Tuổi Trẻ Startup Award: LAB2LIFE và giấc mơ nâng cấp nền kinh tế sinh học Việt

LAB2LIFE tìm "chìa khóa" công nghệ nguồn cho Việt Nam

Ý tưởng khởi nghiệp của LAB2LIFE bắt đầu từ một câu hỏi mang tính chiến lược: Việt Nam có thể làm chủ những công nghệ sinh học nền tảng nào để chủ động gia tăng giá trị cho chuỗi nông nghiệp và môi trường?

Trả lời bài toán đó, startup này chọn đi sâu vào công nghệ vi sinh và enzyme hai mắt xích cốt lõi có khả năng tham gia vào vô số quá trình chuyển hóa: từ sản xuất chế phẩm sinh học phục vụ nông nghiệp, xử lý phụ phẩm - chất thải, đến lên men thực phẩm và chế biến sâu. Làm chủ được công nghệ nguồn này không chỉ dừng lại ở việc tạo ra một vài sản phẩm đơn lẻ, mà là mở ra năng lực sản xuất nội địa cho nhiều ngành kinh tế khác nhau.

Đó cũng là lý do thương hiệu LAB2LIFE ra đời, mang theo sứ mệnh kết nối tri thức nghiên cứu từ "phòng lab" (phòng thí nghiệm) đến "life" (đời sống sản xuất).

Tuy nhiên, từ kết quả khả quan trong phòng thí nghiệm đến quy mô sản xuất công nghiệp là một "khoảng hẫng" lớn mà không ít dự án công nghệ sinh học vấp phải. Thách thức không đơn thuần là phóng to dung tích thiết bị, mà nằm ở việc duy trì hoạt tính sinh học, bảo đảm độ ổn định chất lượng qua từng mẻ sản xuất khi nguyên liệu và điều kiện vận hành ngoài thực địa liên tục biến động.

Để giải quyết bài toán "bản sao quy mô", LAB2LIFE lựa chọn phát triển đồng thời ba chân kiềng: chủng vi sinh/enzyme lõi, quy trình lên men tối ưu và hạ tầng thiết bị ứng dụng. Trong đó, nền tảng LATOR (Lab-To-Real) được thiết kế theo dạng mô đun linh hoạt, kết nối trực tiếp quy trình sinh học với các bối cảnh vận hành đa dạng, giúp quy chuẩn hóa công nghệ từ cấp độ giống đến hệ thống sản xuất tại chỗ.

Bức tranh ứng dụng từ xử lý rác thải đến mô hình sinh học phân tán

Khác với các giải pháp truyền thống vốn chỉ xử lý từng công đoạn riêng lẻ, LAB2LIFE tích hợp đồng bộ giữa chủng vi sinh, enzyme, quy trình và thiết bị để biến phụ phẩm tại chỗ thành tài nguyên.

Hiện tại, hệ thống của startup gồm ba thương hiệu thiết bị giải pháp tiêu biểu: LATOR (nền tảng lên men mô đun tự động kiểm soát bọt, giảm dùng hóa chất), LAPP (chuyên lên men thảo dược tạo chế phẩm bảo vệ thực vật sinh học) và LAPO (thủy phân nguyên liệu động/thực vật tạo nguồn dinh dưỡng hữu cơ).

Trực diện chứng minh tính hiệu quả qua các dự án thực tế, một mô hình pilot xử lý chất thải sinh hoạt quy mô 1.000kg/ngày do hệ thống vận hành đã ghi nhận kết quả ấn tượng: Khối lượng chất thải giảm khoảng 57% nhờ chuyển hóa nhanh thành chất hữu cơ có ích, đồng thời mức độ phát tán mùi hôi giảm tới 90% ngay tại hiện trường.

Bên cạnh mảng xử lý môi trường, giải pháp LATOR-L dành cho cây lúa cũng là một ví dụ cho thấy công nghệ nguồn có thể giải bài toán nông nghiệp quy mô lớn. 

Tầm nhìn rộng hơn mà startup này hướng tới là xây dựng một năng lực chuyển hóa sinh học có thể linh hoạt thích ứng với nhiều loại sinh khối, nhiều địa phương và nhiều chuỗi giá trị khác nhau.

Bán năng lực vận hành, xây dựng niềm tin từ dữ liệu thực

Đối mặt với tâm lý còn hoài nghi của thị trường đối với các sản phẩm sinh học, LAB2LIFE chọn cách tiếp cận "nói bằng dữ liệu". Thay vì đưa ra những lời hứa hẹn chung chung, đội ngũ bắt đầu từ việc khảo sát kỹ nguyên liệu, môi trường và quy trình hiện hữu của từng khách hàng, từ đó thiết lập phạm vi thử nghiệm với các chỉ số đo lường minh bạch.

"Niềm tin chỉ xuất hiện khi khách hàng nhìn thấy kết quả thực tế ngay trong điều kiện vận hành của họ và có thể tự chủ điều khiển quy trình", ông Nguyễn Quỳnh Anh - Founder & CEO LAB2LIFE - khẳng định. Chính vì vậy, bên cạnh việc bán thiết bị hay chế phẩm, việc chuyển giao tri thức và đào tạo năng lực vận hành cho đối tác được startup coi là giá trị cốt lõi để tạo ra dòng doanh thu B2B bền vững.

Để nuôi dưỡng chuỗi giá trị này, LAB2LIFE xây dựng một đội ngũ liên ngành kết hợp giữa các nhà khoa học vi sinh, kỹ sư thiết kế, chuyên gia dữ liệu và kỹ thuật viên vận hành. Việc giúp các nhà nghiên cứu trẻ theo dõi trọn vẹn "vòng đời" sản phẩm từ một chủng vi sinh trong ống nghiệm đến khi thành sản phẩm thương mại trên đồng ruộng trở thành động lực lớn để giữ chân nhân tài.

Đặt mục tiêu trong 3-5 năm tới, LAB2LIFE hướng đến việc làm sâu hơn nữa công nghệ nguồn, đưa LATOR trở thành một nền tảng sản xuất sinh học phân tán. Nền tảng này có thể đặt ngay sát các vùng nguyên liệu nông - lâm - thủy sản trên khắp cả nước, giúp chuyển hóa phụ phẩm thành các đầu vào có giá trị cao.

Tuổi Trẻ Startup Award 2026: Lộ diện 11 gương mặt xuất sắc vào vòng Chinh phục

11 dự án khởi nghiệp tiềm năng đã được lựa chọn vào vòng chung kết ‘Chinh phục’ của Tuổi Trẻ Startup Award 2026. Ai sẽ chinh phục giải pháp cho đô thị tương lai?