Phóng to

Với gánh bắp hầm, bánh bò, bà Võ Thị Ngươi đã nâng bước chân con đến giảng đường - Ảnh: M.Tâm

TT - Ông Trần Vĩnh Đức, chủ tịch Hội Khuyến học xã Nhị Long, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh, tự hào: “Xã trên 1.600 hộ, có gần 500 người tốt nghiệp đại học và ngần ấy tốt nghiệp cao đẳng, còn trung học chuyên nghiệp đếm không xuể, không ít hộ có 3-4 con học đại học”.

Nghe đọc nội dung toàn bài:

Nhị Long là xã nghèo vùng sâu, 96% sống bằng nghề nông, thu nhập bình quân đầu người 5,5 triệu đồng/ năm. Đường sá chưa có nên 4g sáng phải thức dậy băng đồng để đi, học xong về đến nhà hơn 14g. Ngày nắng còn đỡ, gặp mưa bão đường trơn trượt, gió đồng thổi lạnh thấu xương. Khó vậy nhưng nhiều gia đình “Hai lúa” vẫn lấy sự học làm đầu như hộ ông Nguyễn Văn Tốt ấp Rạch Đập có một thạc sĩ, 2-3 kỹ sư, cử nhân. Hộ ông Lưu Văn Bé (ấp Đon 1) dâu rể 16 người, đến 10 người có bằng đại học, cháu nội Lưu Tuấn Anh đang du học ở Nga, còn lại là học sinh khá giỏi trường xã...

Bán ruộng đổi chữ cho con

Vợ chồng ông Đỗ Văn Út ở ấp Đon chung tay gánh vác công việc để nuôi sự học cho con. Ông phụ bà làm dừa sấy đem bán ở các trường học. Đến cấp III, Đỗ Quang Hiền và Đỗ Thị Thanh Tuyền xa nhà lên học ở trường chuyên thị xã, chi phí tăng vọt lên theo. Vợ chồng ông thức khuya, dậy sớm đến nhà máy mua gạo chở đi khắp nơi bán. Những chuyến đò chở gạo ngược xuôi đi bán xa của họ ngày càng dày thêm khi hai con kế tiếp nhau đậu đại học. Tiền kiếm được cắc củm từng đồng, đôi ba tháng lại gửi lên Sài Gòn cho con. Ông Út tâm sự: “Được cái tụi nhỏ cũng tiện tặn, mấy năm đại học đều đi dạy kèm phụ chúng tôi”.

Chuyện dày công vun vén nuôi con ăn học để có nghề sau này là mục tiêu hàng đầu của bậc cha mẹ ở làng quê này. Như trường hợp ông Phùng Vĩnh Viễn (ấp Đon 1) có hai công ruộng, bốn công vườn, ông nghĩ đất đai nếu chia cũng manh mún, chi bằng cho ba con học đến nơi đến chốn để đời con không lam lũ như mình. Vợ chồng ông quần quật trên đồng, ăn uống tiện tặn, gần như quanh năm chỉ toàn rau luộc chấm muối. Làm việc quá sức lại ăn uống kham khổ nên năm 2001 khi Phùng Vĩnh Thành, Phùng Quốc Vi, Phùng Thế Viết là sinh viên năm 4, năm 2, năm 1 thì ông đổ bệnh viêm dạ dày phải trải qua ba lần phẫu thuật. Viện phí, tiền ăn học các con vây kín tứ bề. Ông cùng vợ bàn bạc bán ruộng, cầm cố vườn. Ông thổ lộ: “Ruộng, vườn cầm cố, bán đi sau này còn có thể chuộc lại được, việc học của con trễ nải thì ảnh hưởng cả đời”.

Ông Nguyễn Văn Khai ở ấp Long Thuận đã cầm bằng khoán đất vay tiền ngân hàng đầu tư con chữ cho ba người con học Đại học Hàng hải, Đại học Luật, Đại học Cần Thơ là Nguyễn Trí Sách, Nguyễn Thị Thanh Thùy và Nguyễn Hoàng Phương. Còn bà Võ Thị Ngươi ở ấp Rạch Rô, không đất đai, không vốn liếng, cứ 2g khuya thức dậy lui cui làm bánh bò, bắp hầm để sáng rảo khắp thôn xóm bán. Bà còn tranh thủ lúc trưa, chiều đi quét rác ở chợ, trường học. Sự tần tảo sớm hôm của bà sắp được đền bù khi con trai Nguyễn Thanh Vũ sắp tốt nghiệp sư phạm toán Trường ĐH Cần Thơ.

Phóng to

26 tuổi, Đỗ Quang Hiền lấy bằng thạc sĩ

Con em “Hai lúa” đổi đời

Ông Huỳnh Công Thu, chủ tịch xã Nhị Long, hãnh diện: “Con em xã có mặt khắp các cơ quan ban ngành trong và ngoài tỉnh, phần lớn làm ở vị trí chủ chốt đúng chuyên ngành mình đã học. Những người con hiếu học này sau khi thành đạt đã vực dậy kinh tế gia đình, góp phần khiến bộ mặt thôn quê ngày càng thay đổi”. Năm 2001 xã đã có trường cấp III, đường sá được tráng nhựa, gần đây có quĩ khuyến học hỗ trợ 500.000đ/suất/em cho các HS nghèo đậu đại học, chủ yếu khích lệ tinh thần học tập các em. Hộ này thấy hộ kia đổi đời nhờ con chữ nên lấy đó làm gương, hun đúc chí tiến thủ cho con mình, phong trào học tập theo đó lan rộng.

Đáng kể nhất là hai con ông Đỗ Văn Út. Có chân trong đội tuyển quốc gia môn hóa, Hiền được tuyển thẳng vào đại học, sau đó tốt nghiệp loại ưu được giữ lại làm giảng viên. 26 tuổi, Hiền lấy bằng thạc sĩ, hiện chàng trai 29 tuổi đang học tiến sĩ tại Mỹ. Còn Tuyền là giảng viên Trường đại học Trà Vinh, đã lấy xong bằng thạc sĩ, vừa giành được suất học bổng tiến sĩ của Trường đại học Houston ở Mỹ. Hai anh em dành dụm “tậu” cho ba mẹ nhà máy xay xát gạo. Bây giờ vợ chồng ông Út là ông bà chủ nhà máy xay xát gạo lớn nhất, nhì xã Nhị Long.

Rồi ba đứa con ông Phùng Vĩnh Viễn đã có việc làm, giúp ông chuộc lại vườn tược đã cầm cố ngày xưa. Ông Viễn tâm sự: “Con cái thành đạt vui còn hơn trúng mùa, được giá, chứng bệnh đau bao tử hết lúc nào không hay”. Còn hai con ông Nguyễn Văn Khai ra trường có việc làm ngon ơ. Riêng Trí Sách được chuyên gia “săn đầu người” của công ty Nhật “chụp” khi còn là sinh viên năm cuối. Ông “Hai lúa” có trình độ lớp 4, xứ hóc bà tó nằm mơ cũng không thể ngờ có ngày con mình thành thủy thủ viễn dương chu du bốn biển với mức lương 700 USD/tháng. Cười tươi rói, ông nói: “Hôm qua nó điện về bảo đang ở Malaysia, tuần tới sẽ đi Philippines. Nó bảo dự định làm vài năm rồi theo học cao học gì đó. Thiệt mừng cho con, đời con đã hơn đời cha rồi”.