinh, đặc biệt khi xuất hiện cá voi hoa tiêu - loài đôi khi có hành vi gây hấn.

Đáng chú ý, đàn cá nhà táng còn đưa cá con bơi ngang qua mũi thuyền của nhóm nghiên cứu, hành động được cho là thể hiện sự "giới thiệu" thành viên mới, đồng thời phản ánh mức độ tin cậy hiếm thấy giữa động vật hoang dã và con người.

Các nhà khoa học nhận định thành công của nghiên cứu không chỉ đến từ may mắn, mà còn nhờ nỗ lực lâu dài trong việc giải mã hệ thống giao tiếp và cấu trúc xã hội phức tạp của loài "khổng lồ" đại dương này.

Cá mập nhiễm cocaine: Đại dương đang có chuyện gì?

Một nghiên cứu công bố năm 2026 cho thấy cocaine và nhiều loại dược phẩm đã xuất hiện trong máu cá mập, dấy lên lo ngại về tác động âm thầm của ô nhiễm hóa chất đối với hệ sinh thái biển.