Một chung cư có sân chơi cho trẻ em tại P.Tân Hưng, Q.7, TP.HCM - Ảnh: T.T.D.

“Hiện nay nhiều khu chung cư không có chỗ cho trẻ em chơi, không có chỗ cho người già sinh hoạt, không có địa điểm họp tổ dân phố... Tôi đề nghị trong luật này phải quy định rất kỹ về diện tích sở hữu chung, cả tòa nhà mấy chục tầng thì ngày lễ ngày tết phải có địa điểm cho sinh hoạt cộng đồng” - bà Ngân nói.

Không gian chung bị chiếm dụng

Theo Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc, đây đang là vấn đề bức xúc, gây ra tranh chấp, khiếu kiện kéo dài tại nhiều khu chung cư. Thực tế cho thấy rất nhiều chủ đầu tư lợi dụng, lúc đầu cam kết dành các khu vực A, B... để sử dụng chung, nhưng khi đưa vào sử dụng thì chiếm dụng để làm kinh doanh, dịch vụ.

“Cần quy định chặt chẽ nội dung này để bảo đảm nơi sinh hoạt chung của cộng đồng dân cư ở khu chung cư. Anh thiết kế lúc đầu thế nào thì khi sử dụng phải đảm bảo như vậy” - ông Phúc bày tỏ.

Trình bày báo cáo của Ủy ban Pháp luật, Chủ nhiệm Phan Trung Lý cho biết theo quy định tại dự thảo luật thì chỗ để xe được chia thành hai loại, nếu là chỗ để xe hai bánh thì thuộc sở hữu chung, nếu là chỗ để ôtô thì do chủ đầu tư quyết định.

Nghị định hiện hành của Chính phủ cũng quy định như vậy. “Quy định này dẫn đến nhiều trường hợp tranh chấp về nơi để ôtô trong nhà chung cư vì không rõ là thuộc sở hữu chung hay sở hữu riêng, phát sinh tranh cãi về mức giá trông giữ ôtô, gây mất ổn định trật tự xã hội. Thường trực Ủy ban Pháp luật đề nghị khẳng định rõ là nơi để xe trong nhà chung cư thuộc sở hữu chung để thực hiện thống nhất trên toàn bộ các nhà chung cư” - ông Lý trình bày.

Tuy nhiên, đề xuất trên đây không nhận được sự đồng tình của Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân và Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng. Theo ông Dũng, nếu quy định chung như vậy sẽ bất bình đẳng giữa những người sống trong chung cư có ôtô và người không có ôtô.

“Những chung cư cao cấp họ xây đến mấy tầng hầm làm nơi để ôtô. Nếu coi đây là phần sở hữu chung, tính cả vào giá bán căn hộ thì những người không có ôtô và không có nhu cầu sử dụng ôtô sẽ rất thiệt thòi” - ông Dũng phân tích.

Bà Ngân cũng cho rằng thực tế nhiều hộ dân trong chung cư không có điều kiện và không có nhu cầu sử dụng ôtô, cho nên chỗ để ôtô không nên tính vào diện tích sở hữu chung.

“Để quy định rõ thế nào là sở hữu chung, tôi đề nghị quy định những diện tích đã phân bổ vào giá bán căn hộ thì thuộc sở hữu chung. Còn những diện tích chủ đầu tư muốn giữ lại, ví dụ xây thêm mấy tầng hầm để kinh doanh thì phần này là sở hữu riêng không tính vào giá bán căn hộ. Các không gian sinh hoạt chung cho cộng đồng cũng phải được quy định rõ” - bà Ngân đề xuất.

Hàng trăm quan chức đang phải ở khách sạn

Theo quan điểm của thường trực Ủy ban Pháp luật, “trong điều kiện hiện nay chưa thể áp dụng chế độ nhà công vụ cho tất cả đối tượng cán bộ, công chức đang thực hiện công vụ, đồng thời việc đưa tiền thuê nhà ở công vụ vào tiền lương là phá vỡ mặt bằng chung về chế độ tiền lương và khó khả thi. Do đó, đề nghị tiếp tục thực hiện chính sách về nhà ở công vụ như Luật nhà ở hiện hành và được bổ sung chặt chẽ về đối tượng, việc quản lý, sử dụng nhà công vụ”.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước cho rằng đề nghị này là không hợp lý vì “luật hiện hành đang tắc, quy định lạc hậu rồi”.

Ông chỉ ra tình trạng bất cập như có không ít cán bộ về hưu rồi nhưng vẫn không chịu trả lại nhà công vụ, trong khi có “hàng trăm cán bộ thuộc Chính phủ và các cơ quan của Đảng đang phải ở khách sạn, phải trả tiền thuê rất cao”.

Ông Phước đề nghị luật phải quy định rõ ràng về đối tượng, chế độ, quy hoạch và cơ chế đầu tư quản lý nhà công vụ, không thể để mỗi nơi làm một kiểu.

“Nhà công vụ quan trọng nhất là xác định giá, làm sao để các đối tượng cảm thấy phù hợp. Ví dụ nhà công vụ cho cán bộ Quốc hội có nơi phải thuê 600.000-700.000 đồng/m2/năm, thêm tiền điện tiền nước nữa mà với thu nhập như vậy thì anh em cũng kêu” - ông Nguyễn Hạnh Phúc nêu thực tế.

Bà Kim Ngân gợi ý luật cần quy định rõ những vấn đề như người sử dụng nhà ở công vụ phải trả lại Nhà nước khi không còn thuộc đối tượng được sử dụng. Trong khi Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - an ninh Nguyễn Kim Khoa đề nghị “không nên quy định chế độ nhà ở công vụ vào lương, nếu có là phụ cấp nhà ở dành cho những đối tượng được sử dụng nhà công vụ”.

Sau cuộc thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng chưa đưa ra được đáp án rõ ràng cho “bài toán nhà công vụ”.

Liên quan đến quy định cho phép người nước ngoài được sở hữu nhà ở VN, nhiều ý kiến đề nghị quy định cụ thể về đối tượng, nếu chỉ quy định người được nhập cảnh vào VN là được mua nhà thì rộng quá. Chủ tịch Quốc hội cho rằng nếu người nước ngoài vào VN mua nhà để ở, lao động, học tập, định cư... thì hoan nghênh, nhưng “về một vài ngày, qua cửa khẩu là mua được nhà thì lạ quá”.