
Thay vì phụ thuộc vào các format quốc tế hoặc vận hành theo mô hình media truyền thống, DatVietVAC lựa chọn trực tiếp sáng tạo và sở hữu IP - Ảnh: DV
Tại Việt Nam, xu hướng này hình thành rõ nét, khi nhiều doanh nghiệp giải trí mở rộng từ "làm nội dung" sang vận hành hệ sinh thái IP với concert, merchandise, licensing và các mô hình trải nghiệm đa nền tảng. Đây cũng là lý do IP Business được xem là dư địa tăng trưởng lớn tiếp theo của công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Bán cả một "hệ sinh thái tiêu dùng"
Nếu hơn một thập kỷ trước, phần lớn doanh thu K-pop vẫn đến từ âm nhạc, biểu diễn và quảng cáo truyền thống, thì hiện nay các tập đoàn như HYBE, SM Entertainment hay JYP Entertainment đã phát triển thành những hệ sinh thái IP toàn diện.
Họ không chỉ sản xuất nghệ sĩ hay bài hát, mà còn vận hành concert, fandom, nền tảng cộng đồng, hàng hóa bản quyền, hội viên trả phí và các mô hình trải nghiệm giải trí. Theo dữ liệu thị trường, tổng doanh thu của nhóm Big 4 K-pop đã tăng từ khoảng 503 triệu USD lên hơn 3,4 tỷ USD trong vòng một thập kỷ.
Động lực tăng trưởng không chỉ đến từ việc sản xuất nhiều nội dung hơn, mà đến từ khả năng kéo dài vòng đời thương mại của IP và khai thác trực tiếp nhu cầu tiêu dùng văn hóa của người hâm mộ.

Tăng trưởng doanh thu của 4 tập đoàn giải trí hàng đầu Hàn Quốc giai đoạn 2012-2025 - Ảnh đồ hoạ: Vietcap
Báo cáo "2025 Fandom Trend Report" của nền tảng Weverse cho thấy số người dùng hoạt động hàng tháng đã đạt 12 triệu MAU, với hơn 25 triệu sản phẩm được bán ra chỉ trong năm 2025. Điều này cho thấy fandom không còn chỉ là cộng đồng yêu thích nghệ sĩ, mà đang trở thành một nền kinh tế tiêu dùng mới của ngành giải trí.
IP đang thay đổi cách doanh nghiệp giải trí kiếm tiền
Trong mô hình giải trí truyền thống, doanh thu chủ yếu đến từ quảng cáo, tài trợ hoặc bản quyền phát sóng. Mô hình này tạo dòng tiền nhanh nhưng phụ thuộc lớn vào từng mùa phát sóng và chu kỳ quảng cáo.
IP Business tạo ra một logic khác.
Khi doanh nghiệp sở hữu IP gốc, một nội dung thành công có thể được khai thác nhiều lần trên nhiều nền tảng khác nhau. Một chương trình truyền hình có thể mở rộng thành concert.
Một cộng đồng người hâm mộ có thể trở thành nền tảng bán hàng trực tiếp. Một nghệ sĩ hay nhóm nghệ sĩ có thể kéo theo âm nhạc số, merchandise, licensing và các hoạt động trải nghiệm tiêu dùng quy mô lớn.
Điều này giúp doanh nghiệp giải trí không chỉ "bán nội dung", mà còn bán trải nghiệm, cộng đồng và giá trị văn hóa xoay quanh nội dung đó.
Đó là lý do IP Business được xem là cuộc chơi lớn tiếp theo của ngành giải trí: doanh nghiệp nào sở hữu IP, hiểu fandom và có năng lực thương mại hóa đa lớp sẽ có lợi thế lớn hơn trong việc mở rộng doanh thu dài hạn.
Bước vào "điểm bùng nổ" mới
Xu hướng này cũng đang hình thành rõ hơn tại Việt Nam.
Sự phát triển của concert nội địa, chương trình âm nhạc, show thực tế và cộng đồng người hâm mộ cho thấy người tiêu dùng Việt Nam đang chi nhiều hơn cho văn hóa - giải trí. Không chỉ xem nội dung, khán giả ngày càng muốn tham gia, tương tác và trở thành một phần của cộng đồng xoay quanh nội dung đó.
Theo ước tính của Vietcap, quy mô thị trường giải trí Việt Nam hiện đạt khoảng 2,4 tỷ USD và có thể duy trì tốc độ tăng trưởng 12-15% mỗi năm trong giai đoạn tới. Trong khi đó, chi tiêu cho giải trí của người Việt hiện mới chiếm khoảng 1,4% thu nhập bình quân đầu người, thấp hơn đáng kể so với mức 2-3% tại nhiều quốc gia trong khu vực.
Khoảng cách này cho thấy thị trường giải trí Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng, đặc biệt trong bối cảnh tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh và Chính phủ thúc đẩy công nghiệp văn hóa trở thành động lực kinh tế mới.

Cơ cấu doanh thu của DatVietVAC (tỷ VND) - Ảnh: DV
Đặc biệt, trong bối cảnh Chính phủ thúc đẩy công nghiệp văn hóa trở thành một động lực tăng trưởng mới, các doanh nghiệp giải trí không còn chỉ được nhìn nhận như đơn vị sản xuất chương trình, mà có thể trở thành những doanh nghiệp sở hữu tài sản văn hóa, có khả năng thương mại hóa trên quy mô lớn.
Trong khi thị trường bắt đầu nhìn rõ hơn giá trị của IP Business, DatVietVAC là một trong những doanh nghiệp sớm theo đuổi hướng sở hữu và khai thác IP thay vì chỉ sản xuất nội dung đơn thuần.
Thay vì phụ thuộc vào format quốc tế hoặc mô hình sản xuất - phát sóng - bán quảng cáo truyền thống, doanh nghiệp lựa chọn trực tiếp sáng tạo và sở hữu IP. Khi sở hữu IP gốc, nội dung không còn là điểm kết thúc của một chương trình mà trở thành nền tảng để mở rộng sang nhiều lớp doanh thu khác nhau.
Trường hợp Anh Trai "Say Hi" là một ví dụ. Giá trị thương mại của chương trình không dừng ở thời gian phát sóng. Khi cộng đồng người hâm mộ hình thành đủ lớn, IP tiếp tục được mở rộng sang concert, âm nhạc số, merchandise, licensing và các hoạt động trải nghiệm tiêu dùng quy mô lớn.
Điểm đáng chú ý là sự dịch chuyển này đã bắt đầu phản ánh vào cơ cấu doanh thu của doanh nghiệp.

DatVietVAC đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu đạt 5,000 tỷ vào năm 2025, với mảng D2C chiếm 20% tỷ trọng - Ảnh: DV
Giai đoạn 2023-2025, doanh thu D2C của DatVietVAC ghi nhận tăng trưởng kép 64%, trong khi mảng khai thác IP tăng tới 361%. Đến năm 2025, gần một nửa doanh thu của doanh nghiệp đến từ Content Hub, cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt khỏi mô hình phụ thuộc chủ yếu vào quảng cáo truyền thống.
Điều này cho thấy cuộc chơi mới của ngành giải trí không còn chỉ nằm ở việc tạo ra nội dung được chú ý, mà nằm ở khả năng biến nội dung thành tài sản IP có thể thương mại hóa dài hạn.
Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa Việt Nam còn nhiều dư địa tăng trưởng, IP Business được xem là "đường đua" lớn tiếp theo của ngành giải trí. Và lợi thế sẽ thuộc về những doanh nghiệp không chỉ biết tạo ra nội dung được yêu thích, mà còn có năng lực sở hữu, vận hành và khai thác IP một cách bài bản.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận