Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo thông tư quy định về giao dịch điện tử trên thị trường chứng khoán. Theo đó, đối với giao dịch chứng khoán trực tuyến, dự thảo đề xuất áp dụng hình thức xác thực khớp đúng thông tin sinh trắc học. 

Xác thực đối với giao dịch đầu tiên của mỗi phiên đăng nhập

Quy định này nhằm nâng cao tính bảo mật trong giao dịch của khách hàng và xác minh danh tính người thực hiện giao dịch, phục vụ công tác quản lý, giám sát thị trường chứng khoán.

Dự thảo Thông tư cũng bổ sung thêm quy định "việc xác thực giao dịch phải được thực hiện ít nhất đối với giao dịch đầu tiên của mỗi phiên đăng nhập của khách hàng.

Bình luận với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư kiêm Phó Giám đốc Khối Kinh doanh Chứng khoán của Chứng khoán An Bình (ABS), cho rằng đề xuất này khi đưa vào thực hiện có thể hạn chế được tình trạng "mượn" tài khoản để thao túng giá cổ phiếu.

Thực tế, trong nhiều vụ việc xử phạt hành vi thao túng vừa quà, đều có đề cập hành vi cho người khác mượn tài khoản để giao dịch chứng khoán.

Theo ông Bùi Nguyên Khoa - Phó Giám đốc Trung tâm Phân tích Nghiên cứu, Chứng khoán BIDV (BSC), việc mở tài khoản chứng khoán trước đây tương đối thuận tiện. Khi chưa có cơ chế sinh trắc học, người ta có thể giao dịch trên tài khoản của người khác.

Ở góc độ quản lý, ông Khoa đánh giá sinh trắc học là giải pháp có hiệu quả cao trong việc bảo đảm nguyên tắc "đúng người, đúng tài khoản".

Việc xác thực gắn với chủ thể thực có thể góp phần hạn chế tình trạng sử dụng tài khoản không chính danh hoặc giao dịch qua nhiều tài khoản liên quan. Đây không phải giải pháp tuyệt đối cho mọi vấn đề của thị trường, nhưng có thể tạo thêm một lớp chuẩn hóa quan trọng cho môi trường giao dịch trong dài hạn.

Cũng ủng hộ chủ trương sinh trắc học để nâng cao bảo mật và hiệu quả quản lý thị trường, ông Minh nhấn mạnh rằng, việc này cần thiết, song cần lưu ý vấn đề trải nghiệm người dùng và tác động tới thanh khoản thị trường.

Theo ông Minh, việc yêu cầu nhà đầu tư quét khuôn mặt mỗi phiên đăng nhập lại ứng dụng là chưa hợp lý trong bối cảnh giao dịch chứng khoán đòi hỏi tốc độ xử lý nhanh, biến động liên tục. Nếu mỗi lần mở lại ứng dụng đều phải xác thực sinh trắc học, thậm chí gặp tình trạng nhận diện chậm hoặc lỗi hệ thống, nhà đầu tư có thể bỏ lỡ cơ hội giao dịch.

Nhà đầu tư lo bất tiện

Ông Minh cũng lưu ý thực tế nhiều ứng dụng chứng khoán hiện nay sẽ tự động đăng xuất sau ít thời gian không sử dụng. Ngay như ngân hàng cũng chỉ yêu cầu xác thực khuôn khi thực hiện các giao dịch chuyển tiền giá trị lớn. 

Trong khi đó, đối với chứng khoán, việc đặt ngưỡng xác thực theo giá trị tài sản hay quy mô giao dịch là rất khó khả thi bởi giá trị tài sản ròng (NAV) của nhà đầu tư biến động liên tục.

Do vậy, thay vì triển khai đại trà cho toàn bộ nhà đầu tư, ông Minh đề xuất cơ quan quản lý nên áp dụng theo hướng áp dụng với các tài khoản sử dụng margin. Hoặc giảm tần suất xác thực xuống còn một lần mỗi ngày thay vì mỗi lần đăng nhập. 

Còn theo TS Lê Bá Chí Nhân, khó khăn lớn nhất nằm ở tính đồng bộ giữa các công ty chứng khoán, ngân hàng lưu ký và hệ thống dữ liệu định danh quốc gia.

Một số công ty quy mô nhỏ có thể chịu áp lực chi phí đầu tư công nghệ, bảo mật dữ liệu và nâng cấp hệ thống. Ngoài ra, nếu quy trình xác thực quá phức tạp hoặc xảy ra lỗi nhận diện sinh trắc học, trải nghiệm người dùng sẽ bị ảnh hưởng, nhất là với nhà đầu tư lớn tuổi hoặc ở khu vực hạ tầng số chưa đồng đều.

Do đó, theo ông này, cần triển khai theo lộ trình nào để vừa bảo đảm an toàn, vừa không tạo ra rào cản giao dịch. 

Rút, chuyển tiền chứng khoán từ 10 triệu đồng có thể phải xác thực sinh trắc học

Theo dự thảo mới của Bộ Tài chính, nhà đầu tư có thể phải xác thực sinh trắc học khuôn mặt với các giao dịch rút, chuyển tiền từ 10 triệu đồng trở lên và ở lần đăng nhập giao dịch chứng khoán trực tuyến đầu tiên mỗi phiên.