02/10/2026 15:58 GMT+7

Chuyên gia hiến kế giải bài toán lúa phát thải thấp ở ĐBSCL

LAN NGỌC

Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo... được xem là những mắt xích trọng yếu giúp nông dân trồng lúa theo hướng sản xuất lúa phát thải thấp tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) hiệu quả hơn.

Ngày 2-10, Trường đại học Cửu Long phối hợp với Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, Trung tâm Khuyến nông quốc gia tổ chức hội thảo Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và giải pháp khoa học, công nghệ trong sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng ĐBSCL.

Ông Hồ Xuân Hùng - Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - cho biết ĐBSCL là vựa lúa trọng điểm của cả nước, nhưng cũng là khu vực chịu ảnh hưởng nhiều của biến đổi khí hậu.

Việt Nam chốt ngày khai trương sàn giao dịch carbon, chờ tỉ USD từ thị trường quốc tế

"Từ đó đặt ra cho sản xuất lúa gạo không dừng lại ở năng suất và sản lượng, mà bắt buộc phải chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải khí nhà kính.

Đây cũng chính là tinh thần cốt lõi của đề án Phát triển bền vững 1 triệu héc ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030", ông Hùng nói.

Trong khi đó Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Lương Minh Cừ - Hiệu trưởng Trường đại học Cửu Long - mong muốn lắng nghe yêu cầu thực tiễn, những đề xuất, giải pháp từ các chuyên gia, nhà khoa học trong đổi mới, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ đóng góp chung cho nền nông nghiệp xanh, chuyển đổi số và bền vững cho vùng ĐBSCL.

"Nhà trường cam kết sẽ tiếp tục phát huy vai trò của một cơ sở giáo dục đại học trong đào tạo nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và kết nối các nguồn lực trong chuỗi giá trị để phục vụ cho cộng đồng", PGS.TS Lương Minh Cừ nêu tại hội thảo.

Tại hội thảo, các tham luận xoay quanh một số nội dung như định hướng chuyển đổi xanh, chuyển đổi số trong phát triển lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng ĐBSCL.

Trường đại học Cửu Long với chương trình sản xuất lúa phát thải thấp vùng ĐBSCL. Từ mô hình lúa phát thải thấp đến tổ chức sản xuất, liên kết chuỗi và thị trường carbon - kinh nghiệm thực tiễn tại khu vực miền Tây.

Các chuyên gia tại hội thảo cũng đã trao đổi về tiến độ thực hiện đề án 1 triệu héc ta, cơ chế hình thành tín chỉ carbon và kết quả thử nghiệm hệ thống MRV (đo lường, báo cáo và xác minh lượng phát thải khí nhà kính) trên lúa gạo Việt Nam…

Trung tâm Khuyến nông quốc gia "hiến kế" cho nông dân trồng lúa phát thải thấp

Tại hội thảo, TS Huỳnh Kim Định - Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia - đề xuất cần tổ chức lại sản xuất và tái cấu trúc hợp tác xã.

Đây là mắt xích trọng yếu để bứt phá, bởi sản xuất lúa phát thải thấp và đặc biệt là thị trường carbon yêu cầu vùng sản xuất tương đối đồng nhất, có quy trình, có dữ liệu và có khả năng kiểm chứng. Vì vậy hợp tác xã cần phát huy vai trò là tổ chức vùng nguyên liệu.

Cạnh đó nâng cấp liên kết chuỗi giá trị và đổi mới mô hình tài chính. Liên kết chuỗi giá trị thông qua hợp đồng liên kết theo mô hình tài chính chuỗi giá trị giúp hợp tác xã, doanh nghiệp và các tác nhân tham gia chuỗi giá trị tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi phát triển sản xuất hay quỹ đầu tư xanh.

Sẽ mở rộng sản xuất lúa giảm phát thải trên quy mô toàn quốc

Việc ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số vào sản xuất lúa gạo không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn nâng cao khả năng quản lý, truy xuất nguồn gốc, là nền tảng để nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam trong giai đoạn mới.