Báo động trẻ tử vong vì bệnh tay chân miệng tăng nhanh

XUÂN MAI
và 1 tác giả khác

XUÂN MAI

T.LŨY

Cùng với số ca mắc tay chân miệng tăng nhanh, chỉ trong ba tháng đầu năm TP.HCM và bốn tỉnh thành phía Nam đã ghi nhận đến tám ca tử vong do bệnh này, trong khi cùng kỳ năm ngoái không ghi nhận ca tử vong nào.

Tại sao số ca tử vong vì tay chân miệng năm nay tăng? Công tác phòng chống dịch hiện tại có phù hợp trong bối cảnh số ca mắc và ca tử vong tăng nhanh, nhiều ổ dịch cộng đồng và trường học, xuất hiện chủng vi rút EV71?

Trẻ tử vong vì chuyển đến tuyến cuối khi đã rất nặng

Một trong những vấn đề Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương đặc biệt quan tâm khi kiểm tra công tác phòng chống dịch tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam là số trẻ em tử vong liên quan bệnh tay chân miệng tăng cao, yêu cầu ngành y tế địa phương báo cáo chi tiết quá trình phát hiện, xử trí và điều trị.

Theo thống kê của Viện Pasteur TP.HCM, có tám trường hợp tử vong vì bệnh tay chân miệng (TP.HCM bốn ca; các tỉnh An Giang, Cần Thơ, Đồng Nai, Đồng Tháp mỗi địa phương một ca), trong khi cùng kỳ năm ngoái không ghi nhận ca nào.

Nhiều địa bàn rộng trong khi năng lực chưa theo kịp

Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 30-3, ông Nguyễn Văn Vĩnh Châu - phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho biết từ cuối năm 2025, ngành y tế TP đã chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch tay chân miệng. Gần đây nhất sở đã ban hành công văn 3860, đề nghị các đơn vị tăng cường thực hiện các biện pháp phòng dịch, không để bệnh bùng phát và lan rộng, đồng thời hạn chế tối đa số ca mắc, chuyển nặng và tử vong.

Trước thực tế một số trường hợp trẻ mắc tay chân miệng tại các tỉnh được chuyển viện muộn, dẫn đến bệnh diễn tiến nặng và tử vong khi đến tuyến cuối, theo ông Châu, các địa phương cần chủ động hơn trong công tác phòng dịch, nâng cao năng lực điều trị ngay từ tuyến cơ sở, tránh phát hiện bệnh muộn hay bỏ sót ca bệnh.

Ông Nguyễn Vũ Thượng - Phó viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM - thừa nhận tuyến y tế xã, phường hiện là nơi trực tiếp chỉ định, quyết định và triển khai các hoạt động đáp ứng dịch bằng nguồn lực tại chỗ. Tuy nhiên nhiều địa bàn rộng trong khi năng lực chưa theo kịp yêu cầu nhiệm vụ. Một số nơi còn thiếu thuốc điều trị, hóa chất chống dịch do vướng thủ tục mua sắm, đấu thầu ở cấp cơ sở.

Tại trường học vẫn còn một số nơi thiếu kết nối, phối hợp với y tế dẫn đến báo cáo chậm, không đầy đủ, đặc biệt là những ca đầu tiên. Thực tế ghi nhận có trường hợp sổ theo dõi sức khỏe học sinh đã ghi nhận ca tay chân miệng nhưng trạm y tế không nắm được thông tin.

Ca bệnh tay chân miệng ở các tỉnh phía Nam tăng nhanh

Thông tin từ Bộ Y tế, hiện nay tình hình dịch bệnh tay chân miệng đang gia tăng ở các tỉnh thành phía Nam, đặc biệt số ca bệnh nặng gia tăng hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Tại nhiều tỉnh thành vùng ĐBSCL, các bệnh viện cũng đang đối diện với nguy cơ dịch chồng dịch khi số ca bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết đều gia tăng.

Theo số liệu từ Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ, trong ba tháng đầu năm 2026 số ca mắc tay chân miệng ngoại trú và nội trú đều tăng so với cùng kỳ 2025.

Bác sĩ Ông Huy Thanh - Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ - cho biết trong số 524 ca nội trú tính từ đầu năm đến nay, ghi nhận đến 26 trường hợp nặng (đa số chủng EV71). Về cơ bản, tình hình dịch tay chân miệng không có biến đổi so với những năm gần đây về độ tuổi và chủng gây bệnh. Tuy nhiên điều đáng quan tâm là có nhiều ca nặng do đến muộn.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Cần Thơ, hiện số ca mắc tay chân miệng từ đầu năm đến nay là 954 ca, xảy ra ở tất cả 103/103 phường, xã, tăng 125% so với cùng kỳ 2025. Năm nay, theo đánh giá số ca mắc tản phát, chưa ghi nhận ổ dịch tập trung tại các cơ sở giáo dục, trường học.

Ông Lê Phúc Hiển, trưởng khoa phòng, chống bệnh truyền nhiễm - Kiểm dịch y tế quốc tế - ký sinh trùng và côn trùng thuộc CDC TP Cần Thơ, nhận định năm nay số ca tay chân miệng nặng gia tăng làm tăng gánh nặng cho công tác điều trị, nguy cơ xảy ra trường hợp bệnh tử vong. Hiện đã ghi nhận một trường hợp tử vong do tay chân miệng. Ca mắc chủ yếu độ 2a, tỉ lệ nam nhiều hơn nữ, đặc biệt nhóm tuổi mắc bệnh cao nhất là nhóm dưới 3 tuổi, kế đến là nhóm từ 3-5 tuổi.

Sự xuất hiện ca tử vong và các ca bệnh nặng cho thấy nguy cơ dịch bùng phát do chủng vi rút động lực cao, không chỉ dừng ở mức tản phát mà có thể bùng phát phức tạp nếu không kiểm soát tốt. Vì vậy hiện nay CDC Cần Thơ đang triển khai đồng loạt nhiều biện pháp, trong đó đẩy mạnh truyền thông cộng đồng, phối hợp với các cơ sở giáo dục, trường học…

Tại Cà Mau, ba tháng đầu năm ghi nhận gần 1.000 ca mắc (tăng hơn 58% so với cùng kỳ). Số ca mắc tập trung nhiều nhất tại khu vực Cà Mau với 147 ca.

Tại Đồng Tháp, nơi Bộ Y tế thông báo có một trường hợp tay chân miệng tử vong, trong những tuần gần đây số ca mắc tay chân miệng liên tục tăng mạnh. Trong tuần gần nhất ghi nhận 121 ca bệnh, nâng tổng số lên trên 1.100 ca, trong đó ghi nhận chủng EV71 động lực cao.