Đó là một cảnh báo trước kỳ thi đại học tháng 6 này.

Phóng to

Ngành giáo dục thành phố Vũ Hán cho học sinh thi ngoài trời để chống gian lận thi cử - Ảnh: China Daily

Theo Tân Hoa xã, ngày 10-5 Công an Trung Quốc đã bắt giữ Châu Văn Thắng, giám đốc bộ phận tuyển sinh, cùng ba đồng phạm thuộc Viện Khảo thí giáo dục thành phố Tương Đàm, tỉnh Hồ Nam vì tội ăn cắp và bán đề thi. Hơn mười người thuộc ngành giáo dục ở các tỉnh khác cũng xộ khám vì tội tương tự.

Đường dây tội phạm

Mọi chuyện bắt đầu vào ngày 7-1-2012. Môn tiếng Anh của kỳ thi nghiên cứu sinh thạc sĩ toàn Trung Quốc diễn ra từ 14g-17g. Trước giờ thi 30 phút, đề thi và đáp án đã xuất hiện công khai trên trang mạng Weibo và được chuyển đến các thí sinh bằng tin nhắn điện thoại và mạng QQ. Hình ảnh trên Internet cho biết người cung cấp tin nhắn được cho là một nhân viên thuộc cơ sở giáo dục Khải Hàng, phân hiệu Quảng Châu. Hai ngày sau, Trường khảo thí Khải Hàng Bắc Kinh, tức chủ quản của phân hiệu Quảng Châu, ra công văn cho biết sẽ phối hợp điều tra vụ lộ đề này.

Vụ việc tưởng chừng bị chìm xuồng khi Bộ Giáo dục Trung Quốc vẫn im hơi lặng tiếng. Mãi hai tháng sau, ngày 6-3, khi hai ủy viên Chính hiệp Cát Kiếm Hùng, Trần Đông Lâm và hàng chục quan chức lên tiếng yêu cầu điều tra vụ bê bối này, Bộ trưởng giáo dục Trung Quốc Viên Quí Nhân mới cho biết bộ đã ra lệnh điều tra.

Lúc này cơ quan công an mới vào cuộc. Sau gần hai tháng, kết quả điều tra đã được hé lộ. Nhân vật cầm đầu đường dây mua bán đề thi này là Châu Văn Thắng. Châu đã lợi dụng chức vụ của mình “chôm” đề thi, sao chép thành nhiều bản rồi thông qua hệ thống chân rết bán ra cho thí sinh. Câu kết với Châu Văn Thắng là kỹ thuật viên Âu Dương Trạch Huy thuộc Bệnh viện Tương Nhã của Đại học Trung Nam ở Hồ Nam, nhân viên phòng nhân sự Đại học Trung Nam Đoạn Hồng Bác cùng nghiên cứu sinh Trần Long thuộc Học viện y khoa Tôn Nghĩa của tỉnh Quý Châu.

Nhiều ủy viên Chính hiệp tỏ ra thất vọng do thông báo của Bộ Giáo dục có quá nhiều điểm nghi vấn. Không loại trừ khả năng xử chiếu lệ để mọi thứ chìm xuồng như bao vụ gian lận trước đây. “Ăn cắp đề thi như thế nào, bán cho ai, vì sao không công bố những điểm này?” - Tân Hoa xã dẫn lời đại biểu Cát Kiếm Hùng

Gian lận các cấp

Vụ việc trên chỉ là một minh họa cho nạn gian lận thi cử đang dần trở thành “vấn nạn quốc gia” ở Trung Quốc. Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục thế kỷ 21 Hùng Bỉnh Kỳ cho rằng nguyên nhân là do “có luật nhưng không tuân theo luật”.

Theo Tân Hoa xã, tháng 11-2011 Trung Quốc đã phát hiện hơn 1.000 thí sinh gian lận trong kỳ thi tuyển công chức hằng năm. Ít nhất 300 người đã bị bắt tại trận khi mang “phao” vào phòng thi và 700 thí sinh bị nghi ngờ có hành vi gian lận vì làm bài thi giống hệt nhau.

Hơn 50% số thí sinh bị bắt vì đã sử dụng các thiết bị công nghệ cao, thậm chí còn dùng cả thiết bị vốn chỉ dùng trong ngành tình báo như bộ thu phát tín hiệu không dây được ngụy trang cẩn thận trước khi vào phòng thi. Nhiều người nhận tín hiệu vô tuyến thông qua những tai nghe cực nhỏ. Thậm chí, theo Cục Khảo thí Trung Quốc, gian lận thi cử tinh vi đang lan cả sang kỳ thi đại học - cao đẳng vào tháng 6 hằng năm của nước này.

Năm 2011, cảnh sát tỉnh Cát Lâm đã bắt giữ một nhóm người chuyên sản xuất, bán các loại máy móc và ăn cắp đề thi. Khoảng 60 người bị bắt, hầu hết là giáo sư đại học. Cảnh sát thu giữ hơn 600 thiết bị gian lận. Đường dây này có mạng lưới hoạt động khắp bảy tỉnh thành lân cận tỉnh Cát Lâm.