Ngày 27-5, ông Hoàng Viết Cát - Chủ tịch UBND xã Cuôr Đăng - cho biết đang thành lập tổ công tác để rà soát, vận động tháo dỡ hoặc cưỡng chế các kho sầu riêng xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, không đúng quy hoạch.

Loạt kho sầu riêng mọc nhanh trên đất nông nghiệp

Theo UBND xã Cuôr Đăng, toàn xã hiện có 21 kho thu mua nông sản quy mô lớn phục vụ ngành hàng sầu riêng xuất khẩu.

Trong đó 10 kho xây dựng trước ngày 1-7-2025 thì có tới 7 kho vi phạm, đã bị xử phạt; còn 11 kho phát sinh sau thời điểm này đều xây dựng trên đất nông nghiệp, chưa chuyển mục đích sử dụng đất và không có giấy phép xây dựng.

Tương tự, trong số các trường hợp bị xử lý, kho của ông T.T.T. (41 tuổi, trú tỉnh Đồng Tháp) được xây dựng trên 2.560m² đất trồng cây lâu năm khi chưa được phép chuyển mục đích sử dụng đất.

Theo quyết định xử phạt ban hành ngày 8-5-2026, ông T. bị phạt 15 triệu đồng, buộc nộp lại gần 9 triệu đồng thu lợi bất hợp pháp và khôi phục hiện trạng đất ban đầu; nếu không chấp hành sẽ bị cưỡng chế.

Tương tự, kho Việt Thuận Ý tại buôn Kroa B xây dựng trên đất của ông B.V.T. (36 tuổi, trú phường Tân An, Đắk Lắk) với diện tích 996m² đất trồng cây lâu năm bị xác định tự ý chuyển sang đất phi nông nghiệp để làm kho thu mua nông sản. 

Ông T. bị phạt 7,5 triệu đồng, buộc nộp lại gần 70 triệu đồng số lợi bất hợp pháp và khắc phục hiện trạng trong 45 ngày, hoàn thành trước 15-2-2026.

Kho Hòa Kim Thắng tại buôn Cuôr Đăng A xây trên đất 1.080m² của bà N.T.L.T. (58 tuổi, trú xã Cuôr Đăng) bị phạt 15 triệu đồng, buộc nộp lại hơn 48,7 triệu đồng số lợi bất hợp pháp và khôi phục hiện trạng trước ngày 30-12-2025.

Kho Hảo Lợi tại buôn Kroa C xây trên 1.749m² đất của bà T.T.K.N. (36 tuổi, trú phường Tân An, Đắk Lắk) bị phạt 15 triệu đồng, buộc nộp lại hơn 19 triệu đồng và khắc phục trước ngày 26-11-2025.

Kho Nông sản Tây Nguyên 2 tại buôn Cuôr Đăng A xây trên 1.330m² đất của ông B.Đ.T. (61 tuổi, trú phường Cư Bao, Đắk Lắk) bị phạt 15 triệu đồng, buộc nộp lại hơn 10,7 triệu đồng và khôi phục hiện trạng trước ngày 26-10-2025.

Xã muốn xử lý triệt để nhưng "khó khăn chồng chất"

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Hoàng Viết Cát cho rằng sự phát triển nóng của ngành hàng sầu riêng kéo theo nhu cầu lớn về kho bãi, sơ chế, đóng gói phục vụ xuất khẩu. "Có người tranh thủ làm vào ngày nghỉ, ngày lễ. Nhà tiền chế dựng rất nhanh. Khi địa phương phát hiện, lập biên bản thì họ vẫn tiếp tục thi công", ông Cát nói.

Theo ông, nhiều chủ kho chọn cách thuê đất, dựng công trình tạm để phục vụ mùa vụ rồi hoạt động vài tháng. "Lợi nhuận trước mắt lớn nên có người chấp nhận vi phạm", ông nói thêm.

Ông Cát nói thêm tình trạng vi phạm đất đai, trật tự xây dựng liên quan các kho thu mua, sơ chế nông sản đang có xu hướng gia tăng. Địa phương đã yêu cầu rà soát toàn bộ công trình vi phạm để lập bổ sung hồ sơ xử lý, xây dựng phương án cưỡng chế với trường hợp không chấp hành.

"Quan điểm của xã là xử lý dứt điểm nhưng phải đúng quy định pháp luật, không hợp pháp hóa sai phạm và cũng không để phát sinh thêm vi phạm mới", ông Cát nói.

Theo ông, việc xử lý gặp nhiều áp lực do giá trị tài sản lớn, trong khi quy trình cưỡng chế phải chặt chẽ để tránh phát sinh khiếu kiện. Ông cũng bày tỏ lo ngại nguy cơ phá vỡ quy hoạch khi các kho tự phát mọc lên trong khu dân cư hoặc trên đất nông nghiệp, nhất là tại các tuyến đường dân sinh tải trọng thấp.

"Nhiều tuyến đường nông thôn tải trọng thấp nhưng xe container vẫn vào thu mua sầu riêng, gây áp lực rất lớn lên hạ tầng", ông Cát nói.

Về lâu dài, địa phương kỳ vọng khi Khu công nghiệp Phú Xuân được triển khai sẽ có quỹ đất bố trí khu kho bãi, sơ chế nông sản tập trung nhằm đảm bảo hạ tầng, môi trường và phòng cháy chữa cháy.

Kho sầu riêng mọc tràn lan ở Đắk Lắk, đường nông thôn quá tải

Nhiều kho sầu riêng tại các vùng trọng điểm ở Đắk Lắk tiếp tục mọc lên trên đất nông nghiệp, đất chưa phù hợp quy hoạch, kéo theo áp lực lớn lên hạ tầng giao thông nông thôn.