Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, vụ án còn để lại bài học đắt giá khi người bị xác định là chủ mưu, cầm đầu đã kéo theo nhiều người thân quen cùng vướng vào vòng lao lý.

Các công ty "bắt tay" đẩy giá mỏ cát

Hôm TAND TP Đà Nẵng xét xử vụ án vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản, phòng xử không có nhiều người tham dự.

Đứng trước bục khai báo là 6 bị cáo, trong đó ông Nguyễn Sĩ Khoa được xác định là người chủ mưu, cùng các bị cáo còn lại đều có mối quan hệ thân quen hoặc ruột thịt với Khoa.

Theo cáo trạng mà đại diện viện kiểm sát công bố, Công ty cổ phần MT Quảng Đà dù do Nguyễn Sỹ Minh Tiến làm tổng giám đốc nhưng mọi hoạt động cũng như quản lý thực tế đều do ông Khoa điều hành. Ông Khoa nhờ người thân là con ruột, em vợ và người quen đứng tên cổ đông.

Tương tự, tại Công ty cổ phần Nông Sơn Farm, việc góp vốn cũng chỉ tồn tại trên giấy. Các cổ đông được đứng tên đều là người trong gia đình hoặc có quan hệ thân thiết với ông Khoa.

Khi công ty đấu giá tổ chức phiên đấu giá quyền khai thác mỏ cát ĐB2B tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (cũ) vào ngày 18-10-2024, mức giá khởi điểm chỉ hơn 1,2 tỉ đồng. Sau khi trải qua hàng trăm vòng đấu, kéo dài đến rạng sáng hôm sau, giá trúng đấu giá bị đẩy lên mức hơn 370 tỉ đồng - gấp hơn 306 lần so với giá khởi điểm, gây chấn động dư luận. Công ty MT Quảng Đà là doanh nghiệp trả giá cao nhất.

Quá trình điều tra xác định, trước khi tham gia đấu giá, ông Khoa đã chỉ đạo kế toán hai công ty trên lập khống báo cáo tài chính, nâng vốn chủ sở hữu của hai công ty từ 1 tỉ đồng lên hàng trăm tỉ.

Không chỉ "làm đẹp" hồ sơ, trong suốt phiên đấu, ông Khoa còn trực tiếp điều hành từ bên ngoài. Các bị cáo tham gia đấu giá liên tục báo kết quả từng vòng, nhận chỉ đạo qua điện thoại từ ông Khoa...

Hành vi của các bị cáo gây ra thiệt hại cho Nhà nước, công ty đấu giá và các doanh nghiệp tham gia đấu giá là hơn 144,6 triệu đồng.

Kế toán khai làm theo chỉ đạo

Tại tòa, bị cáo Đỗ Thị Lệ (kế toán) khai mình là cháu họ của ông Khoa. Ngoài làm kế toán, kê khai thuế thì được ông Khoa giao làm một số việc khác. Công ty thực tế không có nhân viên. Mỗi tháng Lệ được trả 8 triệu đồng.

"Bị cáo không biết quy định đấu giá mỏ cát. Chú Khoa chỉ đạo như thế nào thì bị cáo làm như vậy" - Lệ nói và thừa nhận việc lập khống hồ sơ theo yêu cầu nhưng "không hưởng lợi gì".

Còn bị cáo Trần Văn Bảy nói là "anh em bạn bè ngoài xã hội với anh Khoa".

"Anh Khoa nói không có người nên nhờ tham gia đấu giá, dù bị cáo chưa tham gia lần nào. Vô ngồi, anh Khoa nhắn bỏ bao nhiêu thì bỏ bấy nhiêu. Giờ bị cáo nhận thức được hành vi của mình là sai" - ông Bảy trình bày.

Trả lời thẩm vấn của hội đồng xét xử, bị cáo Nguyễn Sỹ Minh Tiến - con trai ông Khoa, thừa nhận các cổ đông không góp vốn và bản thân cũng không điều hành công ty. "Bị cáo biết mình đã sai" - Tiến cúi đầu nói.

Được xác định là người chủ mưu, bị cáo Khoa cũng thừa nhận hành vi như cáo trạng truy tố cũng như lời khai của các bị cáo khác. Ông Khoa nói rằng bản thân không nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật.

Ông này khai có ý tưởng tham gia đấu giá mỏ cát và đã chỉ đạo chung, cũng như nhắn tin cho các bị cáo trong quá trình tham gia đấu giá.

"Bị cáo chưa tham gia đấu giá mỏ cát lần nào nên đi hỏi những người có kinh nghiệm thì được biết chỉ cần ghi sai là bị loại, nên bị cáo đưa hai công ty tham gia. Bị cáo tự nghiên cứu khảo sát thị trường cát Quảng Nam, Đà Nẵng thấy không còn mỏ cát nào trong tương lai nên mong muốn tham gia thực hiện..." - ông Khoa khai thêm.

Nói lời sau cùng, ông Khoa gửi lời xin lỗi và mong tòa giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo.

Gây bức xúc trong dư luận

Hội đồng xét xử nhận định: Để tham gia và trúng đấu giá quyền khai thác cát xây dựng tại điểm mỏ ĐB2B, bị cáo Khoa đã chỉ đạo Lệ lập hồ sơ báo cáo tài chính của hai công ty lần lượt từ 1 tỉ lên hàng trăm tỉ. Chỉ đạo lập các hợp đồng giả để thuê phương tiện, máy móc khai khoáng. Suốt quá trình đấu giá, bị cáo Khoa luôn theo dõi chỉ đạo, yêu cầu phải bỏ giá nâng lên để trúng đấu giá.

Hành vi của các bị cáo đã cấu thành tội vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản với tình tiết tăng nặng định khung hình phạt là lập hồ sơ khống, hồ sơ giả tham gia hoạt động bán đấu giá tài sản; thông đồng nâng giá trong hoạt động bán đấu giá tài sản.

Xét tính chất, mức độ thì đây là vụ án nghiêm trọng gây ảnh hưởng xấu đến quyền về tài sản của Nhà nước, hoạt động kinh tế của các doanh nghiệp tham gia đấu giá; gây bức xúc trong nhân dân...

Trong đó, bị cáo Khoa là chủ mưu cầm đầu, chỉ đạo các bị cáo khác thực hiện nên hình phạt bị cáo phải chịu trách nhiệm nghiêm khắc, cao nhất.

Bị cáo Đỗ Thị Lệ (là người có quan hệ họ hàng với Khoa): có năng lực tài chính, kế toán, biết sai nhưng vẫn lập hồ sơ kê khai thuế, báo cáo tài chính nâng khống vốn góp của chủ sở hữu khi được Khoa chỉ đạo.

Bị cáo Nguyễn Sỹ Minh Tiến (con bị cáo Khoa): theo yêu cầu của Khoa, Tiến tham gia đấu giá mỏ cát, tiếp nhận chỉ đạo từ Khoa và là đồng phạm. Còn bị cáo Nguyễn Văn Hùng, Trần Văn Bảy, Lê Nguyễn Đông Quân cũng nhận và thực hiện theo sự chỉ đạo của Khoa, tham gia đấu giá cho hai công ty...

Đấu giá 3 mỏ cát Quảng Nam: Giá khởi điểm vài tỉ, trúng hàng trăm tỉ đồng

3 mỏ cát ở huyện Đại Lộc, Quảng Nam được đem ra đấu giá, giá khởi điểm chỉ vài tỉ đồng, nhưng có doanh nghiệp trúng đấu giá lên đến hàng trăm tỉ đồng.