Thế nhưng có những dấu hiệu đột quỵ ban đầu mờ nhạt khiến nhiều người nghĩ mình chỉ "trúng gió" hay "rối loạn tiền đình", từ đó bỏ lỡ "thời gian vàng" để điều trị.

Nguyên nhân gây tử vong hàng đầu

Theo TS Đào Việt Phương - Phó giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, đột quỵ là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam ở cả nam và nữ.

Đặc biệt, nam giới - những người chịu nhiều áp lực cuộc sống - thường xuyên sử dụng rượu bia và thuốc lá có tỉ lệ mắc cao hơn rõ rệt.

Hiện nay, quy tắc F.A.S.T (méo miệng, yếu tay, khó nói, gọi cấp cứu ngay) đã trở nên quen thuộc. Tuy nhiên theo bác sĩ Phương, vẫn tồn tại những trường hợp "FAST âm tính", điều này có nghĩa dù bề ngoài có vẻ bình thường nhưng não bộ thực chất đang "kêu cứu".

Một số dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý như mất thị lực đột ngột: Nhìn mờ hoặc mất thị lực một bên mắt. Nhiều người nhầm là bệnh mắt, đến khi phát hiện đột quỵ thì đã quá "giờ vàng".

Chóng mặt dữ dội, cảm giác mất thăng bằng, đi đứng loạng choạng, khác với chóng mặt thông thường.

Đau đầu "sét đánh", cơn đau dữ dội, đột ngột, có thể là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.

Bác sĩ Phương cảnh báo nếu nghi ngờ đột quỵ, tuyệt đối không tự lái xe. Khi não bị tổn thương, phản xạ có thể mất đi trong tích tắc, ngoài khả năng kiểm soát. Tại bệnh viện đã có hai bệnh nhân chỉ tê bì nhẹ nửa người nhưng vẫn tự lái xe đến viện và đều va chạm khi dừng đèn đỏ.

Tránh những sai lầm nguy hiểm

Trong tình huống khẩn cấp, nhiều người áp dụng các biện pháp truyền miệng thiếu căn cứ, vô tình làm tình trạng nặng hơn.

Bác sĩ khuyến cáo không chích máu đầu ngón tay; không cho uống nước chanh hoặc bất kỳ thứ gì qua đường miệng; không tự ý dùng thuốc.

Người bị đột quỵ rất dễ sặc, việc cho uống thuốc lúc này có thể gây suy hô hấp cấp.

Ngoài ra không nên mất thời gian đo huyết áp rồi chờ ổn định, bởi tế bào não tổn thương từng phút, không chờ đợi.

"Chú ý năm câu hỏi nhanh phát hiện đột quỵ. Khi thấy người thân có dấu hiệu bất thường, hãy kiểm tra nhanh trong 30 giây: Hỏi tên, kiểm tra khả năng nói; yêu cầu giơ hai tay; yêu cầu nhấc chân; quan sát nụ cười, xem có méo miệng; hỏi thời điểm khởi phát triệu chứng.

Thời gian khởi phát là yếu tố quyết định việc có thể sử dụng thuốc tiêu sợi huyết hoặc can thiệp lấy huyết khối hay không", bác sĩ Phương chia sẻ.

Theo bác sĩ Phương, đột quỵ hoàn toàn có thể phòng ngừa, bắt đầu từ những thay đổi nhỏ như giảm rượu bia, bỏ thuốc lá, kiểm soát huyết áp và tuân thủ điều trị theo chỉ định.

Bất ngờ: Trẻ nhẹ cân khi sinh tăng nguy cơ đột quỵ khi trưởng thành

Một nghiên cứu quy mô lớn được trình bày tại European Congress on Obesity 2026 cho thấy trẻ sinh nhẹ cân có nguy cơ bị đột quỵ cao hơn khi trưởng thành, ngay cả khi họ có chỉ số BMI bình thường.