Một người đàn ông mới đây đã nhập viện trong tình trạng tắc ruột, suy kiệt nặng, giảm 20kg sau 6 tháng "chữa ung thư" trực tràng bằng cách nhịn ăn, chỉ uống nước chanh muối. Khi nhìn rộng ra, câu chuyện này không chỉ là bi kịch cá nhân, mà còn là lát cắt đáng lo ngại về những "liệu pháp chữa bệnh" đang lan truyền tràn lan, rầm rộ trên các trang mạng xã hội.

Chỉ cần vài phút lướt mạng, không khó để bắt gặp những video tự xưng "bác sĩ tự nhiên", "chuyên gia thanh lọc cơ thể", kêu gọi người bệnh từ bỏ điều trị y khoa để tin vào các phương pháp như nhịn ăn kéo dài, uống nước chanh muối, thải độc bằng nước kiềm hay "đánh thức khả năng tự chữa lành". 

Những clip này thường được dàn dựng đơn giản, lời lẽ chắc nịch, kèm theo các câu chuyện "khỏi bệnh thần kỳ" nhưng gần như không có bất kỳ cơ sở khoa học nào.

Nguy hiểm ở chỗ, những nội dung ấy đánh trúng tâm lý tuyệt vọng của người bệnh nặng và gia đình họ. Khi đối diện ung thư hay bệnh mạn tính, nhiều người sẵn sàng nắm lấy bất kỳ tia hy vọng nào, kể cả những phương pháp phi khoa học. 

Và mạng xã hội, với cơ chế lan truyền nhanh và thiếu kiểm chứng, vô tình trở thành "phòng khám" khổng lồ, nơi ai cũng có thể tự phong là thầy thuốc.

Các bác sĩ nhiều lần cảnh báo việc nhịn ăn kéo dài, đặc biệt với bệnh nhân ung thư, không những không chữa bệnh mà còn khiến cơ thể suy dinh dưỡng, rối loạn điện giải, suy gan, suy thận, làm mất cơ hội điều trị chính thống. Trường hợp người đàn ông nhập viện trong tình trạng suy kiệt là minh chứng rõ ràng cho hậu quả của việc tin theo lời khuyên y tế trên mạng.

Vấn đề không còn dừng ở nhận thức cá nhân, mà đã trở thành câu chuyện quản lý xã hội. Luật Khám bệnh, chữa bệnh hiện hành quy định rõ: chỉ người có chứng chỉ hành nghề và hoạt động trong cơ sở được cấp phép mới được tư vấn, điều trị bệnh. 

Việc cá nhân không đủ điều kiện chuyên môn nhưng vẫn hướng dẫn, quảng bá phương pháp chữa bệnh có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe, tính mạng người khác.

Bên cạnh đó, Luật Quảng cáo cũng nghiêm cấm hành vi quảng cáo sai sự thật, gây nhầm lẫn về công dụng của sản phẩm, dịch vụ, đặc biệt trong lĩnh vực y tế. Tuy nhiên, khoảng trống lớn hiện nay là việc nhiều nội dung "chia sẻ trải nghiệm cá nhân", "kể chuyện đời tôi" trên mạng xã hội không tự nhận là quảng cáo, nhưng thực chất lại dẫn dắt người xem tin vào các liệu pháp nguy hiểm.

Thực tế cho thấy không ít người làm nội dung biết rõ rủi ro nhưng vẫn cố tình gieo hy vọng ảo để thu hút lượt xem, bán sản phẩm hoặc xây dựng hình ảnh cá nhân. Khi hậu quả xảy ra, người chịu thiệt luôn là bệnh nhân, những người yếu thế nhất trong chuỗi lan truyền đó.

Câu chuyện người đàn ông suy kiệt vì nhịn ăn chữa ung thư vì vậy không nên chỉ được nhìn như một ca bệnh. Đó là lời cảnh báo về sự mong manh của ranh giới giữa "chia sẻ trên mạng" và "hành vi gây hại", giữa tự do ngôn luận và trách nhiệm xã hội.

Mạng xã hội không thể thay thế bệnh viện. Niềm tin không thể thay thế khoa học. Và sự im lặng trước những lời kêu gọi chữa bệnh phản khoa học, nếu kéo dài, có thể phải trả giá bằng sức khỏe và sinh mạng con người.

Chữa bệnh theo quảng cáo, chắc ăn được bao nhiêu?

Ngồi xem tivi, dù không muốn, nhưng cứ đập vào mắt bạn các sản phẩm quảng cáo chữa bệnh từ đầu đến chân.