Lợi nhuận không phải là ưu tiên số một

Với bất kỳ nhà đầu tư nào, mục tiêu cuối cùng khi tham gia thị trường chứng khoán là gia tăng tài sản. Tuy nhiên với một nhà đầu tư mới (F0) bước vào thị trường cùng 100 triệu đồng đầu tiên, ưu tiên quan trọng nhất không phải là tối đa hóa lợi nhuận mà là bảo vệ nguồn vốn.

Nhiều nhà đầu tư mới thường bị cuốn hút bởi những câu chuyện kiếm tiền nhanh từ chứng khoán. Các cổ phiếu tăng nóng, những tài khoản sinh lời hàng chục phần trăm chỉ trong vài tuần hay các khuyến nghị lan truyền trên mạng xã hội dễ tạo cảm giác cơ hội ở ngay trước mắt. Vì vậy không ít người sẵn sàng dồn phần lớn vốn vào một vài mã cổ phiếu mà chưa đánh giá đầy đủ rủi ro.

Khi thị trường thuận lợi, tài khoản tăng trưởng nhanh có thể khiến nhà đầu tư tự tin rằng mình đã hiểu thị trường. Nhưng chứng khoán luôn vận động theo chu kỳ. Khi xu hướng đảo chiều, những khoản lãi trước đó có thể nhanh chóng biến mất.

Không ít F0 từng chứng kiến tài khoản giảm 30-50% chỉ sau vài tháng. Điều đáng ngại không chỉ là số tiền bị mất mà còn là áp lực tâm lý. 

Nhiều người bắt đầu gồng lỗ, bình quân giá xuống hoặc sử dụng thêm đòn bẩy với hy vọng sớm lấy lại những gì đã mất.

Một nguyên tắc cơ bản trong đầu tư là tránh những khoản thua lỗ quá lớn. Chẳng hạn, một nhà đầu tư có 100 triệu đồng và quyết định dồn toàn bộ vốn vào một cổ phiếu đang "nóng" trên thị trường. 

Nếu cổ phiếu này giảm 50%, giá trị tài khoản sẽ chỉ còn 50 triệu đồng. Khi đó, nhà đầu tư phải đạt mức sinh lời tới 100% trên phần vốn còn lại mới có thể quay về mốc 100 triệu đồng ban đầu. 

Ngược lại, nếu nhờ quản trị rủi ro mà khoản lỗ được giới hạn ở mức 10%, tài khoản còn 90 triệu đồng và chỉ cần mức sinh lời khoảng 11% để phục hồi. Sự khác biệt này cho thấy việc bảo toàn vốn luôn dễ hơn rất nhiều so với tìm cách bù đắp những khoản thua lỗ lớn.

Khoản đầu tư đầu tiên là đầu tư cho kiến thức

Từ góc độ tài chính cá nhân, 100 triệu đồng đầu tiên nên được xem là khoản vốn để học tập nhiều hơn là khoản vốn để làm giàu nhanh chóng. 

Trong giai đoạn đầu, nhà đầu tư cần dành thời gian để hiểu cách đọc báo cáo tài chính, tìm hiểu mô hình kinh doanh của doanh nghiệp, làm quen với các chu kỳ tăng giảm của thị trường và quan trọng nhất là học cách kiểm soát cảm xúc khi đưa ra quyết định.

Điều đó không có nghĩa nhà đầu tư mới phải từ bỏ mục tiêu lợi nhuận. Trên thực tế, lợi nhuận và quản trị rủi ro luôn phải song hành. Vấn đề nằm ở việc xác định mức rủi ro phù hợp với năng lực và kinh nghiệm của bản thân.

Một nhà đầu tư mới có thể dành một phần vốn để trải nghiệm thị trường, kiểm chứng các phương pháp đầu tư và tích lũy kinh nghiệm thực tế. 

Phần vốn còn lại nên được quản trị theo hướng thận trọng hơn nhằm duy trì sự ổn định cho kế hoạch tài chính cá nhân. Cách tiếp cận này giúp nhà đầu tư vừa có cơ hội học hỏi, vừa hạn chế những tổn thất quá lớn nếu mắc sai lầm.

Thành công trong đầu tư không đến từ một vài thương vụ thắng lớn, mà đến từ khả năng duy trì sự hiện diện đủ lâu trên thị trường để tận dụng sức mạnh của tăng trưởng kép theo thời gian. 

Vì vậy, với 100 triệu đồng đầu tiên, mục tiêu quan trọng nhất không phải là kiếm được bao nhiêu tiền trong vài tháng, mà là xây dựng tư duy đầu tư đúng đắn, hình thành kỷ luật và hiểu rõ khẩu vị rủi ro của bản thân.

Khi học được cách giữ tiền, nhà đầu tư mới thực sự có cơ hội kiếm tiền một cách bền vững trên thị trường chứng khoán.

Những bẫy tâm lý thường gặp khi nhà đầu tư đặt lệnh chứng khoán

Đầu tư chứng khoán không chỉ thử thách kiến thức của nhà đầu tư, mà còn là lúc bộc lộ những lỗi tâm lý thường gặp của con người.