Theo Hãng tin AFP, phát biểu tại một diễn đàn ở Tokyo ngày 14-3, Bộ trưởng Nội vụ Mỹ Doug Burgum cho biết chính sách "thống trị năng lượng" của Tổng thống Donald Trump giúp Mỹ bảo đảm có đủ năng lượng cho phát triển trong nước, đồng thời có thể bán cho các đối tác và đồng minh.

Theo ông Burgum, điều này sẽ giúp khu vực có nguồn cung năng lượng "đáng tin cậy, giá cả phải chăng và an toàn", không bị gián đoạn bởi các yếu tố địa chính trị.

Tuyên bố của quan chức Mỹ được đưa ra trong bối cảnh giá dầu và khí đốt tăng mạnh sau khi các cuộc không kích của Mỹ - Israel nhắm vào Iran khiến Lãnh tụ tối cao nước này thiệt mạng, đẩy Trung Đông vào vòng xoáy xung đột.

Tình hình chiến sự cũng khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến trung chuyển quan trọng của dầu và khí đốt toàn cầu - gần như bị tê liệt. Đặc biệt, phần lớn lượng dầu và khí đi qua tuyến đường này được vận chuyển tới các nước châu Á.

Trước đó trong tuần này, Tổng thống Trump - người vốn ủng hộ mạnh mẽ ngành công nghiệp dầu mỏ - từng đăng tải trên mạng xã hội Truth Social cho rằng: "Mỹ hiện là nước sản xuất dầu lớn nhất thế giới. Vì vậy khi giá tăng, chúng tôi kiếm được rất nhiều tiền".

Quay lại diễn đàn, ông Burgum cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo nguồn cung các khoáng sản quan trọng khi nhiều quốc gia đang tìm cách giảm phụ thuộc vào Trung Quốc - nước xuất khẩu hàng đầu thế giới trong lĩnh vực này. Những khoáng sản như lithium và cobalt được sử dụng rộng rãi trong xe điện, pin năng lượng mặt trời, điện thoại thông minh, động cơ máy bay và cả tên lửa dẫn đường.

Diễn đàn này đã được lên kế hoạch trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát hôm 28-2, quy tụ các lãnh đạo chính trị và các công ty năng lượng Mỹ nhằm thúc đẩy các thỏa thuận thương mại.

Theo Bloomberg, sự kiện có sự tham gia của 17 quốc gia trong khu vực - trong đó có Nhật Bản, Hàn Quốc và Thái Lan - dự kiến công bố các thỏa thuận năng lượng và khoáng sản với Mỹ trị giá ít nhất 30 tỉ USD.

Nhật Bản - nền kinh tế lớn thứ tư thế giới và phụ thuộc tới 95% lượng dầu nhập khẩu từ Trung Đông - đã công bố một biên bản ghi nhớ với Washington để cùng tài trợ các dự án "hạ tầng chiến lược" tại các thị trường mới nổi.

Tokyo cũng đồng ý đầu tư 550 tỉ USD vào Mỹ trước năm 2029 để đổi lấy việc được giảm thuế trong chính sách thuế quan toàn cầu của Tổng thống Trump.

Ở cấp doanh nghiệp, nhiều thỏa thuận hợp tác năng lượng cũng được ký kết. Tập đoàn Hitachi của Nhật Bản và Công ty GE Vernova của Mỹ thống nhất tìm kiếm cơ hội xây dựng các lò phản ứng hạt nhân thế hệ mới - gọi là lò phản ứng mô đun nhỏ (SMR) - tại Đông Nam Á.

Trong khi đó Holtec và Mitsubishi Electric cũng hợp tác trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân.

Ngoài ra, Công ty Venture Global của Mỹ đã ký hợp đồng dài hạn cung cấp 1,5 triệu tấn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho một công ty con của Tập đoàn Hanwha (Hàn Quốc).

Vì sao xả dầu kỷ lục nhưng giá không giảm?

Giá dầu mỏ thế giới vẫn tiếp tục biến động và phần lớn theo chiều hướng tăng, bất chấp việc Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) hôm 11-3 thông báo hơn 30 quốc gia sẽ xả lượng dầu kỷ lục từ các kho dự trữ khẩn cấp.