Cùng chịu sức ép từ sự thay đổi thói quen mua sắm, nhưng không phải chợ truyền thống nào cũng rơi vào cảnh đìu hiu. 

Những khu chợ trở thành một phần của điểm đến du lịch đang cho thấy một sức sống khác.

Nhiều ngôi chợ là điểm 'phải đến'

Chia sẻ với Tuổi Trẻ, ông George, một người Ấn Độ đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam, cho biết đã ghé chợ Bến Thành và chợ Tân Định bởi đây được xem là những điểm "phải đến" khi tới TP.HCM.

Theo ông, du khách tìm đến các khu chợ truyền thống không chỉ để mua quà lưu niệm, đặc sản, quần áo mà còn để trải nghiệm không khí địa phương.

"Tôi cũng ghé các khu chợ truyền thống khi du lịch Huế và Đà Nẵng. Tôi thường mua một món gì đó mỗi khi đến những nơi này, dù hiểu rằng giá tại các khu vực đông khách du lịch đôi khi có thể cao hơn so với các cửa hàng thông thường của người địa phương. Với tôi, đi chợ cũng là một phần trong trải nghiệm điểm đến và tìm hiểu văn hóa địa phương", ông George chia sẻ.

Không chỉ khách nước ngoài, nhiều du khách trong nước cũng giữ thói quen tìm đến chợ khi đi du lịch.

Thiên Long (26 tuổi, ngụ phường Bình Trị Đông) cho hay dù ít đi chợ truyền thống tại nơi mình sống, nhưng mỗi khi đi du lịch, chợ lại nằm trong danh sách điểm đến.

"Mình đi Đà Lạt một năm cũng vài lần và lần nào cũng phải ghé chợ Đà Lạt để mua quà về. Khi đi Mũi Né, mình cũng nhất định phải đi chợ Phan Thiết vì đọc review thấy ở đây bán nhiều món đặc sản", anh Long nói.

Sức hút của những khu chợ gắn với du lịch cũng thể hiện trên các nền tảng trực tuyến.

Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, chợ đêm Đà Lạt có hơn 19.000 lượt đánh giá trên Google Maps, nhiều bình luận tập trung vào trải nghiệm ăn uống, mua đặc sản, quà lưu niệm và không khí về đêm.

Chợ Bến Thành - một trong những biểu tượng của TP.HCM - có hơn 86.000 lượt đánh giá. Nhiều khách nước ngoài xem đây là khu chợ địa phương nên ghé để trải nghiệm và mua sắm nhiều loại hàng hóa. Bà Hiền (54 tuổi, Việt kiều Pháp) cho biết con trai bà khi lần đầu về Việt Nam cũng muốn đến chợ Bến Thành mua quần áo sau khi đọc nhiều giới thiệu trên mạng và các nền tảng mạng xã hội.

Tại Huế, chợ Đông Ba cũng có hơn 3.500 lượt đánh giá trên Google Maps, với nhiều bình luận xem đây là một trong những điểm nên ghé khi đến thành phố. "Đến Huế là mình đến chợ Đông Ba ngay để mua nón lá cho đúng chất Huế", Ngọc Ánh (25 tuổi, ngụ phường An Hội Đông) chia sẻ.

Chợ du lịch đông, chợ dân sinh lại vắng

Trái với sức hút của những khu chợ đã trở thành một phần của điểm đến du lịch, nhiều chợ dân sinh đang đối mặt với câu chuyện khác: khách địa phương có ngày càng nhiều lựa chọn mua sắm, từ siêu thị, cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini đến các nền tảng thương mại điện tử.

Tại chợ Bà Chiểu (phường Tân Định), ghi nhận của Tuổi Trẻ có khoảng 1/4 số sạp hiện đã ngừng kinh doanh. Ban quản lý chợ cho biết sức mua chưa phục hồi như trước dịch COVID-19, nhiều tiểu thương chỉ duy trì buôn bán cầm chừng.

Tình cảnh tương tự cũng được ghi nhận tại chợ Xóm Mới (phường An Hội Đông). Người dân vẫn đi chợ, nhưng phần lớn tập trung mua thực phẩm và hàng thiết yếu ở khu vực bên ngoài, trong khi nhiều sạp phía trong thưa khách.

Cô Lan, một tiểu thương bán thịt heo tại đây, cho biết lượng khách hiện giảm nhiều so với trước. Nhờ bán thực phẩm thiết yếu, cô vẫn duy trì được nhóm khách quen và khách lấy hàng thường xuyên.

Theo cô, một bộ phận người dân vẫn chuộng chợ truyền thống khi cần mua thực phẩm tươi sống và muốn có nhiều lựa chọn. Tuy nhiên, sự xuất hiện ngày càng dày của các siêu thị mini cùng thay đổi trong thói quen mua sắm khiến lượng người đi sâu vào bên trong chợ giảm rõ rệt.

"Mình bán cho khách quen là nhiều, khách mới cũng chỉ lai rai", cô Lan nói.

Thực tế này đang tạo ra hai gam màu khác nhau của chợ truyền thống: những khu chợ gắn được với du lịch, ẩm thực, đặc sản và trải nghiệm vẫn có thêm dòng khách từ bên ngoài; trong khi nhiều chợ chủ yếu phục vụ nhu cầu mua sắm hằng ngày của người dân lại phải cạnh tranh ngày càng mạnh với các mô hình bán lẻ mới.

Vì sao chợ Đà Lạt vẫn sống khỏe khi chợ truyền thống khác 'ngáp ngủ'?

Khi nhiều chợ truyền thống rơi vào cảnh ế ẩm kéo dài, tiểu thương gà gật chờ khách, thì chợ Đà Lạt vẫn nhộn nhịp kẻ mua người bán gần như không lúc nào ngơi. Chuyện gì đang diễn ra ở khu chợ này?