Trong ngày 12-9, đoàn đại biểu lãnh đạo nhiều địa phương các nước tham dự Đối thoại hữu nghị TP.HCM năm 2026 đã tham quan, tìm hiểu hoạt động tại khu vực cảng Cái Mép - Thị Vải, qua đó trao đổi về khả năng kết nối cảng biển, logistics và tìm kiếm cơ hội hợp tác với TP.HCM.

Trong chuyến tham quan và làm việc tại khu vực Cái Mép - Thị Vải, các đại biểu quốc tế đã tìm hiểu hệ thống cảng nước sâu và mô hình kết nối logistics của Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn (SNP).

Kết nối cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải với chuỗi logistics khu vực

Vấn đề được nhiều đại biểu đặt ra là họ muốn tìm hiểu không chỉ về hoạt động khai thác cảng mà còn cả câu chuyện kết nối giữa cảng biển với các địa phương và đối tác quốc tế, trong bối cảnh không gian phát triển của TP.HCM đã được mở rộng sau khi hợp nhất với tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu.

Ông Trương Tấn Lộc, Giám đốc marketing SNP kiêm Chủ tịch hội đồng thành viên Cảng quốc tế Tân Cảng - Cái Mép (TCIT), cho biết khu vực Cái Mép - Thị Vải hiện là khu vực trọng điểm trong hệ thống cảng nước sâu, với các cảng TCIT (cảng quốc tế), TCCT (cảng container) và TCTT (cảng Tân Cảng - Cái Mép Thị Vải).

TCIT đang khai thác 12 tuyến dịch vụ kết nối Mỹ, châu Âu và châu Á; TCTT khai thác 7 tuyến. Năm 2025, TCIT đạt hơn 2,2 triệu TEU, còn TCTT đạt khoảng 1,2 triệu TEU.

SNP hiện xử lý khoảng một nửa tổng lượng container của cả nước. Riêng tại TP.HCM, doanh nghiệp chiếm hơn 85% thị phần, trong khi tại khu vực Cái Mép là khoảng 44%.

Hệ thống khai thác của SNP gồm 15 cảng biển, với 5 cảng nước sâu có khả năng tiếp nhận các tuyến tàu mẹ quốc tế, tiêu biểu như Tân Cảng - Cái Mép, Tân Cảng - Hải Phòng và Tân Cảng - Cam Ranh. Bên cạnh đó là 6 cảng sông, cảng feeder, 4 cảng sà lan tại ĐBSCL và 6 cảng cạn ICD kết nối với các khu công nghiệp trọng điểm. SNP cũng có gần 500.000m² kho bãi.

Hoạt động của doanh nghiệp được xây dựng trên 5 nhóm chính: khai thác cảng; logistics; vận tải và dịch vụ biển; phát triển khu công nghiệp, khu phi thuế quan; cùng du lịch hải đảo và năng lượng tái tạo.

Việc Cái Mép - Thị Vải giờ đây nằm trong địa giới TP.HCM mở rộng tạo thêm một không gian để thành phố kết nối cảng nước sâu với các khu vực sản xuất, logistics và những địa phương, thị trường quốc tế. SNP cho rằng khu vực này có vị trí quan trọng trong hệ thống cảng và logistics của TP.HCM, ông Lộc trình bày.

Cảng nước sâu sẽ trở thành điểm nối cho những hợp tác nào với TP.HCM?

Trao đổi tại buổi làm việc, các đại biểu không chỉ quan tâm đến hoạt động khai thác cảng mà còn tìm kiếm cơ hội kết nối, hợp tác.

Ông Grant Smith, Thị trưởng thành phố Palmerston North (New Zealand), chia sẻ rằng địa phương ông có một cảng nội địa quy mô lớn và đặt vấn đề về những hình thức hợp tác mà SNP đang tìm kiếm, từ liên doanh, đầu tư vào kho bãi, đất đai đến những hình thức khác.

Ông Lộc phản hồi rằng doanh nghiệp không giới hạn trong một mô hình hợp tác nhất định, có thể xem xét liên doanh, công ty cổ phần hoặc những hình thức khác tùy trường hợp. Mô hình liên doanh tại TCIT với các đối tác Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) được đưa ra như một ví dụ về cách thức hợp tác trong khai thác cảng.

Ở chiều ngược lại, SNP cũng muốn tìm kiếm đối tác trong các lĩnh vực mới như khu công nghiệp, khu thương mại tự do, du lịch đảo và năng lượng tái tạo. Đại diện SNP cho biết doanh nghiệp mong muốn được tham gia các dự án của TP.HCM trong lĩnh vực cảng, logistics, trung tâm phân phối, khu thương mại tự do và năng lượng tái tạo.

Ông Josh Warland, phụ trách công nghệ và trưởng ban đầu tư Đông Nam Á, Tổng lãnh sự quán Anh tại TP.HCM, đã đặt vấn đề về bước phát triển tiếp theo trong ứng dụng công nghệ và dịch vụ số của SNP để có thể khai thác thêm tìm năng kết nối hợp tác.

Đại diện SNP cho biết doanh nghiệp đang xây dựng kế hoạch 5 năm về chuyển đổi số, trong đó có số hóa hoạt động sà lan, vận tải đường bộ và phát triển nền tảng eSMP để cung cấp, giao dịch các dịch vụ trên cùng một hệ thống. SNP cũng đang tìm kiếm giải pháp đưa AI vào hoạt động khai thác cảng.

Phía SNP cũng đưa ra những đề nghị TP.HCM tiếp tục tạo điều kiện về duy trì luồng tàu, điều kiện khai thác cảng và cải thiện thủ tục hải quan, đồng thời mong các đại biểu quốc tế tiếp tục hợp tác với Việt Nam, TP.HCM và các doanh nghiệp đang hoạt động tại thành phố.

Bà Enai Diamela Palacios Acosta, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Santiago de Cuba, cũng đã có những chia sẻ với Tuổi Trẻ về hoạt động cảng nước sâu tại địa phương này.

Theo bà, cảng Santiago de Cuba được đánh giá có nhiều tiềm năng nhờ hệ thống hạ tầng đã được hiện đại hóa. Năm 2019, một khoản đầu tư lớn đã được thực hiện tại bến đa năng của cảng, với năng lực lưu kho lớn. Điều này giúp rút ngắn thời gian tàu lưu lại cảng và giảm một phần chi phí cho các đơn vị giao thương với khu vực miền Đông.

Cảng có vùng nước sâu, cho phép tiếp nhận tàu cỡ lớn, đồng thời kết nối với biển Caribe, tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại theo cả hai chiều.

Lãnh đạo TP.HCM gặp gỡ từng địa phương các nước, tìm kiếm cụ thể không gian hợp tác mới

Không chỉ duy trì những lĩnh vực hợp tác sẵn có, lãnh đạo TP.HCM đang tìm kiếm những điểm kết nối mới với từng địa phương các nước.