Bánh quy có nguồn gốc từ... nhựa - Ảnh: SIU
Những chiếc chai nhựa bỏ đi có thể trở thành nguyên liệu cho… bánh quy. Nhóm nghiên cứu tại Đại học Nam Illinois Carbondale (Mỹ) đang dùng vi sinh vật để biến carbon từ nhựa PET và phế phẩm nông nghiệp thành các thành phần thực phẩm có thể dùng cho con người.
Kết quả được nhóm trình bày tại hội nghị mùa thu của Hiệp hội Hóa học Mỹ (ACS) ở Chicago. Công nghệ được phát triển trong khuôn khổ dự án µBites, từng tham gia chương trình Deep Space Food Challenge (Thử thách thực phẩm cho không gian sâu) của NASA nhằm tìm kiếm những cách sản xuất thực phẩm ít tốn tài nguyên, ít tạo chất thải cho các sứ mệnh không gian dài ngày.
"Chúng tôi nghĩ, tại sao không tập trung vào việc tạo ra thức ăn? Bởi nhựa là carbon và thức ăn cũng là carbon", PGS Lahiru Jayakody, người dẫn dắt nghiên cứu, giải thích.
Nhưng điều đó không có nghĩa các nhà khoa học nghiền chai nhựa rồi trộn thẳng vào bột bánh.
Những chiếc bánh quy có nguồn gốc từ nhựa của nhóm nghiên cứu - Ảnh: SIU
Nguyên liệu nhóm sử dụng là polyethylene terephthalate (PET), loại nhựa rất phổ biến trong chai nước và nước giải khát, cùng thân, lá bắp bỏ đi và các loại sinh khối khác.
Đầu tiên, các nguyên liệu trải qua một quy trình mang tên hòa tan thủy nhiệt oxy hóa, do GS Ken Anderson tại Đại học Nam Illinois Carbondale phát triển. Nước và oxy ở nhiệt độ, áp suất cao được dùng để phá vỡ những vật liệu khó phân hủy thành các phân tử nhỏ hơn mà vi sinh vật có thể tiếp cận.
Phần việc tiếp theo được giao cho những "nhà máy tí hon" là nấm men đã được biến đổi để thực hiện các phản ứng sinh học mong muốn.
Ông Jayakody và nghiên cứu sinh Sandhya Jayasekara sử dụng nhiều loại nấm men, trong đó có cả nấm men làm bánh, để chuyển các phân tử bắt nguồn từ nhựa và phế phẩm nông nghiệp thành những thành phần có giá trị dinh dưỡng như protein, chất béo và các axit hữu cơ.
Sau đó, nhóm bổ sung chất xơ, tinh bột và chất tạo ngọt, đưa hỗn hợp qua máy in thực phẩm 3D để tạo thành bánh quy giàu protein mang tên µBites.
Đáng chú ý, nấm men còn được tận dụng để cải thiện cả hương vị và giá trị dinh dưỡng. Một chủng nấm men làm bánh được thiết kế để tạo hương vani từ sinh khối thực vật. Một chủng khác có thể sử dụng ethylene glycol, một sản phẩm thu được khi phân giải PET, để tạo beta-carotene, chất mà cơ thể người có thể chuyển hóa thành vitamin A.
Nguồn thực phẩm từ nhựa trên không gian
Nhóm nghiên cứu cho biết dữ liệu phân tích hiện tại cho thấy sản phẩm đáp ứng các yêu cầu an toàn được kiểm tra, nhưng họ vẫn đang chờ phê duyệt của cơ quan phụ trách trước khi tiến hành thử nếm chính thức.
Các tình nguyện viên mới chỉ đánh giá mùi của bánh. Theo ACS, phần lớn cho biết họ có thể cân nhắc ăn sản phẩm nếu rơi vào tình huống thiếu thực phẩm.
Mục tiêu dài hạn còn tham vọng hơn. Nhóm muốn dùng vi sinh vật để sản xuất luôn những thành phần hiện vẫn phải bổ sung từ bên ngoài như tinh bột, chất xơ và chất tạo ngọt. Khi đó, một hệ thống nhỏ có thể nhận chất thải giàu carbon rồi biến chúng thành nhiều thành phần thực phẩm khác nhau.
Ứng dụng dễ hình dung nhất là các chuyến du hành dài ngày tới Mặt trăng hoặc sao Hỏa, nơi việc mang toàn bộ thực phẩm từ Trái đất vừa tốn khối lượng vừa tạo ra lượng lớn rác thải. Công nghệ cũng có thể hữu ích trong tàu ngầm, khu vực thiên tai hoặc những nơi chuỗi cung ứng thực phẩm bị gián đoạn.
Dù vậy, µBites hiện vẫn là công nghệ nghiên cứu và chưa phải thực phẩm chuẩn bị được bán ra thị trường. Ông Jayakody hy vọng trong vài năm tới, nhóm có thể tiến gần hơn tới một sản phẩm thực sự dành cho con người.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận