Ngày 3-2, Bảo hiểm xã hội TP.HCM triển khai hướng dẫn của Bộ Công an về kiến nghị khởi tố hành vi vi phạm trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

Thực hiện Công văn số 5659/BCA-CSKT ngày 15-12-2025 của Bộ Công an về hướng dẫn kiến nghị khởi tố các hành vi vi phạm quy định tại các Điều 214, 215 và 216 Bộ luật Hình sự trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, trên cơ sở thống nhất với Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao, Bảo hiểm xã hội TP.HCM đã triển khai thực hiện và thông tin rộng rãi đến các đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp liên quan.

Theo hướng dẫn của Bộ Công an, hồ sơ kiến nghị khởi tố do cơ quan bảo hiểm xã hội lập bao gồm văn bản kiến nghị khởi tố cùng các tài liệu, chứng cứ kèm theo. Các giấy tờ này phải là bản chính, bản sao hợp pháp (sao y, sao lục theo quy định) hoặc tài liệu, dữ liệu điện tử đã được chuyển đổi bảo đảm giá trị pháp lý theo quy định của pháp luật.

Việc lập hồ sơ kiến nghị khởi tố được áp dụng đối với các hành vi có dấu hiệu phạm tội như: tội gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp theo Điều 214 Bộ luật Hình sự; tội gian lận bảo hiểm y tế theo Điều 215; và tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động theo Điều 216 Bộ luật Hình sự.

Đáng chú ý, hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội theo quy định tại Điều 3 và Điều 6 Nghị định số 274/2025/NĐ-CP ngày 16-10-2025 sẽ được xác định là trốn đóng nếu người sử dụng lao động chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đóng theo quy định, hoặc sau khi cơ quan bảo hiểm xã hội đã có văn bản đôn đốc nhưng vẫn không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ.

Cụ thể trong trường hợp cơ quan bảo hiểm xã hội gửi văn bản đôn đốc trong vòng 45 ngày kể từ ngày hết thời hạn đóng chậm nhất mà doanh nghiệp vẫn không nộp sau 60 ngày, hành vi được xác định là trốn đóng kể từ ngày thứ 61.

Trường hợp văn bản đôn đốc được gửi sau 45 ngày kể từ ngày hết thời hạn đóng chậm nhất, hành vi trốn đóng được tính từ ngày thứ 15 kể từ ngày cơ quan bảo hiểm xã hội ban hành văn bản đôn đốc.

Đối với các đơn vị thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp nhưng không thực hiện đăng ký tham gia, nếu sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đăng ký theo quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 mà đơn vị vẫn chưa thực hiện, hành vi chậm đóng cũng được xác định là trốn đóng theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, trong trường hợp doanh nghiệp kê khai mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp thấp hơn thực tế chi trả cho người lao động, hành vi này cũng được xác định là trốn đóng.

Thời điểm tính trốn đóng được xác định từ ngày liền kề sau tháng tiếp theo của kỳ phát sinh tiền lương đối với đơn vị đóng hằng tháng hoặc sau chu kỳ đóng tiếp theo đối với các đơn vị thực hiện phương thức đóng 3 tháng hoặc 6 tháng một lần.

Trong quá trình xem xét, xử lý các vụ việc vi phạm, nếu phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm, người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc có trách nhiệm chuyển toàn bộ hồ sơ liên quan cho cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự theo quy định.

Việc triển khai nghiêm túc hướng dẫn của Bộ Công an về kiến nghị khởi tố các hành vi vi phạm theo các Điều 214, 215, 216 Bộ luật Hình sự thể hiện quyết tâm của Bảo hiểm xã hội TP.HCM trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp

Qua đó góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp, xây dựng môi trường lao động lành mạnh và củng cố niềm tin của người dân đối với chính sách an sinh xã hội.

Trốn đóng bảo hiểm xã hội từ 50 triệu đồng trở lên có thể bị khởi tố hình sự

Bộ Công an đã có hướng dẫn kiến nghị khởi tố hình sự đối với hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.