Bệnh tổ đĩa ở đôi bàn tay và đôi bàn chân

27/12/2017 11:19 GMT+7

Khác eczema (chàm), tổ đỉa chỉ nổi ở lòng bàn tay, lòng bàn chân và rìa ngón tay chân, còn eczema thì có thể gặp ở bất cứ vị trí nào trên da.

Bệnh tổ đĩa ở đôi bàn tay và đôi bàn chân - Ảnh 1.

Ảnh minh họa. Nguồn: gribokube.ru

Tổ đỉa có tên khoa học là Dysidrose, là một thể đặc biệt của bệnh chàm, khu trú ở lòng bàn tay, bàn chân và rìa các ngón. Bệnh thường gặp ở tuổi từ 20 đến 40, nam nữ có tỷ lệ bằng nhau.

Nguyên nhân bệnh rất đa dạng và phức tạp, một số yếu tố liên quan như dị ứng với hóa chất trong sinh hoạt, trong nghề nghiệp như xăng dầu, xà phòng, xi măng, do nhiễm khuẩn trong khi tiếp xúc với bùn đất, nước bẩn hay gặp nhất là do liên cầu trùng trong thể tổ đỉa nung mủ; do dị ứng với nhiễm nấm ở kẽ chân; do thay đổi thời tiết theo mùa, do ảnh hưởng của ánh sáng và nóng ẩm.

Biểu hiện bệnh

Bệnh biểu hiện với sang thương là mụn nước khu trú ở lòng bàn tay, bàn chân, đặc biệt ở mé bên của ngón tay, lòng bàn tay, mặt trên - mặt bên và mặt dưới ngón chân, lòng bàn chân. Bệnh không bao giờ vượt lên mé trên cổ tay và cổ chân. Mụn nước ăn sâu vào thượng bì làm da nổi gồ lên, hình tròn, rải rác hay xếp thành chùm, sờ vào mụn nước thấy chắc, cảm giác như có một hạt gì nằm xen trong da, kích thước khoảng 1 - 2mm, có thể trở thành bóng nước nhất là ở lòng bàn tay, bàn chân. Các mụn nước thường xẹp đi và teo đét chứ không tự vỡ, thường có màu hơi ngà vàng, khi bong ra để lộ một nền da hồng, hình đa cung hoặc tròn, có viền vảy xung quanh. Kèm theo rất ngứa, càng gãi càng ngứa, bệnh thường kéo dài khoảng 2 đến 4 tuần, tróc vảy rồi lành và bệnh hay tái phát.

Triệu chứng

- Mụn nước màu trắng trong là triệu chứng chính, kích thước nhỏ khoảng 1mm, nằm sâu, chắc, khó vỡ, thường tập trung thành từng chùm hơi gồ trên mặt da. Đôi khi nhiều mụn nước kết tụ thành bóng nước lớn.

- Vị trí: 90% là gặp ở lòng bàn tay và các rìa ngón tay hoặc là chỉ gặp một trong hai chỗ đã nói trên, còn ở lòng bàn chân và rìa ngón chân thì ít gặp hơn. Tổn thương thường đối xứng và bệnh thường không bao giờ vượt quá cổ tay, cổ chân.

- Bệnh thường xảy ra từng đợt, trước khi nổi mụn nước thường có cảm giác ngứa, rát, một số trường hợp kèm tăng tiết mồ hôi. Mụn nước của bệnh tổ đỉa thường có xu hướng khô ít khi tự vỡ, rồi để lại một điểm dày sừng màu vàng đục, tróc da.

- Khi bị nhiễm khuẩn thì mụn nước hoặc bóng nước sẽ đục, sưng đỏ kèm theo sưng hạch bạch huyết ở vùng kế cận và người bệnh nóng sốt.

Bệnh tổ đỉa được các thầy thuốc ngoài da coi như một loại chàm (eczema). Nhưng khác eczema, tổ đỉa chỉ nổi ở lòng bàn tay, lòng bàn chân và rìa ngón tay chân, còn eczema thì có thể gặp ở bất cứ vị trí nào trên da.

Mặt khác, mụn nước tổ đỉa thường to, sâu, chắc, khó vỡ hơn mụn nước eczema. Cũng như eczema, tổ đỉa gây ngứa nhiều, bệnh nhân gãi, chà xát làm vỡ mụn nước, dễ thành nhiễm khuẩn phụ, sưng tấy, nổi hạch, có khi phát sốt. Bệnh tiến triển dai dẳng, hay tái phát theo chu kỳ (dân gian gọi là theo tuần trăng) thành mạn tính, kéo dài nhiều tháng, nhiều năm, trở ngại nhiều cho sinh hoạt, lao động nếu không được điều trị đúng đắn.

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân gây bệnh tổ đỉa rất phức tạp. Dưới đây là một số nguyên nhân thường gặp:

- Dị ứng với hóa chất trong sinh hoạt, trong nghề nghiệp như xăng, dầu mỡ, thuốc kháng sinh, xà phòng thơm, xà phòng giặt, chất tẩy rửa, dầu thơm, xi măng, vôi v.v...

- Do nhiễm khuẩn trong khi làm việc, tiếp xúc với đất, nước bẩn.

- Dị ứng với nấm kẽ chân.

- Do tăng tiết mồ hôi tay chân liên quan đến rối loạn thần kinh giao cảm, làm việc trong môi trường nóng ẩm.

- Những yếu tố sau đây có thể thúc đẩy tình trạng bệnh khởi phát hoặc nặng hơn:

+ Yếu tố tại chỗ: chất tẩy rửa, xà phòng, dung môi, giày dép chật, chất liệu da, đổ mồ hôi nhiều…

+ Yếu tố trong không khí: khói thuốc, lông chó mèo, đất bùn, mạt bụi nhà…

+ Nhiễm trùng (tụ cầu vàng)

+ Thức ăn: hải sản, trứng, thịt gà, bò, đậu phộng, đậu nành, đồ lên men, tinh bột…

Điều trị

Điều trị bệnh tổ đỉa là nhằm làm cho da lành như bình thường, nhưng bệnh có thể tái phát lại nếu hiện diện các yếu tố thúc đẩy bệnh như đã kể ở trên. Cũng như đối với eczema, điều trị tổ đỉa thường khó khăn. Hai yếu tố nhiễm khuẩn, dị ứng thường kết hợp. Tùy từng trường hợp, thày thuốc sẽ phải dùng đến các thuốc chống nhiễm khuẩn, chống nấm, chống dị ứng toàn thân hoặc tại chỗ. Phải điều tra các chất gây dị ứng để loại trừ. Nếu do rối loạn hấp thụ vitamin, cần bổ sung vitamin thích hợp (vitamin PP, C, B6).

- Tránh bóc vảy, chọc lễ mụn. Nên rửa tay chân nhẹ, không cào gãi,làm xây xước các mụn nước đề phòng nhiễm khuẩn phụ. Không nên ngâm tay nhiều làm ẩm ướt lớp sừng, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm phát triển mạnh hơn.

- Tránh tiếp xúc xăng dầu, mỡ, xà phòng, hóa chất, thuốc tẩy rửa. Khi cần phải đeo găng bảo vệ.

- Cắt ngắn móng tay và giữ khô, sạch da lòng bàn tay, lòng bàn chân

Điều trị tại chỗ

- Ngâm rửa tay chân với thuốc tím pha loãng 1/10.000 có màu hồng.

- Chấm thuốc BSI 1% - 3% khi chỉ có mụn nước đơn thuần.

- Khi tổ đỉa đã nhiễm khuẩn có mủ hoặc bóng nước to thì chích cho vỡ ra, sau đó bôi thuốc chống nhiễm khuẩn như Milian, Eosine.

- Chiếu tia tử ngoại tại chỗ.

Điều trị toàn thân

- Uống thuốc chống dị ứng thông thường như: Chlopheniramine, Cetirizine, Loratadine…

- Dùng kháng sinh nếu có nhiễm khuẩn;

- Dùng thuốc kháng nấm nếu bị nhiễm nấm.

Nguồn: Viện Sốt rét - Ký Sinh trùng - Côn trùng Quy Nhơn (Bộ Y tế)

Tin mới nhất

07:47 AM

Tòa nhà văn phòng ở Amsterdam bị tên lửa chống tăng tấn công

TTO - Một nghi phạm bị bắt sau khi quả tên lửa chống tăng bắn vào tòa nhà văn phòng ở khu thương mại Sloterdijk của thủ đô Amsterdam, Hà Lan đêm 21-6.

07:30 AM

Bà Phạm Phương Thảo: Yêu nước, phải giữ hình ảnh cho thành phố

TTO - Nguyên phó bí thư Thành ủy TP.HCM Phạm Phương Thảo tâm sự rằng nhìn những cuộc tụ tập đông người ở TP, bà rất buồn và lo lắng, nhưng bà tin người dân Sài Gòn - TP.HCM luôn có ý thức rất cao góp sức xây dựng TP.

07:28 AM

Mùa World Cup, trận muay Thái ở TP.HCM vẫn đông khán giả

TTO - Tối 22-6, đêm tranh tài muay Thái 2018 gây quỹ hỗ trợ bệnh nhân ung thư đã diễn ra sôi động tại TP.HCM dù trùng thời điểm diễn ra trận đấu giữa Brazil và Costa Rica ở World Cup 2018.

07:24 AM

Không phát hiện ma túy trong thi thể đầu bếp Anthony Bourdain

TTO - Nhà chức trách vừa công bố các kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy không phát hiện có ma túy trong thi thể của đầu bếp Anthony Bourdain.

07:04 AM

Bảng xếp hạng: Argentina vẫn mịt mù đường vào vòng 16 đội

TTO - Việc Nigeria thắng Iceland 2-0 đã giúp Argentina có cửa ít hẹp nhất trong ba cửa rất hẹp để vào vòng 16 đội. Nhìn vào bảng xếp hạng, dễ dàng thấy khả năng đi tiếp của Argentina vẫn mịt mù.

06:59 AM

IDECAF và Viện Pháp thúc đẩy hoạt động văn hóa tại Việt Nam

TTO - Trong kỳ họp lần thứ 21 của Uỷ ban phối hợp Pháp-Việt, diễn ra vào ngày 22-6, Viện Trao đổi Văn hoá với Pháp (IDECAF) và Viện Pháp tại Việt Nam (IFV) đã ký kết Thoả thuận hợp tác 2018-2020 nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai bên.

06:48 AM

Ông Trump ‘giết’ luật nhập cư chỉ bằng một tweet

TTO - Các lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Hạ viện đã dốc sức để hoàn tất dự thảo luật nhập cư với hy vọng có thể thông qua tuần này, nhưng ông Trump đã “lạnh lùng” tuyên bố hoãn.

06:37 AM

Nghị sĩ Mỹ kêu gọi 'Chính sách một Trung Quốc, một Đài Loan'

TTO - Một dân biểu đảng Cộng hòa đã đệ trình nghị quyết kêu gọi chấm dứt chính sách “một Trung Quốc” và khôi phục quan hệ ngoại giao hoàn toàn với Đài Loan.

06:33 AM

OPEC chật vật nâng sản lượng dầu

TTO - Hội nghị Tổ chức Các nước Xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) vừa đạt được thỏa thuận nâng sản lượng dầu thêm 1 triệu thùng/ngày sau khi Saudi Arabia thuyết phục được Iran tham gia.

06:18 AM

Nhà Trắng vẫn coi Triều Tiên là 'nguy cơ bất thường và đặc biệt'

TTO - Bất kể việc Tổng thống Trump khẳng định Bình Nhưỡng “không còn là nguy cơ hạt nhân”, Nhà Trắng vẫn nói Triều Tiên là “nguy cơ bất thường và đặc biệt” với nước Mỹ.

06:09 AM

10 món ăn đường phố khó cưỡng khi đến Nga xem World Cup

TTO - Sau các trận cầu rực lửa tại World Cup, rảo một vòng vào các khu chợ hay hàng quán ven đường, người hâm mộ bóng đá có thể thỏa mãn niềm đam mê ăn uống của mình bởi nước Nga không thiếu các món ăn vặt.

06:05 AM

Bảng xếp hạng: Brazil kém thế Thụy Sĩ, Serbia vẫn còn cửa ở bảng E

TTO - Sau khi lội ngược dòng thắng Serbia ở trận đấu rạng sáng 23-6, Thụy Sĩ là đội sáng cửa đi tiếp nhất tại bảng E, hơn cả Brazil. Trên bảng xếp hạng, đã xác định Costa Rica bị loại.