Sáng 11-9, lãnh đạo các địa phương đến từ Nhật Bản, Đức, New Zealand, Lào, Campuchia… đã cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm phát triển đô thị tại Hội nghị Thị trưởng - hoạt động điểm nhấn của Đối thoại hữu nghị TP.HCM năm 2026.

Lựa chọn tất yếu của thời đại

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà dẫn lại nhận định của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF): "Các thành phố là động lực của nền kinh tế toàn cầu và là nơi tập trung ngày càng đông dân số thế giới. Nếu muốn cải thiện tình hình thế giới, cần bắt đầu từ chính các thành phố".

Theo ông, thực tế đã chứng minh không đô thị hay địa phương đơn lẻ nào có thể tự mình giải quyết mọi vấn đề phát triển. Bởi vậy, hợp tác không chỉ là lựa chọn, mà còn là nền tảng quyết định vận mệnh và tương lai.

Trong bối cảnh đó, đối ngoại và hội nhập quốc tế đã không dừng lại ở việc duy trì quan hệ hữu nghị mà trở thành một phương thức phát triển quan trọng của các địa phương.

Ông Lộc Hà khẳng định: "Nếu như chính sách đối ngoại quốc gia, hoạt động ngoại giao nguyên thủ, đối ngoại cấp cao đã tạo lập khuôn khổ và điều kiện thuận lợi thì địa phương chính là nơi chuyển hóa những cơ hội chiến lược đó thành các chương trình, dự án và giá trị cụ thể phục vụ phát triển".

Lãnh đạo TP.HCM khẳng định TP nhận thức rõ việc cùng tất cả các đối tác khai thác, sử dụng hiệu quả những nguồn tài nguyên về vốn, tri thức, công nghệ, kinh nghiệm quản trị và các chuẩn mực tiên tiến là yêu cầu khách quan, lựa chọn tất yếu để phát triển cùng thời đại.

Ngoại giao khởi nguồn từ các khu dân cư

Phát biểu tham luận tại hội nghị, Thống đốc tỉnh Artemisa (Cuba) Ricardo Concepción Rodríguez khẳng định đối ngoại địa phương không phải là một khái niệm trừu tượng, mà chính là việc các thành phố chia sẻ những giải pháp thực tiễn, từ chuyển đổi công nghiệp theo hướng xanh, số hóa đến bài toán tiếp cận nhà ở.

Trước những thách thức ngày càng phức tạp, chính phủ trung ương không thể giải quyết được tất cả mọi vấn đề. Đây chính là lúc chính quyền địa phương chúng ta cần phát huy vai trò.

Trong bối cảnh ấy, ông Concepción kêu gọi các địa phương cùng hướng tới thể chế hóa quan hệ hợp tác, thiết lập các cơ chế phối hợp bền vững vượt lên trên khuôn khổ các thỏa thuận kết nghĩa thông thường.

"Thông qua hành động đó, chúng ta chứng minh rằng ngay cả khi bối cảnh quốc tế có nhiều phân mảnh, các thành phố vẫn luôn là điểm tựa vững chắc cho sự ổn định, đối thoại và hòa bình. 

Chúng ta khẳng định ngoại giao không chỉ là câu chuyện của các bộ trưởng, mà khởi nguồn từ chính các khu dân cư, từ những nhu cầu sẻ chia và từ nguyện vọng cùng nhau kiến tạo một tương lai tốt đẹp hơn", Thống đốc Artemisa nhấn mạnh.

Đồng tình với ông Concepción, Tỉnh trưởng Kratie (Campuchia) Va Than bày tỏ niềm tin rằng ngoại giao đô thị và hợp tác cấp địa phương là những công cụ hiệu quả để xây dựng các quan hệ đối tác mới và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, du lịch, môi trường, công nghệ và nguồn nhân lực.

"Ngoại giao đô thị bổ trợ cho ngoại giao cấp quốc gia bằng cách mang lại lợi ích trực tiếp cho phát triển địa phương và người dân. Ngoại giao đô thị tạo cơ hội để người dân, sinh viên và doanh nghiệp tương tác trực tiếp với các thành phố đối tác, tạo thuận lợi cho trao đổi công nghệ và kiến thức, huy động hỗ trợ kỹ thuật và tài chính từ các thành phố đối tác tiên tiến…

Tầm nhìn đối ngoại địa phương của Tokyo

Theo Phó thống đốc Tokyo (Nhật Bản) Sato Tomohide, đô thị này xác định hợp tác liên đô thị theo chiều ngang là một trong những ưu tiên chính sách cốt lõi.

Thông qua hình thức hợp tác này, các thành phố có thể học hỏi kinh nghiệm và thế mạnh của nhau, đồng thời vận dụng những kiến thức thu được để xây dựng chính sách phù hợp.

Những kết quả này sau đó được áp dụng nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân, bảo đảm sự phát triển bền vững của các đô thị, đồng thời đóng góp cho cộng đồng quốc tế.

Ông Sato cho biết: "Tầm nhìn ngoại giao đô thị của Tokyo chính là tạo ra vòng tuần hoàn tích cực này. Mục tiêu của chúng tôi không chỉ đơn thuần là chia sẻ những kinh nghiệm của Tokyo. Chúng tôi tin rằng Tokyo cũng có thể tiếp thu nhiều bài học quý báu từ kinh nghiệm của TP.HCM trong các lĩnh vực như ứng phó với biến đổi khí hậu, phát triển hạ tầng đô thị và nhiều sáng kiến khác".

Theo ông Sato, một trong những ví dụ tiêu biểu chính là G-NETS - nền tảng hợp tác giữa các thành phố trên thế giới do Tokyo khởi xướng mà TP.HCM đang tham gia.

Tuyên bố chung Đối thoại hữu nghị TP.HCM

Hội nghị cũng đã theo dõi tham luận của Bí thư Tỉnh ủy Champasak (Lào), Thị trưởng Palmerston North (New Zealand), phát biểu từ xa của Thị trưởng Liverpool (Anh), Leipzig (Đức), Thống đốc tỉnh Aichi (Nhật Bản)...

Phát biểu bế mạc hội nghị, ông Nguyễn Lộc Hà đánh giá cao những ý kiến của các lãnh đạo địa phương thế giới cho thấy các mạng lưới hợp tác địa phương chỉ thực sự có sức sống khi tạo ra những giá trị và lợi ích thiết thực mà các tổ chức, doanh nghiệp và người dân được cùng nhau thụ hưởng.

Được sự ủy quyền Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, ông Hà đã công bố Tuyên bố Đối thoại hữu nghị TP.HCM lần thứ 3 năm 2026.

Tuyên bố tái khẳng định vai trò quan trọng của chính quyền địa phương như một chủ thể tiên phong trong chính sách đối ngoại quốc gia, không chỉ thực thi mà còn được dùng như một đòn bẩy để phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế của từng địa phương.

Cũng theo tuyên bố, các thành phố nhất trí thúc đẩy tăng cường sự tham gia của các địa phương vào các mạng lưới đa phương cấp địa phương, trong đó có Đối thoại hữu nghị.

Các địa phương cũng khuyến khích việc sử dụng đối ngoại địa phương như một công cụ phát triển thiết thực, chuyển hóa các quan hệ hữu nghị, thỏa thuận hợp tác thành chương trình, dự án cụ thể, có cơ chế theo dõi và đánh giá hiệu quả rõ ràng...

Chủ tịch Nguyễn Văn Được khẳng định triết lý hợp tác trước thềm 'Đối thoại hữu nghị TP.HCM' lần thứ 3

Chủ tịch UBND TP.HCM chủ trì tiệc chiêu đãi bạn bè quốc tế trước thềm chính thức khai mạc Đối thoại hữu nghị TP.