Ngày 24-8, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng, trong đó có sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nghĩa vụ quân sự. Luật có hiệu lực từ 1-9 tới.

5 trường hợp bị coi là trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự

Tại luật mới đã quy định cụ thể về 5 hành vi bị coi là trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Cụ thể là hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.

Như vậy theo quy định của luật mới, từ 1-9 công dân không đến đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe hoặc không nhập ngũ khi được gọi đều bị coi là trốn nghĩa vụ quân sự.

Cùng với đó, người thuộc diện dự bị không chấp hành lệnh tập trung để huấn luyện, diễn tập hoặc kiểm tra khả năng huy động khi cần thiết cũng bị xử lý theo quy định này.

Luật mới cũng bổ sung nghiêm cấm gian dối trong đăng ký nghĩa vụ quân sự; sơ tuyển nghĩa vụ quân sự; khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự.

Trốn tránh nghĩa vụ quân sự sẽ bị xử lý thế nào?

Trước đó, trong báo cáo giải trình, tiếp thu dự luật trước khi được Quốc hội thông qua, Chính phủ nêu rõ dự luật bổ sung hành vi không chấp hành quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự, gian dối trong đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển nghĩa vụ quân sự để bảo đảm đồng bộ, thống nhất với các quy định tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 11 luật về quân sự, quốc phòng làm cơ sở quy định chế tài xử lý vi phạm. 

Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015 quy định tổ chức, cá nhân có hành vi trốn tránh, chống đối, cản trở việc thực hiện nghĩa vụ quân sự, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Bộ luật Hình sự hiện hành quy định tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự, những hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm, phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm; có trường hợp bị phạt tù từ 1 - 5 năm.

Theo Chính phủ, hiện nay các hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự, quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe, quyết định gọi khám sức khỏe hoặc không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ đã được phân định rõ tính chất, mức độ của từng hành vi tại nghị định 218 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quốc phòng, cơ yếu.

Điều 332 Bộ luật Hình sự đã quy định bảo đảm chặt chẽ, hiện nay đang được áp dụng thống nhất giữa xử phạt vi phạm hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự, bảo đảm tính răn đe, giáo dục và khả năng thực thi pháp luật.

Việc xử phạt những hành vi vi phạm về thực hiện nghĩa vụ quân sự chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự được quy định tại nghị định 218.

Tùy theo mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chức bị xử lý với mức phạt tiền tương ứng; sau nộp phạt bắt buộc phải thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Trong đó có phạt tiền từ 40 - 50 triệu đồng đối với hành vi gian dối nhằm trốn tránh thực hiện quyết định gọi nhập ngũ, quyết định gọi thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân sau khi đã có kết quả khám tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự đủ điều kiện nhập ngũ, đủ điều kiện thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân theo quy định.

Đại tướng Phan Văn Giang: Rất nhiều gia đình mong con cái tham gia nghĩa vụ quân sự để rèn phẩm chất

Sáng 4-8, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng.