Từ ngày 28 đến 30-3 (tức mùng 10 đến 12 tháng hai âm lịch), dân làng phía thượng nguồn sông Thu Bồn ở xã Nông Sơn tổ chức lễ hội Bà Thu Bồn.

Lễ hội là giá trị văn hóa, tâm linh mang đậm dấu ấn đời sống tín ngưỡng dân gian của quê hương, xứ sở gắn với sông mẹ Thu Bồn.

Lễ hội Bà Thu Bồn là dịp để người dân địa phương thể hiện lòng thành kính với Bà Thu Bồn - vị nữ thần gắn với truyền thuyết, lịch sử và đời sống cư dân ven sông, thể hiện đạo lý tri ân tiền nhân, gửi gắm ước nguyện quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Từ sáng 28-3 tại dinh Bà Thu Bồn (thôn Trung An) bắt đầu bằng lễ tế âm linh, lễ tế tiền hiền, tiền bối, tối cùng ngày lễ khai mạc chính thức diễn ra.

Du khách đến với lễ hội có thể cảm nhận rõ sự trang nghiêm của không gian tín ngưỡng, lắng nghe từng nhịp trống, từng lời xướng lễ vang lên giữa không gian cổ kính bên sông Thu Bồn.

Các nghi thức lễ hội quan trọng diễn ra trong ngày 29-3 với các lễ rước sắc, rước nước rồi thả hoa đăng trên dòng sông Thu Bồn vào đêm, dòng sông trở nên lung linh, huyền ảo rồi lễ rước lửa thiêng.

Đến với lễ rước sắc, từng bước chân theo đoàn rước, tiếng trống, tiếng chiêng vang lên rộn ràng giữa dòng người thành kính.

Theo dân làng, Bà được vua triều Nguyễn ban sắc phong "Mặc Phù Hiển Tướng Thượng Đẳng Thần" bởi Bà là người có công với nước với dân. Dòng người với lễ phục chỉnh tề, khiêng kiệu, lọng kèm theo trầu cau, bánh, quả để rước sắc phong về dinh.

Lễ rước nước sau đó, đoàn người sẽ khiêng những chiếc chum đến giếng Bà, nằm hướng đông nam cách dinh chừng vài trăm mét để lấy nước.

Đây là nơi hội tụ nhiều mạch nước ngầm từ trong rừng chảy ra, nước rất trong. Đoàn rước nước tiến hành những nghi lễ xin Bà cho gánh nước nhập dinh.

Vị cao niên trong làng sẽ xuống nghinh thủy nhập bình lấy nước về cúng Bà, sau đó những đôi nam thanh nữ tú múc nước đổ vào chum mang về dinh.

Ngày 30-3, phần lễ khép lại với những nghi thức mang tính kết nối cộng đồng sâu sắc: lễ tế Bà - lễ dâng phẩm vật, lễ chánh và lễ hoàn sắc.

Song hành cùng phần lễ là không gian phần hội giàu màu sắc, nơi du khách không chỉ quan sát mà có thể trực tiếp hòa mình vào đời sống văn hóa bản địa, cảm nhận nhịp sống ven sông Thu Bồn qua từng hoạt động gần gũi.

Giải đua thuyền sáng 28-3 tại bến Dinh Bà mang đến không khí sôi động đặc trưng của vùng sông nước. Còn có hội thi ẩm thực hương sắc Thu Bồn, các trò chơi dân gian, chương trình nghệ thuật "Thu Bồn - Khát vọng vươn xa".

Chị Võ Thị Thu Hiền, một du khách, chia sẻ mình rất vui khi cùng hòa mình vào lễ hội đặc sắc, tìm hiểu văn hóa truyền thống của địa phương. Cách tổ chức lễ hội bài bản, quy mô nhưng vẫn giữ được nét mộc mạc, gần gũi.

Chủ tịch UBND xã Nông Sơn Lý Xuân Phong cho biết địa phương xác định tổ chức lễ hội phải vừa giữ gìn giá trị truyền thống, vừa nâng cao chất lượng qua từng năm.

Lễ hội không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà đang dần định hình như một sản phẩm văn hóa có chiều sâu, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Nông Sơn trong không gian phát triển chung của thành phố.

Du khách đến đây không chỉ để tham quan, mà còn để trải nghiệm, cảm nhận sự giao thoa giữa con người, thiên nhiên và đời sống tâm linh.

Giữa dòng chảy hiền hòa của sông Thu Bồn, lễ hội mở ra như một điểm hẹn văn hóa giàu chiều sâu, nơi những giá trị tín ngưỡng dân gian vẫn được gìn giữ và sống động qua từng nghi lễ.

Ai về lễ hội Bà Thu Bồn tháng hai?

TTO - Hằng năm, từ mùng 10 đến 12 tháng 2 âm lịch, dân làng ở phía thượng nguồn sông mẹ Thu Bồn ở huyện Nông Sơn và hạ nguồn tại huyện Duy Xuyên lại cùng lúc tổ chức lễ hội Bà Thu Bồn.