
Phó tổng Thanh tra Lê Tiến Đạt ký ban hành kết luận về công tác quản lý, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng liên quan đến việc cung cấp nguồn vật liệu cho dự án đường vành đai 4 - Ảnh: TTCP
Thanh tra Chính phủ vừa công bố thông báo kết luận thanh tra về công tác quản lý, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại Hà Nội, Bắc Ninh và Hưng Yên, liên quan đến việc cung cấp nguồn vật liệu cho dự án đường vành đai 4 - vùng thủ đô.
Kết luận cho thấy, dù nguồn vật liệu cơ bản đáp ứng tiến độ thi công trong giai đoạn đã qua, khối lượng đất, đá, cát cần huy động cho các gói thầu tiếp theo vẫn rất lớn. Cùng với việc tháo gỡ khó khăn, Thanh tra Chính phủ yêu cầu các địa phương làm rõ những tồn tại, sai phạm trong quản lý khoáng sản và không để xảy ra tình trạng lợi dụng, trục lợi chính sách.
Hơn 13 triệu m³ vật liệu còn phải huy động
Dự án vành đai 4 dài khoảng 112,8km, tổng mức đầu tư khoảng 85,5 ngàn tỉ đồng, gồm bảy dự án thành phần. Toàn dự án cần hơn 25 triệu m³ đất, đá, cát, riêng dự án thành phần 3 xây dựng tuyến cao tốc qua ba địa phương cần khoảng 14,6 triệu m³.
Thanh tra Chính phủ cho biết từ khi tuyến cao tốc khởi công ngày 6-9-2025 đến hết ngày 30-6-2026, doanh nghiệp dự án và các nhà thầu đã mua vật liệu từ các mỏ thương mại, đáp ứng nhu cầu thi công theo tiến độ.
Tuy nhiên, tính từ ngày 1-7-2026 đến khi hoàn thành dự án vào cuối năm 2027, khối lượng vật liệu còn phải huy động khoảng 13,18 triệu m³, gồm 6,26 triệu m³ đất đắp, 3,6 triệu m³ đá và 3,32 triệu m³ cát các loại.
Để phục vụ các gói thầu đang triển khai hoặc chuẩn bị khởi công, chủ đầu tư và nhà thầu đề nghị Bắc Ninh cấp hai mỏ đất, Phú Thọ cấp một mỏ đá và nâng công suất mỏ khác, Hà Nội cấp một mỏ cát.
Bắc Ninh đã cấp phép mỏ đất Vua Bà, còn mỏ Tân An đang hoàn tất thủ tục. Hà Nội chấp thuận cho nhà thầu khảo sát, làm thủ tục cấp mỏ cát theo cơ chế đặc thù.
Phú Thọ thống nhất chủ trương về cấp mỏ đá, nâng công suất mỏ hiện có, đồng thời chỉ đạo các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết thủ tục cung cấp vật liệu theo cơ chế "luồng xanh", nhằm cắt giảm ít nhất 50% thời gian xử lý thủ tục hành chính.
Các dự án đường song hành ở Hà Nội và Hưng Yên cơ bản được cung cấp đủ vật liệu. Riêng tuyến qua Bắc Ninh gặp khó khăn về nguồn đá với khối lượng 306.000m³.
Để tháo gỡ, Bắc Ninh đã đề nghị Lạng Sơn hỗ trợ. Sau đó, Lạng Sơn thống nhất việc nâng công suất hai mỏ đá Lan Da và Lan Khuyên. Các thủ tục liên quan đang được thực hiện, kết luận nêu.
Mỏ đất Vườn Tùng bị dừng khai thác, sở quản lý chưa kiểm tra
Bên cạnh việc tháo gỡ khó khăn về nguồn vật liệu, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra những tồn tại trong công tác quản lý, khai thác khoáng sản.
Ngày 13-2-2026, UBND tỉnh Bắc Ninh cấp giấy phép khai thác mỏ đất Vườn Tùng theo cơ chế đặc thù để cung cấp vật liệu cho dự án vành đai 4.
Thế nhưng đến ngày 25-4, mỏ này phải dừng khai thác do chất lượng vật liệu không đáp ứng yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật của dự án.
Theo Thanh tra Chính phủ, giấy phép khai thác đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với mỏ Vườn Tùng.
Dù vậy, từ khi mỏ được cấp phép đến thời điểm thanh tra, sở chưa thực hiện kiểm tra, đồng thời chậm tham mưu biện pháp giải quyết.
Sở sau đó đã có báo cáo hướng khắc phục, dự kiến tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh xem xét sử dụng nguồn đất tại mỏ Vườn Tùng cho những dự án khác có nhu cầu san lấp phù hợp quy định.
Không chỉ vậy, việc phê duyệt tiền cấp quyền khai thác khoáng sản tại mỏ Vườn Tùng cũng không bảo đảm thời hạn.
Đến ngày 24-7-2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường mới ban hành quyết định phê duyệt tiền cấp quyền khai thác với tổng số tiền hơn 64,8 triệu đồng, chậm 132 ngày so với quy định, kết luận nêu.
Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm đối với những tồn tại trên thuộc UBND tỉnh Bắc Ninh (nay là UBND thành phố Bắc Ninh) và Sở Nông nghiệp và Môi trường.
Thanh tra Hà Nội từng kiến nghị chuyển hồ sơ mỏ cát Thạch Đà 1 sang cơ quan điều tra
Đáng chú ý, trong thông báo mới công bố, Thanh tra Chính phủ còn dẫn lại kết quả thanh tra trước đó của Thanh tra thành phố Hà Nội liên quan đến các mỏ khoáng sản được cấp theo cơ chế đặc thù phục vụ dự án vành đai 4.
Theo đó, Hà Nội đã cấp ba bản xác nhận đăng ký khai thác khoáng sản, gồm hai mỏ cát và một mỏ đất san lấp.
Thanh tra Chính phủ không tiến hành thanh tra đối với ba trường hợp này do Thanh tra Hà Nội đã có kết luận đối với một trường hợp và đang thanh tra hai trường hợp còn lại.
Cụ thể, theo thông báo kết luận dẫn lại, Thanh tra Hà Nội đã kiến nghị UBND thành phố chỉ đạo kiểm điểm, xử lý các cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân có liên quan.
Đồng thời, Thanh tra Hà Nội kiến nghị chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra Bộ Quốc phòng để xem xét, xử lý theo quy định pháp luật đối với hành vi vi phạm trong nghiệm thu, thăm dò, khai thác tài nguyên tại mỏ cát Thạch Đà 1 theo Điều 227 Bộ luật Hình sự.
Cùng với đó, Thanh tra Hà Nội kiến nghị kiểm tra, rà soát bảy mỏ cát, đá, đất đang dừng hoặc tạm dừng hoạt động, trường hợp cần thiết thì thu hồi theo quy định nhằm tránh lãng phí, thất thoát tài nguyên nhà nước.
Từ những tồn tại được phát hiện, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì nghiên cứu cơ chế điều chuyển khối lượng vật liệu đã được chỉ định theo cơ chế đặc thù những dự án không còn nhu cầu sử dụng sang những dự án khác, bảo đảm tiết kiệm tài nguyên và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Hà Nội, Bắc Ninh và Hưng Yên tiếp tục rà soát, thanh tra, kiểm tra, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan để xử lý theo quy định.
Các địa phương phải bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ thi công các dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia, nâng cao hiệu quả quản lý khoáng sản, không để xảy ra hành vi lợi dụng, trục lợi chính sách.
Kết quả thực hiện các kiến nghị phải được báo cáo Thanh tra Chính phủ trước ngày 15-12-2026.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận