Gần cuối tháng 3-2026, chúng tôi về lại rừng tràm ở Vườn quốc gia U Minh Thượng (xã U Minh Thượng, tỉnh An Giang) - nơi đã từng xảy ra nhiều trận cháy dữ dội, gây ảnh hưởng khoảng 2.200ha rừng vào năm 2002.

Cán bộ, nhân viên giữa rừng ở vườn dẫn chúng tôi đến tham quan các khu rừng tràm tái sinh xanh mướt cũng như công tác chuẩn bị phòng cháy chữa cháy rừng rất bài bản của đơn vị.

Canh trực, dọn thực bì, cỏ dại phòng lửa rừng

Đóng quân sâu trong tim rừng tràm, Đội số 4 có nhiệm vụ là ngăn chặng người lạ vào rừng săn ong, săn bắt và canh trực đảm bảo công tác phòng cháy chữa cháy rừng.

Ông Trần Văn Chuộng - nhân viên Phòng quản lý bảo vệ và phát triển rừng ở Vườn quốc gia U Minh Thượng - cho biết vào mùa khô 2026, ông Chuộng và 10 anh em khác còn lại trong đội số 4 quyết tâm canh giữ rừng.

Hàng ngày ngoài lên tháp canh quan sát, chạy vỏ lãi tuần tra xuyên rừng thì ông Chuộng phải kiểm tra máy bơm nước, dọn phát cỏ, thực bì và đặc biệt canh giữ, ngăn chặng người lạ để hạn chế xảy ra cháy rừng.

"Tôi và anh em trong đội số chia nhau ra canh trực, quan sát để đảm bảo phòng cháy chữa cháy, giữ màu xanh của rừng. Vào cao điểm nắng nóng tôi đâu về nhà đâu. 

Gia đình cũng thông cảm và tạo điều kiện để tôi làm tốt công việc của mình. Giữ không cho xảy ra cháy rừng lúc này là việc quan trọng nhất", ông Chuộng vừa nói vừa vội vàng đi theo lói mòn trên đê rừng để phát dọn cỏ dại, thực bì, hạn chế xảy ra cháy.

Ông Trần Văn Thắng - phó giám đốc Vườn quốc gia U Minh Thượng - cho biết mùa khô năm 2026, vườn có khoảng 4.565ha có nguy cơ xảy ra cháy ở cấp III và cấp IV.

Đơn vị hiện triển khai nhiều giải pháp, đảm bảo 4 tại chỗ và chủ động bố trí phương tiện, trang thiết bị chủ động ứng cứu khi có xảy ra cháy rừng.

Vườn còn nạo vét, gia cố 5 hố chứa nước, bán kính 500 m/hố, để dự trữ 150 m3/hố tại các khu vực có nguy cơ xảy ra cháy cao; dọn thực vật trôi nổi đạt 65km các tuyến kênh chính và phát dọn thực bì, cỏ dại khoảng 58km đường tuần tra bảo vệ rừng.

"Chúng tôi tiếp tục triển khai ứng dụng SMART, sử dụng phần mềm SMART Mobile cho các hoạt động tuần tra bảo vệ rừng. Từ đầu năm đến nay, đơn vị tổ chức 658 cuộc tuần tra kiểm soát người lạ vào rừng để phòng cháy rừng", ông Thắng nói.

Sẽ xử lý nghiêm hành vi phá hoại rừng

Ông Lê Thành Công - phó chi cục trưởng Chi cục Kiểm Lâm tỉnh An Giang - cho hay An Giang có diện tích rừng đặc dụng khoảng 41.614ha, rừng phòng hộ hơn 42.800ha và rừng sản xuất trên 15.000ha.

Đến giữa tháng 3-2026, nắng nóng liên tục kéo dài nên địa phương thống kê có khoảng 29.877ha rừng ở Phú Quốc, U Minh Thượng, Kiên Hải, Hà Tiên và vùng Bảy Núi An Giang có nguy cơ xảy ra cháy cao.

Ông Công cho biết thêm đơn vị đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như tuyên truyền nâng cao ý thức người dân, bố trí lực lượng canh giữ xuyên suốt đảm bảo "4 tại chỗ" và bố trí máy móc, phương tiện và trang thiết bị để đảm bảo công tác phòng giữ lửa rừng.

Lực lượng chức năng địa phương luôn tuần tra để ngăn chặng người lại vào rừng chặt phá cây, săn bắt ong, thú rừng. Địa phương sẽ kiên quyết xử lý nghiêm các đối tượng có hành vi vi phạm phá hoại, gây cháy rừng.

Chi cục Kiểm lâm tỉnh An Giang thời gian qua phối hợp với đơn vị liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân sống ven rừng và cho ký cam kết không vào rừng săn ong, săn bắt. Ngoài ra đơn vị còn xây dựng biển báo, biển ấm sửng dụng lửa tại các khu vực ven rừng.

"Đơn vị tới đây tiếp tục phối hợp địa phương, chủ rừng rà soát, tuần tra liên tục để đảm bảo công tác phòng chống cháy rừng vào mùa khô 2026", ông Công nhấn mạnh.

Có mưa đầu mùa nhưng Kiên Giang dự báo khoảng 20.000ha rừng có nguy cơ cháy cao

Dù có mưa đầu mùa nhưng nắng vẫn gay gắt, hanh khô, nguy cơ xảy ra cháy rừng ở Kiên Giang cấp IV, cấp V (cấp cực kỳ nguy hiểm) với tổng diện tích khoảng 18.751ha. Địa phương dự báo diện tích rừng có nguy cơ cháy tăng lên 20.000ha.