Số lượng tăng nhanh

Số lượng du học sinh Việt Nam tại Đài Loan ghi nhận mức tăng mạnh trong giai đoạn sau đại dịch COVID-19.

Theo các thống kê giáo dục Đài Loan, năm học 2020-2021 có khoảng 17.534 sinh viên Việt Nam tại đây. Con số này tăng lên 18.755 vào năm học 2021-2022, đạt 23.728 vào năm học 2022-2023 và tiếp tục lên 27.491 trong năm học 2023-2024.

Đến năm học 2024-2025, quy mô người học Việt Nam vào khoảng 40.000, đông nhất trong nhóm sinh viên quốc tế. Chỉ trong khoảng 4 năm, số du học sinh Việt Nam tại Đài Loan đã tăng hơn gấp đôi.

Bà Khâu Thục Quyên - Chủ nhiệm Văn phòng giao lưu quốc tế Trường đại học Minh Tân (Đài Loan) - cho biết trường có khoảng 10.000 sinh viên, trong đó 25% là sinh viên quốc tế. Sinh viên Việt Nam đứng đầu số lượng sinh viên quốc tế, còn lại là sinh viên từ Philippines, Indonesia, Malaysia.

Trong khi đó, Trường đại học Minh Truyền (Đài Loan) hiện cũng có 700 sinh viên Việt Nam theo học trong tổng số 20.000 sinh viên của trường. Học viện Kỹ thuật Nam Á có 110 sinh viên Việt Nam đang theo học các hệ tự túc sinh viên quốc tế, hệ vừa học vừa làm…

Đà tăng này diễn ra song song với việc Đài Loan mở rộng chính sách thu hút nhân lực quốc tế, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ cao. Ông Lâm Vi Chí - Trưởng phòng, Tham tán giáo dục của Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc tại TP.HCM - nhận định có ba nhóm yếu tố chính.

Thứ nhất là yếu tố văn hóa và môi trường sống. Đài Loan có nhiều nét tương đồng với Việt Nam về thời tiết, ẩm thực và sinh hoạt hằng ngày. Bên cạnh đó, cộng đồng người Việt tại Đài Loan hiện khá đông đảo.

Yếu tố thứ hai là chi phí học tập. Theo ông, mức chi phí du học tại Đài Loan thấp hơn đáng kể so với Mỹ và châu Âu, trong khi sinh viên vẫn có thể tiếp cận hệ thống giáo dục có chất lượng cao cùng nhiều nguồn hỗ trợ tài chính.

Ngoài học bổng của Cơ quan giáo dục Đài Loan dành cho bậc đại học đến tiến sĩ, hầu hết trường đại học tại đây đều có chính sách học bổng riêng cho sinh viên quốc tế.

Thứ ba là chất lượng đào tạo cùng những cơ hội việc làm trong các ngành công nghệ cao như bán dẫn, AI hay robot.

Nhiều tập đoàn lớn như TSMC, NVIDIA, Micron hay MediaTek đã tham gia tiếp nhận sinh viên quốc tế thông qua chương trình INTENSE. Riêng lĩnh vực bán dẫn, các doanh nghiệp tại Đài Loan đã mở tới 34.000 vị trí việc làm mới trong năm 2024.

Cơ hội cho du học sinh Việt Nam?

Bà Hoàng Thị Minh Liên - Giám đốc Công ty TNHH đầu tư và phát triển giáo dục Minh Anh, Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Nhân Văn (TP.HCM) - cho rằng trong bối cảnh số người Việt học tập tại Đài Loan tăng nhanh, điều quan trọng nhất là giúp học sinh hiểu đúng lộ trình, chọn ngành phù hợp với năng lực và chuẩn bị một kế hoạch học tập đủ dài hơi trước khi xuất cảnh.

Một trong những lộ trình được nhiều học sinh sau THPT quan tâm là hệ đại học 1+4, với một năm học tiếng Hoa trước khi bước vào chương trình đại học chính thức. Một năm đầu cũng là khoảng thời gian để người học làm quen với ngôn ngữ, nếp sống, phương pháp học tập, văn hóa trường đại học.

Ở góc độ tài chính, bà Liên cho biết một số chương trình du học Đài Loan có chính sách hỗ trợ ban đầu cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, gồm bảo lãnh tài chính, hỗ trợ chi phí ban đầu với lãi suất 0%, miễn phí học tiếng Hoa tại Việt Nam, hỗ trợ xin visa và ký túc xá trong giai đoạn đầu.

Các chính sách này có ý nghĩa với học sinh ở địa phương, nơi nhiều em có năng lực học tập và mong muốn đi xa nhưng gia đình còn cân nhắc về chi phí. Tuy nhiên, phụ huynh cần tìm hiểu kỹ điều kiện áp dụng, phạm vi hỗ trợ, thời hạn hoàn trả và các cam kết đi kèm của từng chương trình.

Đặc biệt, bà Liên cho rằng nhu cầu nhân lực của Đài Loan đang tăng ở nhiều nhóm ngành như bán dẫn, UAV, năng lượng tái tạo, công nghệ ứng dụng thông minh…

Với một số chương trình vừa học vừa thực hành, sinh viên Việt Nam có thể tiếp cận môi trường doanh nghiệp tại Đài Loan, học cách tổ chức sản xuất, quản lý chất lượng, ứng dụng công nghệ và rèn tác phong làm việc, qua đó tích lũy kinh nghiệm để sau này trở về đóng góp cho nhu cầu nhân lực và phát triển kinh tế tại địa phương.

Áp lực dân số lên các trường tại Đài Loan

"Các trường đại học ở Đài Loan hiện rất thiếu sinh viên do tỉ lệ sinh giảm. Do đó, chúng tôi đang nỗ lực thu hút sinh viên quốc tế đến học tập, làm việc", Tiến sĩ Lâm Kiến Lương - Phó hiệu trưởng Trường đại học Tu Bình (Đài Loan) - nói với phóng viên Tuổi Trẻ và đại diện một số cơ sở giáo dục đến bàn việc hợp tác với trường.

Theo ông Lâm Kiến Lương, hiện nay ở Đài Loan tỉ lệ sinh giảm. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến giáo dục và vấn đề lao động, việc làm. Các trường học thiếu học sinh, sinh viên để duy trì hệ thống và thị trường lao động thiếu nhân lực cho lao động và sản xuất.

Trường đại học Tu Bình hiện có 58 sinh viên Việt Nam đang theo học, trong đó có hai sinh viên đang học hệ vừa học vừa làm.

Tương tự, Bà Lý Hỷ Yến - Chủ nhiệm Trung tâm hệ dự bị đại học, Trường đại học Khang Ninh - cho biết tình trạng thiếu sinh viên tại Đài Loan hiện nay "rất nghiêm trọng". Nguyên nhân chính là do dân số già hóa, tỉ lệ sinh giảm mạnh trong nhiều năm.

Theo thống kê của ngành giáo dục Đài Loan, quy mô sinh viên đã giảm khoảng 50% so với 10 năm trước. Ví dụ trước đây một trường tuyển 1.000 sinh viên nay chỉ còn khoảng 500. Nhiều trường, đặc biệt là trường tư thục, thiếu sinh viên đến mức có nguy cơ đóng cửa.

"Do đó, việc thu hút sinh viên quốc tế nhằm hai mục tiêu là bù đắp số lượng sinh viên cho các trường đại học và giữ lại nguồn nhân lực phục vụ nền kinh tế.

Một số chương trình còn hỗ trợ vé máy bay và thủ tục. Đài Loan tập trung mạnh vào khối ngành kỹ thuật như cơ khí, điện - điện tử, công nghệ thông tin và công nghệ bán dẫn", bà Yến nói thêm.

Các trường nghề Quảng Tây tăng hợp tác, mở cơ hội trao đổi và du học nghề

Trao đổi sinh viên, liên kết đào tạo, học kỳ trải nghiệm và các mô hình du học nghề gắn với thực tập doanh nghiệp là những nội dung hợp tác được các trường nghề Quảng Tây thúc đẩy tại TP.HCM.