19 tổ chức kiện Mỹ vì chương trình do thám

Phóng to

Trung tâm dữ liệu của Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ ở Utah - Ảnh: Reuters

Theo Hãng tin AFP, trong cuộc điều trần tại Ủy ban Tư pháp Hạ viện, các nghị sĩ thuộc cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đều cho rằng chương trình do thám của Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA) đã vượt ra ngoài các quy định của pháp luật và hiến pháp Mỹ. “Rõ ràng là chương trình này đã trật đường ray xét về mặt pháp lý“ - hạ nghị sĩ Zoe Lofgren khẳng định.

Các quan chức tư pháp và tình báo Mỹ nhấn mạnh hoạt động nghe lén và xem trộm thư điện tử do một tòa án bí mật xem xét theo luật do Quốc hội thông qua nhằm theo dõi các nghi can khủng bố. “Với các chương trình này, chúng tôi luôn tìm cách duy trì sự cân bằng giữa nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia với việc bảo vệ quyền tự do cá nhân“, Thứ trưởng Tư pháp James Cole khẳng định.

Quốc hội Mỹ đã sửa đổi Luật yêu nước sau vụ 11-9 nhằm đảm bảo các cơ quan tình báo chỉ được nghe lén điện thoại và xem trộm thư điện tử với quy mô hạn chế, khi phát hiện nghi can khủng bố hoặc một mối đe dọa khủng bố.

Hạ nghị sĩ Dân chủ John Conyers mô tả chương trình do thám của NSA “vi phạm pháp luật nghiêm trọng” và “phải dừng lại ngay lập tức”. “Chúng tôi chỉnh sửa Luật yêu nước để tránh vấn đề tương tự”, ông cho biết.

Hạ nghị sĩ James Sensenbrenner thuộc Đảng Cộng hòa cảnh báo Quốc hội sẽ không gia hạn cho việc áp dụng quy định 215 trong Luật yêu nước, cho phép nhà chức trách nghe lén điện thoại, nếu chính quyền Mỹ không cải tổ chương trình do thám theo hướng phù hợp với pháp luật.

Các nghị sĩ cũng cho rằng tòa án giám sát các hoạt động do thám quá bí mật, không đảm bảo tính công khai, minh bạch. Tòa án Luật Do thám tình báo nước ngoài (FISA) được thành lập vào thập niên 1970 sau khi Quốc hội điều tra và lật tẩy hàng loạt xìcăngđan của các cơ quan tình báo Mỹ, bao gồm việc theo dõi các nhà hoạt động chống chiến tranh.

Tòa án FISA có quyền ra trát tòa khi chính phủ xin phép theo dõi nghi can khủng bố hoặc điệp viên nước ngoài. Tuy nhiên quy trình hoạt động của tòa án luôn rất bí mật. Trong hơn 30 năm, tòa án FISA chỉ từ chối 11 trên tổng số 34.000 đề xuất theo dõi từ các cơ quan tình báo Mỹ.

Các nghị sĩ Mỹ cho rằng đã đến lúc Chính phủ Mỹ phải công khai minh bạch hoạt động của tòa án FISA.