Để đi đến kết luận này, nhóm nghiên cứu đã tiến hành thí nghiệm trên loài ruồi giấm Drosophila melanogaster - sinh vật có vòng đời ngắn, thường được sử dụng trong nghiên cứu di truyền.

Nhóm thu thập ruồi giấm từ Phần Lan và Tây Ban Nha, sau đó cho chúng tiếp xúc với "cú sốc nhiệt" trong phòng thí nghiệm.

Như dự đoán, cơ thể ruồi phản ứng bằng cách sản sinh các protein sốc nhiệt sau khi trải qua nhiệt độ cao. Tuy nhiên những thay đổi trong cách biểu hiện gene không chỉ xuất hiện ở thế hệ này, mà còn được truyền lại cho ít nhất bốn thế hệ sau.

Theo IFLScience, thông thường tiến hóa diễn ra thông qua chọn lọc tự nhiên, khi những cá thể có gene phù hợp với môi trường sẽ có cơ hội sống sót và sinh sản cao hơn.

Tuy nhiên nghiên cứu này nhấn mạnh vai trò của di truyền học biểu sinh (hay ngoại di truyền học - epigenetics) - cơ chế điều chỉnh hoạt động gene mà không làm thay đổi trình tự DNA. Nhờ đó sinh vật có thể thích nghi nhanh hơn với môi trường mới.

Kết quả cho thấy ruồi giấm từ Tây Ban Nha, vốn quen với khí hậu ấm hơn, phản ứng hiệu quả hơn với nhiệt độ cao so với nhóm từ Phần Lan.

Hậu duệ của chúng tiếp tục phát triển nhanh hơn trong nhiều thế hệ, ngay cả khi điều kiện nhiệt độ đã trở lại bình thường. Điều này cho thấy các đặc điểm thích nghi có thể "ghi nhớ" trong cơ chế sinh học và duy trì lâu dài.

Nhóm cũng nhận thấy khoảng 23 gene vẫn duy trì sự thay đổi trong biểu hiện qua nhiều thế hệ. Điều này cho thấy chỉ một lần tiếp xúc với nhiệt độ cực đoan cũng có thể tạo ra tác động di truyền kéo dài.

Trong bối cảnh Trái đất ngày càng nóng lên, những cú sốc nhiệt lặp lại có thể đẩy nhanh quá trình tiến hóa ở nhiều loài.

Các chuyên gia lưu ý rằng kết quả này chưa thể áp dụng trực tiếp cho mọi sinh vật, đặc biệt là các loài có vòng đời dài như con người.

Dù vậy nghiên cứu cung cấp cơ sở quan trọng để xác định những loài có nguy cơ cao trước biến đổi khí hậu, đồng thời mở ra hướng nghiên cứu mới về khả năng thích nghi sinh học trong một thế giới đang nóng lên nhanh chóng.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Molecular Biology and Evolution.

75 con chuột, 1.500 ruồi giấm theo vệ tinh Nga lên không gian

Rạng sáng 21-8, Nga đã phóng thành công vệ tinh sinh học Bion-M số 2 từ sân bay vũ trụ Baikonur bằng tên lửa Soyuz-2.1b, mang theo 75 con chuột, khoảng 1.500 con ruồi giấm cùng nhiều mẫu sinh học khác.