
Ảnh minh họa
Việt Nam đã thực hiện một trong những màn phục hồi kiên cường nhất trong số các nền kinh tế mới nổi: vượt qua cú sốc đại dịch, mở cửa trở lại sớm hơn hầu hết các nước trong khu vực và nhanh chóng tái hội nhập vào mạng lưới sản xuất toàn cầu, duy trì đà phát triển của một nền kinh tế tăng trưởng cao trong khi vẫn giữ được định hướng chính sách nhất quán.
Trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam cần ưu tiên một số định hướng chiến lược then chốt.

Ông COLLINS CHONG YEW KEAT
- Về kết nối và phát triển vùng, Việt Nam cần thu hẹp khoảng cách nông thôn - đô thị, đồng thời tăng cường kết nối để hình thành "thị trường chung Việt Nam".
Kết nối cần được xem như một công cụ nâng cao năng suất, thông qua thống nhất logistics, tăng cường luân chuyển lao động và tiếp cận số để cân bằng phát triển giữa các vùng Bắc - Trung - Nam.
Việc đẩy mạnh giao thông chiến lược, cảng biển và đường sắt cũng cần được chú trọng nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa và củng cố vai trò trung tâm của Việt Nam trong tiểu vùng Mekong.
Về dài hạn, Việt Nam cần xây dựng các kịch bản định tuyến chuỗi cung ứng và dịch chuyển thương mại, kể cả tác động tiềm năng của tuyến Bắc Cực trong những thập kỷ tới.
Việc định vị Việt Nam như một đầu mối kết nối trong mạng lưới Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương thông qua cảng biển, đường sắt và hành lang công nghiệp sẽ giúp nâng tầm vị thế thương mại và địa chính trị của đất nước, tận dụng lợi thế địa lý vừa là quốc gia biển vừa là quốc gia lục địa.
- Về chuyển đổi mô hình tăng trưởng, Việt Nam cần vươn ra ngoài mô hình "lắp ráp + chuyển đổi năng lượng + du lịch" để tiến tới làm chủ giá trị công nghệ cao.
Chuyển đổi cốt lõi ở đây là từ "nơi sản xuất" sang "nơi thiết kế và sở hữu giá trị". Việt Nam cần xây dựng năng lực nội địa trong sản xuất tiên tiến, hệ sinh thái bán dẫn, trí tuệ nhân tạo công nghiệp, tích hợp robot, an ninh mạng và R&D ứng dụng, trở thành quốc gia đổi mới sáng tạo có bản quyền riêng.
Về phát triển nguồn nhân lực, giáo dục và y tế cần trở thành nền tảng năng lực cạnh tranh quốc gia. Nếu Việt Nam muốn bứt phá vượt lên các nước trong khu vực vào năm 2030 và 2045, cần đặt trọng tâm vào đầu tư cho con người chứ không chỉ đổ vốn vào cơ sở vật chất. Điều này đòi hỏi phát huy nguồn nhân lực trẻ được đào tạo bài bản để xây dựng xã hội tri thức.
Các trường đại học cần được trao quyền để nghiên cứu nghiêm túc và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, trong khi hệ thống y tế phải đảm bảo lực lượng lao động khỏe mạnh và bền bỉ. Mục tiêu cuối cùng là giảm chảy máu chất xám bằng cách tạo môi trường hấp dẫn để nhân tài ở lại cống hiến.
- Về sức mạnh mềm, Việt Nam cần nâng cao vị thế thông qua việc chủ động định hình chương trình nghị sự trong ASEAN và Đông Á trên các lĩnh vực như tiêu chuẩn kỹ thuật, quy tắc số, hợp tác hàng hải, tài chính khí hậu và năng lượng.
Du lịch và văn hóa, bao gồm âm nhạc, giải trí và kinh tế sáng tạo, cần được xem là tài sản chiến lược tạo ảnh hưởng dài hạn chứ không chỉ là nguồn thu ngắn hạn, bởi sức mạnh mềm được tích lũy qua nhiều thế hệ.
Về lâu dài, Việt Nam có thể mở rộng ngoại giao quốc phòng và từng bước xuất khẩu sản phẩm công nghiệp quốc phòng có chọn lọc, với điều kiện duy trì năng lực quản trị tốt, kiểm soát chất lượng chặt chẽ và thể hiện hình ảnh một quốc gia có trách nhiệm, không gây bất ổn khu vực.
Việc Việt Nam đang đặt ra mục tiêu tăng trưởng rất tham vọng, tối thiểu 10%/năm cho giai đoạn 2026 - 2030 đòi hỏi một bước nhảy vọt về năng suất cùng mô hình tạo giá trị mới, chứ không đơn thuần là xây thêm nhà máy - đặc biệt trong bối cảnh tình hình quốc tế biến động không ngừng. Vì thế, cần giải quyết nhiều "khoảng trống".
Tăng trưởng hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào vai trò trung tâm sản xuất và lắp ráp cho doanh nghiệp nước ngoài. Công nghiệp hóa hướng đến xuất khẩu dù đã nâng cao thu nhập đáng kể nhưng đang tiến gần đến ngưỡng giới hạn.
Tăng trưởng năng suất lao động chậm lại. Những rủi ro tài chính, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản và tín dụng, đã xuất hiện sau nhiều năm mở rộng. Bên cạnh đó, môi trường toàn cầu đang trở nên khắc nghiệt hơn khi các biện pháp hạn chế thương mại, phân tách địa chính trị và thắt chặt dòng vốn đang trở thành đặc điểm cố hữu của kinh tế thế giới.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận