Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Ách tắc hàng hóa, nông sản ở nhiều cửa khẩu cơ bản được giải quyết

CHÍ TUỆ

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến chiều 31-1, tình trạng ách tắc hàng hóa, nông sản tại nhiều cửa khẩu đã cơ bản được giải quyết, trong đó có các cửa khẩu trọng điểm như tại Tây Ninh và một số địa bàn khác.

Tối 31-1, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin về việc xử lý một số vướng mắc, khó khăn trong quá trình triển khai Nghị định số 46/2026 khiến hàng hóa, nông sản nhập khẩu gặp khó ở cửa khẩu.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quá trình triển khai Nghị định số 46/2026 đã có sự thay đổi về phương thức kiểm tra an toàn thực phẩm so với quy định trước đây.

Hơn 1.300 phương tiện chở nông sản, thực phẩm kẹt tại cửa khẩu ĐỌC NGAY

Việc tổ chức triển khai đồng loạt công tác kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu tại các cửa khẩu trong giai đoạn đầu đã phát sinh một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

Theo tổng hợp của các cơ quan chức năng, từ ngày 26 đến 29-1, tại các cửa khẩu đường bộ, đường thủy và đường hàng không cả nước phát sinh tình trạng tồn đọng hơn 700 lô hàng nhập khẩu, khối lượng khoảng 300.000 tấn, chủ yếu là nông sản tươi, sản phẩm sơ chế có nguồn gốc thực vật như rau, củ, quả, gạo, lúa, sắn và một số thực phẩm đã qua chế biến, đóng gói sẵn.

Nguyên nhân chủ yếu do Nghị định số 46/2026 có hiệu lực ngay trong khi chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết về phương thức kiểm tra, trình tự lấy mẫu, thời gian kiểm nghiệm.

Đồng thời chưa có quy định chuyển tiếp đối với các lô hàng đã nhập khẩu hoặc đang làm thủ tục trước thời điểm Nghị định có hiệu lực.

Việc áp dụng đồng loạt phương thức kiểm tra mới với thời gian trả kết quả từ 5-7 ngày đã tạo áp lực lớn cho cơ quan kiểm tra, hệ thống kiểm nghiệm cũng như doanh nghiệp nhập khẩu, đặc biệt đối với các mặt hàng tươi sống, dễ hư hỏng.

Trước thông tin về tình trạng ùn tắc hàng hóa tại cửa khẩu, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã chủ động phối hợp với Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) - đơn vị chủ trì tham mưu trình ban hành Nghị định số 46 - để rà soát, đánh giá tình hình.

"Theo báo cáo từ các Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng (Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật) đến chiều ngày 31-1 tình trạng ách tắc hàng hóa tại nhiều cửa khẩu đã cơ bản được giải quyết, trong đó có các cửa khẩu trọng điểm như tại Tây Ninh và một số địa bàn khác" - Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết Bộ sẽ có báo cáo gửi Bộ Y tế để tổng hợp, báo cáo Chính phủ trong ngày 1-2 về các khó khăn, vướng mắc phát sinh và kiến nghị Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương sớm có văn bản hướng dẫn nhằm tháo gỡ, bảo đảm việc triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP được thống nhất, hiệu quả.

Cơ quan thực thi ở cửa khẩu cũng lúng túng

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online chiều 31-1, ông Vương Trinh Quốc, Trưởng Ban quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai, cho biết trong quá trình triển khai Nghị định 46/2026 của Chính phủ, các ngành chức năng ở cửa khẩu quốc tế Kim Thành (Lào Cai) gặp một số vướng mắc cho cơ quan thực hiện thủ tục hành chính cũng như doanh nghiệp nhập khẩu nông sản, thực phẩm.

Ông Quốc cho biết hiện các đơn vị đang gặp vướng mắc về thẩm quyền giải quyết giấy phép về an toàn thực phẩm và thực hiện nhiệm vụ kiểm nghiệm hàng hóa xuất, nhập khẩu.

Thứ hai, vướng mắc về các tiêu chuẩn kiểm nghiệm an toàn thực phẩm thì thực hiện theo chỉ tiêu nào? Hay đơn vị nào đủ điều kiện kiểm nghiệm và cơ quan nào cấp giấy an toàn thực phẩm thì hiện nay cũng chưa rõ.

"Nghị định 46/2026 có hiệu lực từ ngày ký, điều này khiến cơ quan thực thi cũng rất lúng túng. Tương tự, doanh nghiệp cũng không biết nội dung nào chuyển tiếp, nội dung nào phải làm mới" - ông Quốc nói.

Ông cho rằng khi đưa ra một chính sách thì cần có thời gian để chuẩn bị, điều chỉnh vì hàng hóa xuất, nhập khẩu, nhất là mặt hàng nông sản phải thông quan rất nhanh theo ngày, giờ, chứ không thể kéo dài theo tháng.

Theo ông Quốc, Nghị định 46/2026 của Chính phủ nên thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính do ngành dọc các Bộ thực hiện. Ví dụ, mặt hàng nông sản thì do Chi cục Kiểm dịch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện chứ không phải do địa phương.

Tuy nhiên, sau khi nhận được phản ánh của doanh nghiệp và các đơn vị thực thi, Ban Quản lý Khu kinh tế Lào Cai nắm bắt và chủ động họp liên ngành ngay trong sáng 31-1 để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc.

Trước mắt, những xe hàng nông sản, thực phẩm đã kê khai hồ sơ, đơn vị đã chỉ đạo vẫn tiếp tục giải quyết thủ tục hải quan. Các trường hợp chưa kê khai thì phải chờ đợi hướng dẫn.

Chính phủ yêu cầu 3 bộ phối hợp xử lý kiến nghị của Tây Ninh, nông sản đã qua được cửa khẩu

Sau khi có kiến nghị của UBND tỉnh Tây Ninh về việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan Nghị định 46, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản chỉ đạo. Hiện hàng chục ngàn tấn sắn củ, sắn lát tươi ùn ứ tại cửa khẩu quốc tế Xa Mát đã được thông quan.