Phóng to

Sản xuất tại Nhà máy giày Hiệp Hưng giai đoạn trước đây (ảnh tư liệu) - Ảnh: ĐỖ NGỌC

Trước đó, cơ quan cảnh sát điều tra cũng đã khởi tố các bị can Vi Văn Sản - nguyên phó tổng giám đốc, Hoàng Tùng - nguyên trưởng phòng xuất nhập khẩu Công ty giày Hiệp Hưng và hai tư thương là Phạm Văn Tiến và Vũ Đình Toàn về hành vi tham ô tài sản.

Thua lỗ, tiêu cực rồi xin... hỗ trợ!

Vụ việc tiêu cực tại Công ty giày Hiệp Hưng được phát hiện vào tháng 9-2002, sau khi đoàn thanh tra Bộ Công nghiệp tiến hành thanh tra toàn diện công ty này. Thực tế, dấu hiệu tiêu cực rút tiền công quĩ, làm ăn thua lỗ đã xảy ra tại công ty từ năm 1993.

Tháng 11-2002, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo xử lý sau thanh tra vụ việc tại sai phạm trên: yêu cầu Bộ Công nghiệp trực tiếp chỉ đạo kiểm điểm tổng giám đốc và từng thành viên trong ban giám đốc công ty, làm rõ sai phạm và trách nhiệm từng cá nhân, xử lý kỷ luật nghiêm theo qui định. Đồng thời giao Bộ Công an tiến hành làm rõ sai phạm, nếu có dấu hiệu phạm tội phải khởi tố và điều tra.

Tiếp đó, Bộ Công nghiệp có công văn xin hỗ trợ, xóa nợ và khoanh nợ ngân hàng cho Công ty giày Hiệp Hưng nhưng Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo: “Những doanh nghiệp nhà nước do sản xuất, kinh doanh kém, tham nhũng, tiêu cực dẫn đến thua lỗ, không được dùng ngân sách nhà nước để bù lỗ và giải quyết hậu quả”.

Tháng 5-2003, một lần nữa Thủ tướng Chính phủ lại có văn bản yêu cầu Bộ Công an khẩn trương làm rõ những sai phạm tại Công ty giày Hiệp Hưng để sớm đưa ra xử lý trước pháp luật. Bộ Công an đã chuyển hồ sơ cho cơ quan cảnh sát điều tra (Công an TP.HCM) thụ lý điều tra. Tháng 6-2003, Bộ Công nghiệp đã thi hành kỷ luật cách chức tổng giám đốc đối với ông Nguyễn Kao Tường. Tuy nhiên phải đến cuối năm 2003, cơ quan cảnh sát điều tra mới khởi tố vụ án và bắt tạm giam bốn bị can đầu tiên.

Đẩy công ty vào bước đường cùng

Từ năm 1999-2001, sản xuất kinh doanh của Công ty giày Hiệp Hưng liên tục sa sút và thua lỗ. Tính đến 31-12-2001, lỗ lũy kế của công ty lên đến 105,2 tỉ đồng; công nợ khó có khả năng thu hồi 21,7 tỉ đồng và hàng hóa vật tư, sản phẩm tồn kho chậm luân chuyển trên 61 tỉ đồng có nguy cơ bị giảm giá. Tổng số nợ phải trả của công ty lên tới 296,1 tỉ đồng, trong đó số dư tiền vay hơn 221,4 tỉ. Chưa kể hàng tỉ đồng tiền nợ lương công nhân viên, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế...

Trách nhiệm trước hết thuộc về hai ông “sếp” Nguyễn Kao Tường và Vi Văn Sản. Kết quả kiểm tra cho thấy hàng hóa thuộc loại kém chất lượng không tiêu thụ được lên đến 23 tỉ đồng và lượng hàng tồn kho (trên hai năm) không bán được trị giá hàng trăm tỉ, nhưng Nguyễn Kao Tường vẫn chỉ đạo dùng lượng hàng kém chất lượng này đem thế chấp ngân hàng, rút thêm 138 tỉ đồng và 3 triệu USD, đẩy công ty vào tình trạng đã nợ nần lại càng nợ nần chồng chất hơn!

Trong quá trình kinh doanh, lợi dụng chủ trương chi hoa hồng môi giới, Nguyễn Kao Tường cùng các đồng phạm đã lập nhiều hợp đồng môi giới trái qui định nhằm rút tiền chia nhau. Trong vòng một năm từ 1998 - 1999, Tường và Sản đã ký bốn hợp đồng môi giới với các đối tác để môi giới bán hàng cho ba doanh nghiệp nước ngoài, qua đó chiếm đoạt khoản tiền hoa hồng môi giới hơn 537 triệu đồng.

Mặc dù công ty đang thua lỗ nặng nề nhưng Nguyễn Kao Tường đã chỉ đạo lập hồ sơ, chứng từ mua bán khống “rút ruột” của Nhà nước hơn 1,7 tỉ đồng. Để giấu lỗ và có thể tiếp tục vay vốn ngân hàng, liên tục trong ba năm liền (1999-2001), Nguyễn Kao Tường yêu cầu phòng kế toán quyết toán kinh doanh... lời, có năm giấu lỗ lên đến 100 tỉ đồng. Tháng 10-1993, sau khi xảy ra vụ cháy tại một nhà máy sản xuất giày của công ty, hai “sếp” đã thông đồng trong việc lập chứng từ khống để được duyệt chi tiền bảo hiểm hàng trăm triệu đồng bỏ túi riêng.

Tài liệu điều tra còn thể hiện nguyên tổng giám đốc và phó tổng giám đốc công ty đã liên kết làm ăn với một doanh nghiệp tư nhân do chính người nhà của hai ông này góp vốn thành lập. Từ đó trong các hợp đồng mua bán sản phẩm hoặc nguyên vật liệu giữa hai đối tác trên đều do Công ty giày Hiệp Hưng ứng trước bằng tiền hoặc vật tư.

Hơn thế, khi thanh lý hợp đồng, bàn giao thiết bị, Công ty giày Hiệp Hưng lại “ưu ái” không tính đến các khoản nợ của doanh nghiệp tư nhân này. Mặt khác, từ năm 1996 - 1997, Nguyễn Kao Tường đã chỉ đạo lập phiếu chi thanh toán cho phía “đối tác gia đình” hơn 2,7 tỉ đồng và cho vay 270 triệu đồng. Khi doanh nghiệp này ngừng hoạt động, Công ty giày Hiệp Hưng cũng mất đứt luôn gần 1 tỉ do chi trái nguyên tắc không có khả năng thu hồi. Trong thời gian ngắn với việc liên kết làm ăn trên, Công ty giày Hiệp Hưng đã ném qua cửa sổ trên 1,5 tỉ đồng của Nhà nước.