Những đại án lừa đảo liên quan đến những dự án "ma" bất động sản có thể kể tới như vụ Alibaba với hơn 4.500 bị hại và số lượng bút lục kỷ lục, hay vụ Công ty bất động sản Nhật Nam do Vũ Thị Thúy cầm đầu đã chiếm đoạt gần 5.000 tỉ đồng của hơn 43.000 nạn nhân.

Nhận diện 3 nhóm rủi ro "tử thần" từ những dự án ma

Để bảo vệ người dân, khoa tài chính - ngân hàng Trường đại học Văn Lang đã phối hợp cùng UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Vĩnh Lộc, TP.HCM tổ chức chương trình cộng đồng gắn với chuyên môn ngành bất động sản, với chủ đề "Tích lũy an toàn - Đầu tư bền vững" trong ngày 14-6. Tại đây, các chuyên gia đã trực diện chỉ ra những cạm bẫy của "dự án ma" và đưa ra "tấm khiên" pháp lý bảo vệ tài sản cho nhà đầu tư.

Thạc sĩ Nguyễn Xuân Trường, giảng viên bộ môn bất động sản (khoa tài chính - ngân hàng, Trường đại học Văn Lang), đã phân tích và chỉ đích danh các chiêu trò lừa đảo tập trung vào 3 nhóm rủi ro chính cần phải "né".

Đầu tiên, ông nhắc ngay đến những rủi ro pháp lý dự án. Dự án được rao bán khi "trắng" giấy tờ, nghĩa là chưa có giấy phép xây dựng, chưa có quyết định giao đất, chưa phê duyệt quy hoạch 1/500. Thậm chí mẫu hợp đồng mua bán căn hộ còn chưa được Sở Công Thương phê duyệt.

Cùng đó là những rủi ro quy hoạch. Bởi theo ông Trường, việc "vẽ" dự án trên đất không được quy hoạch làm đất ở, hoặc xây dựng sai phép về diện tích và số tầng sẽ khiến dự án gặp rủi ro pháp lý, bị ngưng trệ là vô cùng lớn.

Ông cũng nhấn mạnh đến rủi ro từ bên trung gian. Đó là việc môi giới không chứng chỉ hành nghề, hoạt động tự do, không thuộc quản lý của doanh nghiệp được cấp phép nhưng lại tung chiêu bài "cơ hội vàng đổi đời" để thúc ép khách hàng xuống tiền. 

Tấm khiên mới chặn đứng kẽ hở cho "dự án ma"

Để không trở thành nạn nhân của những "dự án ma" bất động sản, ông Nguyễn Xuân Trường đưa ra giải pháp cụ thể, yêu cầu người mua phải kiểm tra đủ các loại giấy tờ pháp lý.

Trước khi xuống tiền, khách hàng cần nắm rõ thông tin dự án, bao gồm giấy phép mở bán, quy hoạch chi tiết 1/500, giấy phép xây dựng, chứng thư bảo lãnh ngân hàng và mẫu hợp đồng mua bán đã được cơ quan chức năng phê duyệt.

Liên quan đến đất đai, khách hàng cần nắm được thông tin về quyết định giao đất của cơ quan có thẩm quyền. Chỉ giao dịch với môi giới, công ty có giấy phép kinh doanh (tên công ty có cụm từ "sàn giao dịch bất động sản"), nhân viên tư vấn phải có chứng chỉ môi giới và giấy tờ xác thực được chủ đầu tư cho phép phân phối dự án.

Luật sư Lý Khánh Hòa (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết Luật Đất đai 2024 và Luật Xây dựng 2025 là những bộ luật mới nhất, được thiết kế để khắc phục những kẽ hở pháp lý mà các "dự án ma" thường lợi dụng. Vì vậy, việc hiểu rõ và vận dụng các điểm mới này giúp cộng đồng có cái nhìn đa chiều, biết cách chủ động kiểm tra tính pháp lý và thực hiện các giao dịch an toàn, thay vì chỉ dựa vào lời hứa của môi giới.

Theo luật sư Hòa, người mua cần nắm rõ các quy định mới đặt ra rào cản kỹ thuật khắt khe hơn đối với chủ đầu tư, ngăn chặn tình trạng rao bán dự án khi chưa đủ điều kiện pháp lý tối thiểu.

Việc xác lập rõ quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất là vô cùng quan trọng. Việc này giúp người dân định vị rõ vị thế pháp lý của mình trong các giao dịch, từ đó nhận diện được các điều khoản bất lợi hoặc phi thực tế trong hợp đồng.

Cùng đó, luật mới đã tăng cường kiểm soát để loại bỏ các công trình sai quy hoạch, sai phép - vốn là "đặc sản" của các dự án lừa đảo. Đặc biệt ông nhấn mạnh tính minh bạch bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của luật. Việc này nhằm đảm bảo quyền lợi sát sườn cho người dân khi có biến động về quy hoạch đất đai.

Hàng loạt dự án của Novaland sắp được cấp sổ hồng

Nhiều dự án của Novaland và doanh nghiệp địa ốc tại TP.HCM vừa được tháo gỡ pháp lý, hàng ngàn căn hộ sắp có sổ hồng.