Lịch sử bóng đá Đông Nam Á ghi nhận nhiều HLV người Nhật Bản dẫn dắt các đội tuyển trong khu vực như Toshiya Miura (Việt Nam), Akira Nishino, Masatada Ishii (Thái Lan), Tatsuma Yoshida, Takayuki Nishigaya (Singapore)...

Tuy nhiên, điểm chung của các HLV này là đều không mang đến thành công như kỳ vọng. 

HLV Nhật Bản thiếu kinh nghiệm quốc tế

Sau khi Liên đoàn Bóng đá Singapore sa thải HLV Takayuki Nishigaya vào năm 2024, báo CNA của Singapore đã làm hẳn một bài phân tích với tiêu đề: "Không đủ tầm: Nishigaya không thể thuyết phục được giới chuyên môn trong vai trò HLV trưởng tuyển Singapore".

Bài viết của CNA lúc đó cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị, nhất là sau khi bóng đá Đông Nam Á chứng kiến thêm thất bại của nhiều HLV người Nhật Bản khác. 

Trong bài viết kể trên, CNA phỏng vấn cựu tuyển thủ Singapore Ramu Sasikumar và các chuyên gia. Tất cả cùng chỉ ra hai vấn đề lớn của các HLV người Nhật Bản là khả năng giao tiếp và kinh nghiệm bóng đá quốc tế. 

Theo CNA, ông Nishigaya không nói tiếng Anh trôi chảy, phải dựa nhiều vào phiên dịch và điều này cản trở ông truyền đạt ý tưởng và xây dựng quan hệ sâu với cầu thủ.

Cựu tuyển thủ Sasikumar còn đánh giá Nishigaya thiếu năng lực chiến thuật cần thiết cho môi trường bóng đá quốc tế. Một chuyên gia khác cho rằng đây là cuộc bổ nhiệm không phù hợp ở nhiều phương diện, đặc biệt là việc ông Nishigaya không có kinh nghiệm quốc tế.

Khác biệt về văn hóa bóng đá

Thái Lan là quốc gia có mối quan hệ bóng đá gần gũi với Nhật Bản nhất tại Đông Nam Á. Họ đã từng được huấn luyện bởi chiến lược gia World Cup là Akira Nishino và mới đây Masatada Ishii. 

Tuy nhiên, cả hai ông đều không mang đến sự tiến bộ cho đội tuyển Thái Lan. Khác với Nishigaya, cả Akira Nishino và Masatada Ishii đều đã chứng minh được năng lực của mình.

Tuy nhiên, họ lại gặp các vấn đề khác. Sau khi ông Nishino rời Thái Lan, báo chí xứ chùa vàng đánh giá ông thầy người Nhật Bản này thất bại vì "quá thiếu am hiểu bóng đá Thái Lan và Đông Nam Á".

"Thành công ở Nhật Bản và World Cup không có nghĩa là sẽ thành công ở Đông Nam Á", nhiều trang báo Thái Lan bình luận. 

Đến khi sa thải ông Ishi, báo Nation Thailand nói rõ nguyên nhân là do "bộ phận kỹ thuật FAT (Hiệp hội Bóng đá Thái Lan) đánh giá định hướng huấn luyện của Ishii không còn phù hợp với tầm nhìn của bóng đá Thái Lan".

Truyền thông Thái Lan thời điểm đó gián tiếp thừa nhận rằng Nhật Bản có hệ thống bóng đá tốt nhất châu Á và các HLV của họ có vẻ chỉ giỏi xây nền móng hơn là săn tìm thành công. 

Người Thái thời điểm đó cũng nhận ra rằng các HLV Nhật Bản thành công ở quê nhà là do bóng đá xứ mặt trời mọc được xây dựng bằng một cấu trúc thống nhất từ mọi tuyến, mọi phương diện. Và các HLV cũng là một phần trong cấu trúc đó, không thể tách rời. 

Nhưng khi các HLV Nhật Bản đến Đông Nam Á thì mọi chuyện lại khác. Bóng đá Đông Nam Á không có hệ thống cụ thể, các HLV phải ứng biến nhiều hơn, thích nghi tốt hơn. Tuy nhiên, không nhiều chiến lược gia đến từ Nhật Bản có những tố chất này.

Các HLV Nhật Bản không thành công tại Đông Nam Á hoàn toàn không phải do năng lực mà bởi sự khác biệt quá lớn về văn hóa bóng đá. Độ tương thích giữa mô hình huấn luyện Nhật Bản và môi trường bóng đá Đông Nam Á thực sự quá khác biệt.

HLV U20 Việt Nam: 'Chừng nào còn hy vọng, chúng tôi sẽ chiến đấu đến cùng'

Sau 2 trận toàn thua, HLV trưởng Yutaka Ikeuchi của U20 Việt Nam tin ông và học trò còn cơ hội lách qua khe cửa hẹp để vượt qua vòng loại U20 châu Á 2027.