Theo Hãng tin AP, lãnh đạo Pháp và Anh sẽ quy tụ đại diện từ hàng chục quốc gia vào ngày 17-4 tại Paris (Pháp) nhằm thúc đẩy kế hoạch mở lại eo biển Hormuz - tuyến đường vận tải dầu mỏ huyết mạch đang bị phong tỏa do cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran.

Hội nghị là nỗ lực của các quốc gia đứng ngoài cuộc nhằm giảm thiểu tác động từ một cuộc xung đột mà họ không khơi mào cũng không tham gia, nhưng đang khiến nền kinh tế toàn cầu chao đảo.

Đáng chú ý, Mỹ không tham gia vào quá trình lập kế hoạch cho chiến dịch mang tên "Sáng kiến Tự do hàng hải eo biển Hormuz".

Trong bài đăng trên mạng xã hội X trước thềm hội nghị, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định sứ mệnh bảo vệ an ninh hàng hải tại eo biển mang tính chất phòng thủ thuần túy, giới hạn cho các quốc gia không tham chiến và chỉ triển khai khi điều kiện an ninh cho phép.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer đang dẫn đầu các nỗ lực quốc tế nhằm gia tăng áp lực ngoại giao và kinh tế lên Iran.

"Việc mở lại eo biển Hormuz ngay lập tức và không điều kiện là trách nhiệm toàn cầu. Chúng ta cần hành động để khơi thông dòng chảy thương mại và năng lượng thế giới", Thủ tướng Starmer nhấn mạnh.

Chiến dịch này một phần là câu trả lời đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, người liên tục chỉ trích các đồng minh vì không tham chiến và tuyên bố việc mở lại eo biển không phải là nhiệm vụ của Mỹ.

Ông từng gọi các đồng minh là "hèn nhát", chỉ trích NATO "vắng mặt khi cần thiết" và nhắm vào Anh: "Các người thậm chí còn chẳng có nổi một lực lượng hải quân".

Pháp và Anh cũng đang dẫn dắt các cuộc họp hoạch định quân sự. Các chuyên gia nhận định rà phá bom mìn và xây dựng hệ thống cảnh báo đe dọa hàng hải khả thi hơn việc dùng tàu chiến hộ tống - một nhiệm vụ đòi hỏi số lượng tàu lớn.

Anh đã thảo luận về việc triển khai drone dò mìn từ tàu RFA Lyme Bay, song nước này hiện chỉ có một tàu khu trục HMS Dragon tại đông Địa Trung Hải.

Trong khi đó Pháp - cường quốc quân sự mạnh nhất EU - đã điều động tàu sân bay hạt nhân cùng nhiều tàu khu trục đến khu vực.

Khoảng 30 quốc gia dự kiến tham dự cuộc họp ngày 17-4, bao gồm đại diện từ Trung Đông và châu Á, trong đó Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Thủ tướng Ý Giorgia Meloni tham dự trực tiếp, các nhà lãnh đạo khác tham gia qua video.

Chuyên gia nghiên cứu về sức mạnh đường biển Sidharth Kaushal nhận định nhiều quốc gia châu Âu đang muốn chứng minh khả năng tự chủ về an ninh, tách biệt phần nào với Mỹ.

"Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là thực tế có bao nhiêu quốc gia còn đủ năng lực đóng góp cho sứ mệnh này", ông nói.

Trung Quốc, Nga, Anh, Pháp phản hồi tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ

Loạt nước lớn đồng loạt lên tiếng phản hồi lệnh phong tỏa eo biển Hormuz đơn phương của Mỹ, trong đó nhiều nước châu Âu tuyên bố không tham gia cùng Mỹ.