Trong cuộc họp báo tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ngày 3-1, Tổng thống Donald Trump nói Mỹ sẽ để các tập đoàn dầu khí lớn đầu tư mạnh vào Venezuela.

"Chúng tôi sẽ để các công ty dầu mỏ rất lớn của Mỹ vào đó, chi hàng tỉ USD, sửa chữa hệ thống hạ tầng dầu khí bị phá hủy và bắt đầu tạo ra lợi nhuận cho đất nước này", ông Trump nói.

Một ngày sau, trên chuyên cơ Air Force One, ông tiếp tục khẳng định: "Các công ty dầu mỏ đã sẵn sàng".

Nhà Trắng nói đã 'trao đổi', nhưng không nêu tên doanh nghiệp dầu mỏ nào tham gia

Tuy nhiên khi được hỏi về các kế hoạch đầu tư cụ thể, ông Trump không đưa ra bất kỳ chi tiết nào. Ngoại trưởng Marco Rubio cũng chỉ nói trên Đài ABC rằng ông kỳ vọng sẽ có "sự quan tâm mạnh mẽ từ các công ty phương Tây", song không nêu tên hay thời gian.

Trả lời với trang kiểm chứng thông tin PolitiFact, Nhà Trắng cho biết chính quyền đã có các cuộc trao đổi với "nhiều công ty dầu mỏ", nhưng từ chối công bố danh tính.

Người phát ngôn Nhà Trắng Taylor Rogers khẳng định: "Tất cả các công ty dầu mỏ của chúng tôi đều sẵn sàng và mong muốn đầu tư lớn vào Venezuela".

Tuy vậy, Hiệp hội Dầu khí Mỹ (API) chỉ cho biết đang "theo dõi sát diễn biến".

"Các công ty năng lượng toàn cầu đưa ra quyết định đầu tư dựa trên sự ổn định, pháp quyền, yếu tố thị trường và cân nhắc dài hạn", API cho biết trong tuyên bố gửi trang PolitiFact.

Tập đoàn ConocoPhillips cũng đưa ra phản hồi tương tự, nói rằng công ty "đang theo dõi tình hình" và hiện "còn quá sớm để suy đoán về các hoạt động kinh doanh hay đầu tư trong tương lai".

Chuyên gia đánh giá chưa thấy cơ sở kinh doanh đủ hấp dẫn

Các chuyên gia năng lượng cho rằng còn rất nhiều rào cản, khiến viễn cảnh dòng vốn Mỹ đổ vào dầu khí Venezuela khó xảy ra trong ngắn hạn.

"Tôi không thấy một cơ sở kinh doanh đủ thuyết phục để các công ty Mỹ đầu tư hàng tỉ USD trong nhiều thập kỷ nhằm tìm kiếm lợi nhuận từ dầu mỏ Venezuela", ông Hugh Daigle, giáo sư kỹ thuật dầu khí của Đại học Texas tại Austin, nhận định.

Theo ông Patrick De Haan - Trưởng bộ phận phân tích dầu mỏ của ứng dụng GasBuddy, sự bất ổn chính trị tại Venezuela là rủi ro lớn.

"Các công ty dầu mỏ sẽ không vội vã chi hàng tỉ USD cho đến khi có sự rõ ràng về chính quyền và môi trường đầu tư. Tôi không tin rằng tác động từ việc này sẽ đáng kể trong nhiều năm tới, trừ khi mọi thứ diễn ra rất suôn sẻ", ông De Haan nói.

Trước đây, các công ty Mỹ như ExxonMobil và ConocoPhillips đã rút khỏi Venezuela sau khi cố Tổng thống Hugo Chávez quốc hữu hóa ngành dầu khí năm 2007. Hiện Chevron là công ty dầu mỏ lớn duy nhất của Mỹ vẫn duy trì hoạt động tại Venezuela.

Theo giáo sư Kenneth Gillingham (Đại học Yale, Mỹ), cách Venezuela mở cửa ngành dầu khí sẽ quyết định ai được hưởng lợi. Nếu chỉ ưu tiên các tập đoàn Mỹ, lợi ích sẽ tập trung vào một số doanh nghiệp lớn. Còn nếu mở rộng cho các công ty ngoài Mỹ, mức lợi nhuận của các hãng Mỹ sẽ bị chia sẻ.

Người tiêu dùng Mỹ có thể hưởng lợi gián tiếp nếu nguồn cung tăng làm giảm giá dầu, nhưng điều này phụ thuộc nhiều vào thị trường toàn cầu.

Một số công ty có thể quan tâm vì dầu thô Venezuela thuộc loại dầu nặng, phù hợp với một số nhà máy lọc dầu tại Mỹ. Ngoại trưởng Rubio cũng từng nhấn mạnh lợi thế này.

Theo ông Skip York - chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu năng lượng thuộc Đại học Rice, nếu Venezuela đạt được ổn định chính trị - kinh tế, các dự án dầu khí có thể mang lại lợi suất 15-20%.

Hạ tầng xuống cấp, giá dầu thấp là rào cản lớn

Dù sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, ngành dầu khí Venezuela đã suy kiệt sau nhiều năm thiếu đầu tư và bị trừng phạt.

"Chi phí ban đầu để nâng cấp hạ tầng sẽ cực kỳ lớn, trong khi không có gì đảm bảo sẽ thu hồi được vốn", ông Daigle - giáo sư kỹ thuật dầu khí của Đại học Texas tại Austin - nói

Ngoài ra, khung pháp lý mới cho ngành dầu khí là điều kiện bắt buộc. Ngay cả khi mọi rào cản pháp lý được tháo gỡ, ông York cho rằng sẽ cần nhiều năm để sửa chữa hạ tầng và khoan giếng mới.

Một yếu tố khác là giá dầu đang ở mức thấp. Kể từ khi ông Trump nhậm chức, giá dầu thô đã giảm khoảng 25%, từ 76 USD xuống còn 58 USD/thùng.

Thực tế ngay tại Mỹ, nơi có hạ tầng tốt và môi trường chính trị ổn định, hoạt động khoan dầu cũng đang chững lại, với số giàn khoan giảm khoảng 16% kể từ tháng 4-2025 cho thấy xu hướng thắt chặt đầu tư trong toàn ngành. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng các công ty sẵn sàng mạo hiểm đầu tư lớn vào Venezuela trong bối cảnh hiện nay.

Về dài hạn, triển vọng đầu tư dầu khí tại Venezuela còn phụ thuộc vào xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Nếu xe điện tiếp tục phát triển và gây áp lực lên giá dầu, khả năng thu hồi vốn từ các dự án quy mô lớn sẽ càng trở nên khó khăn.

Reuters: Mỹ cảnh báo các mục tiêu tiếp theo ở Venezuela sau ông Nicolas Maduro

Reuters dẫn nguồn thạo tin khẳng định Washington đã cảnh báo Bộ trưởng Nội vụ Venezuela sẽ là mục tiêu tiếp theo nếu ông không hợp tác với chính phủ lâm thời.