Việt Nam nhất quán và đóng góp trách nhiệm vì cộng đồng ASEAN đoàn kết và vững mạnh

Phóng to

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thư ký ASEAN Lê Lương Minh - Ảnh: Võ Văn Thành

Trước đông đảo đại diện các nước thành viên ASEAN, các nước đối tác và khách mời, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang nhấn mạnh rằng ngày nay nói đến khu vực Đông Nam Á và rộng hơn là khu vực Đông Á và châu Á - Thái Bình Dương, mọi người chắc chắn sẽ đề cập đến một ASEAN đang hướng mạnh tới cộng đồng vào năm 2015 và vai trò không thể thiếu của ASEAN, với tư cách là một hạt nhân của các tiến trình hợp tác và đóng góp xây dựng môi trường hòa bình, ổn định và hợp tác chung. “Chính vì vậy, thông điệp mà tôi muốn chia sẻ ngày hôm nay chính là Việt Nam nhất quán và đóng góp trách nhiệm cùng các nước thành viên để xây dựng một cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh, vì hòa bình, an ninh và phát triển thịnh vượng của khu vực” - Chủ tịch nước nói.

Hài hòa các lợi ích

Theo Chủ tịch nước, lịch sử 46 năm của ASEAN cho chúng ta nhiều bài học kinh nghiệm quý báu, trong đó đáng chú ý là tư duy và cách tiếp cận về hợp tác bình đẳng, cùng có lợi thay cho đối đầu; đoàn kết, đồng thuận thay cho chia rẽ, áp đặt để từ đó ASEAN từng bước vượt qua các rào cản, khó khăn, mở rộng và gắn kết toàn bộ 10 quốc gia ở Đông Nam Á dưới một mái nhà chung, trên tinh thần một cộng đồng đùm bọc và chia sẻ.

“Tôi muốn nhấn mạnh thêm việc kết hợp hài hòa giữa lợi ích của mỗi quốc gia với lợi ích chung của cả khu vực như một nét đặc trưng cho sự thành công và phát triển của ASEAN. Điều này không hề đơn giản. Đã có những lúc các nước ASEAN dường như buộc phải lựa chọn bên này hay bên kia, nhất là trong quan hệ hợp tác với các nước lớn, vì lợi ích của riêng mình. Điều này không có lợi cho bất kỳ ai. Do vậy, chúng ta luôn cần vun đắp cho một ASEAN đoàn kết, đồng thuận, dựa trên mẫu số chung hài hòa với lợi ích của các nước thành viên, cùng phấn đấu vì hòa bình, ổn định và hợp tác cùng phát triển”

- Chủ tịch nước phát biểu.

Thành công mà ASEAN đạt được, Chủ tịch nước cho rằng được quyết định trước hết bởi cách tiếp cận và tư duy đặc thù của ASEAN, hay hiểu theo nghĩa rộng hơn, chính là “bản sắc ASEAN”. Điều này được thể hiện qua phương thức hoạt động mang tên “Phương cách ASEAN” dựa trên sự đoàn kết, đồng thuận, tham vấn, tiệm tiến, tôn trọng và gắn kết được lợi ích của khu vực và từng quốc gia thành viên, trong mục tiêu chung vì hòa bình và phát triển thịnh vượng, phù hợp với một khu vực đa dạng các yếu tố về lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ, hệ thống chính trị, trình độ phát triển kinh tế...

Đại sứ Vũ Đăng Dũng, trưởng phái đoàn đại diện Việt Nam tại ASEAN, cho biết từ trước đến nay Ban thư ký ASEAN ít có dịp được tiếp đón nguyên thủ quốc gia/người đứng đầu chính phủ các nước thành viên đến thăm. Đây là lần đầu tiên Chủ tịch nước ta thăm trụ sở Ban thư ký ASEAN, khẳng định sự coi trọng vị trí ưu tiên hàng đầu của ASEAN trong chính sách đối ngoại của Việt Nam đối với khu vực.

Ba định hướng của ASEAN

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã chia sẻ về một số định hướng quan trọng sắp tới của ASEAN. Thứ nhất, ưu tiên hàng đầu của hiệp hội lúc này là dành quyết tâm chính trị cao nhất và nguồn lực cần thiết để xây dựng thành công Cộng đồng ASEAN vào năm 2015 và tiếp tục phát triển trong các thập kỷ tiếp theo.

Thứ hai, ASEAN cần tiếp tục giữ vững đà phát triển năng động và phát huy được thế mạnh một cộng đồng kinh tế của 600 triệu dân, với tổng thu nhập quốc nội 2.100 tỉ USD. “Chúng tôi hoan nghênh việc ASEAN mở rộng và làm sâu sắc hơn nữa các quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư... cũng như việc gắn kết Hiệp định mậu dịch tự do (FTA) với các nước và việc xây dựng một FTA của toàn khu vực Đông Á. Chúng tôi ủng hộ mục tiêu của Hiệp định đối tác toàn diện khu vực (RCEP) nhằm tạo dựng một không gian kinh tế mở ở Đông Á - một thị trường bao gồm gần nửa dân số thế giới và chiếm 1/3 tổng GDP toàn cầu” - Chủ tịch nước nói.

Thứ ba, ASEAN cần chủ động và phát huy hơn nữa vai trò tích cực của mình nhằm bảo đảm môi trường hòa bình, an ninh và phát triển của khu vực. Theo đó, ASEAN cần phát huy giá trị và hiệu quả của các diễn đàn, các công cụ đảm bảo hòa bình, an ninh ở khu vực như Hiệp ước thân thiện và hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), Hiệp ước khu vực Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân (SEANWFZ), Tuyên bố về ứng xử của các bên liên quan trên biển Đông (DOC)... An ninh, an toàn và tự do hàng hải tại biển Đông là vấn đề quan trọng và quan tâm chung của khu vực và các nước. ASEAN cần chủ động đóng góp xây dựng và phát huy các nguyên tắc chung như đã được thể hiện trong Tuyên bố nguyên tắc 6 điểm của ASEAN, thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tôn trọng luật pháp quốc tế và Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển 1982; tiếp tục đẩy mạnh việc sớm hình thành Bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC).