Các nước kiểm soát sinh vật ngoại lai thế nào?

Không chỉ siết kiểm soát tại cửa khẩu, nhiều nước còn đánh giá rủi ro an toàn sinh học trước khi cho phép nhập động vật sống, kèm yêu cầu nghiêm ngặt về giấy phép, kiểm dịch và chứng nhận thú y.

Các nước kiểm soát sinh vật ngoại chặt chẽ thế nào?  - Ảnh 1.

Kiểm tra an toàn sinh học tại sân bay Melbourne (Úc) - Ảnh: DAFF

Úc

Úc áp dụng cơ chế “an toàn sinh học” đa lớp, buộc động vật sống phải đáp ứng các điều kiện cụ thể trước khi nhập cảnh. Một số loài mang rủi ro lây truyền dịch bệnh hoặc đe dọa hệ sinh thái hoàn toàn không được phép nhập khẩu.

Hệ thống Điều kiện nhập khẩu an toàn sinh học (BICON) của quốc gia này quy định chi tiết các điều kiện đối với động vật sống và vật liệu sinh sản được phép nhập cảnh, theo website Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Úc (DAFF).

Ví dụ, cá nhân hoặc tổ chức muốn nhập khẩu động vật không xương sống (còn sống) hoặc vật liệu sinh sản của chúng bắt buộc phải xin giấy phép. Cơ quan chức năng sẽ thẩm định độc lập từng hồ sơ và không mặc nhiên chấp thuận mọi yêu cầu.

Đồng thời, Úc cấm nhập khẩu một số loài nhằm mục đích làm thú cưng, chẳng hạn như nhện, bọ cạp, bướm, dế, ốc, giun, cua, san hô sống và sao biển. Những cá thể được phép nhập khẩu chỉ được đưa vào các cơ sở đã qua phê duyệt nhằm phục vụ nghiên cứu khoa học hoặc bảo tồn động vật học.

DAFF quy định rằng nếu hàng nhập khẩu không đáp ứng các yêu cầu an toàn sinh học, cơ quan chức năng có thể yêu cầu xử lý, tái xuất hoặc tiêu hủy. Động vật, thực vật bị phát hiện có nguy cơ tại cửa khẩu có thể được đưa vào cơ sở cách ly để kiểm tra và đánh giá.

New Zealand

Tại New Zealand, mọi hàng hóa tiềm ẩn rủi ro an toàn sinh học khi nhập khẩu đều phải tuân thủ “Tiêu chuẩn Sức khỏe nhập khẩu” (IHS), gồm các văn bản pháp lý được ban hành theo Đạo luật An toàn sinh học năm 1993 của nước này.

Các tiêu chuẩn này quy định những điều kiện an toàn sinh học bắt buộc mà hàng hóa phải đáp ứng trước khi được thông quan. 

Quy định áp dụng cho nhiều nhóm hàng hóa, bao gồm thực vật và chế phẩm thực vật, động vật và chế phẩm động vật, thực phẩm, cùng các sản phẩm sinh học.

Cụ thể, động vật không xương sống khi nhập cảnh phải đáp ứng các điều kiện đặc thù và chịu sự kiểm soát an toàn sinh học nghiêm ngặt. Mỗi hồ sơ xin nhập khẩu đều được cơ quan chức năng thẩm định riêng biệt.

Mỹ

Tại Mỹ, điều kiện nhập khẩu động vật sống thay đổi linh hoạt tùy thuộc vào từng giống loài, tình hình dịch tễ tại quốc gia xuất khẩu, lịch sử di chuyển của vật nuôi và phương thức vận tải.

Trong hầu hết các trường hợp, nhà nhập khẩu phải xin giấy phép từ Cơ quan Kiểm dịch động thực vật Mỹ (APHIS), sở hữu chứng nhận sức khỏe thú y hợp lệ và thực hiện khai báo với cơ quan chức năng tại cửa khẩu.

Một số loài động vật bắt buộc phải trải qua kiểm tra lúc nhập cảnh và cách ly nếu thuộc diện giám sát. Không phải loài nào cũng được phép đưa vào lãnh thổ nước này.

Tại Mỹ, động vật sống nhập khẩu không đáp ứng yêu cầu có thể bị từ chối nhập cảnh và buộc đưa khỏi lãnh thổ. Nếu người nhập khẩu không tái xuất đúng hạn hoặc bỏ lại, cơ quan chức năng có thể tịch thu và tiêu hủy để ngăn nguy cơ dịch bệnh.

Bên cạnh APHIS, các cơ quan liên bang và chính quyền tiểu bang có quyền áp dụng thêm quy định pháp lý riêng đối với từng nhóm động vật đặc thù như: sinh vật nguy cấp, động vật hoang dã, linh trưởng hoặc thú biển.

Nhà nhập khẩu chịu hoàn toàn trách nhiệm trong việc tuân thủ các yêu cầu này.

Các nước kiểm soát sinh vật ngoại chặt chẽ thế nào?  - Ảnh 2.

Hoạt động kiểm tra an toàn sinh học nhằm phòng ngừa rủi ro lây truyền dịch bệnh hoặc đe dọa hệ sinh thái địa phương - Ảnh: ABC NEWS

Thái Lan

Theo cổng thông tin chính phủ Thái Lan, để ngăn dịch bệnh lây lan qua hoạt động nhập khẩu, xuất khẩu hoặc quá cảnh động vật thủy sản, Thái Lan yêu cầu các cơ sở kiểm dịch động vật thủy sản phải được đăng ký và cấp chứng nhận.

Các cơ sở này có nhiệm vụ cách ly, theo dõi dấu hiệu bệnh và phân tích dịch bệnh nhằm kiểm soát mầm bệnh.

Sau khi nộp hồ sơ, cơ quan chức năng kiểm tra tính đầy đủ của giấy tờ, sau đó tổ chức đánh giá thực tế cơ sở. Kết quả được tổng hợp, xem xét và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Nếu đạt yêu cầu, cơ sở sẽ được cấp giấy chứng nhận kiểm dịch động vật thủy sản.

Toàn bộ quy trình gồm 7 bước: kiểm tra hồ sơ; chuẩn bị và tiến hành đánh giá tại cơ sở; tổng hợp kết quả; họp xem xét kết quả đánh giá; phê duyệt hồ sơ; lập giấy chứng nhận và ký cấp chứng nhận. 

Thời gian xử lý từng bước dao động từ 1 - 10 ngày làm việc. Toàn bộ quy trình cấp chứng nhận kéo dài khoảng 30 ngày.

Malaysia

Malaysia quy định nhà nhập khẩu phải đăng ký với cơ quan quản lý thủy sản hoặc thú y có thẩm quyền tại điểm đến, đồng thời phải sở hữu giấy phép nhập khẩu hợp lệ.

Lô hàng bắt buộc phải kèm theo giấy chứng nhận sức khỏe thú y, chứng nhận xuất xứ, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói và vận đơn.

Trước khi xin cấp phép, nhà nhập khẩu phải xác định một khu vực lưu chuồng đã được cơ quan chức năng Malaysia phê duyệt để cách ly động vật sau nhập cảnh.

Động vật không xương sống còn sống phải có nguồn gốc từ quốc gia, vùng lãnh thổ, trang trại hoặc cơ sở được công nhận, đồng thời không nằm trong vùng lưu hành các loại bệnh thuộc danh mục cảnh báo của Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH).

Các nước kiểm soát sinh vật ngoại chặt chẽ thế nào?  - Ảnh 4.Các nước xử lý thế nào với thực phẩm và con giống nhập lậu?

Singapore có thể phạt tới 50.000 USD và phạt tù người nhập lậu thịt, hải sản, trong khi Trung Quốc cho phép tịch thu, tiêu hủy các lô con giống chưa qua kiểm dịch hoặc không đạt yêu cầu.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất