Giai phẩm Tuổi Trẻ Xuân Bính Ngọ 2026
Sáng thứ Bảy (31-1), họa sĩ Nguyễn Văn Vinh chậm bước dạo tại Đường sách TP.HCM. Hơn 50 bìa báo xuân xưa đang triển lãm tại đây như sống lại trong không gian năng động của đường sách, xưa nhất là bìa tạp chí Nam Phong số Tết Mậu Ngọ 1918, được xem là số báo xuân đầu tiên của Việt Nam.
Những bìa báo xuân xưa và nay khiến người họa sĩ có sự nghiệp gần 50 năm trình bày báo, thiết kế nhiều bìa báo xuân chợt cảm thấy xúc động.
Những bìa báo xuân nhiều thập niên trước mộc mạc, trang nhã và thấm đẫm truyền thống Tết "hoa nở xuân về" được nhiều bạn trẻ trẻ gen Z xúng xính trong tà áo dài lẫn du khách quốc tế thập phương ghé qua chiêm ngưỡng, chụp ảnh, xem, đọc.
Chứng kiến cảnh quan nhộn nhịp đó khiến ông Vinh bâng khuâng quay ngược hồi ức trở về một thời làm báo tuy còn nhiều vất vả, thiếu thốn phương tiện kỹ thuật song việc thực hiện giai phẩm báo xuân hằng năm luôn là một tâm huyết lớn của những người làm báo.
"Cuối thập niên 1970, tôi làm bìa báo xuân Tuổi Trẻ theo "công nghệ" cắt dán chữ, xếp ảnh thủ công để làm bìa.
Đầu thập niên 1990, tòa soạn Tuổi Trẻ là một trong những cơ quan báo chí tiên phong trang bị máy vi tính để vượt qua những rào cản kỹ thuật, nâng tầm thiết kế báo xuân, giúp ý tưởng sáng tạo dễ dàng thăng hoa hơn", ông Vinh nhớ lại.
Giờ đây ông Vinh nhận xét công nghệ đã thay đổi cách thiết kế trình bày báo rất khác xưa, rất nhiều tờ báo chọn làm bìa báo xuân đồ họa hiện đại, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế để sinh động hơn.
Ông xem các bìa báo xuân đang triển lãm rồi nói: "Người tậu những giai phẩm xuân luôn có câu nhận xét đầu tiên là "Đẹp quá!" rồi đọc và khen "Hay quá!" nếu có tiếp sau. Vậy nên xưa nay bìa báo xuân luôn là thành phần quan trọng của ấn phẩm là vậy".
Tôi nhớ cảm xúc khi lần giở những tờ báo xuân Việt Nam thế kỷ 19 được số hóa từ kho tư liệu của Thư viện Quốc gia Pháp, cảm nhận tinh thần làm báo và thực hiện giai phẩm xuân hừng hực tình cảm và sự trân trọng bạn đọc xa gần.
Trên Tổng Xã Báo số Tết Giáp Thân 1944, trang 9 bài "Tờ báo" của tác giả M.G.D. đã dùng từ "quý ngài" để thưa gửi bạn đọc.
Còn chủ bút Nguyễn Chánh Chiếu viết lời "Cãm tạ" có đoạn: "Một bài báo là một hứng thú cho người đọc và là một danh dự cho người viết. Chúng tôi luôn cố gắng thực hành câu châm ngôn ấy. Tờ báo sống nhờ độc giã. Chúng tôi sẽ rán sức mãi, cho đáng lòng tin cậy của quý ngài". Thật chân thành biết bao!
Những trang báo thời xưa tôi có dịp cầm trên tay bây giờ đã úa vàng theo thời gian, song những bài báo tân xuân tâm huyết sắc sảo, những câu chuyện tống cựu nghinh tân hấp dẫn, những câu thơ truyện ngắn thắm đượm tình nhân thế, các cây bút tên tuổi/các nhân vật buồn vui một thuở theo dòng thế sự, những hình ảnh/tranh minh họa chân phương thiện mỹ... mang giá trị vĩnh cửu không phai mờ theo năm tháng.
Dù thói quen tiếp nhận thông tin của công chúng đã thay đổi trong kỷ nguyên số, văn hóa đọc báo - đặc biệt là đọc - xem báo xuân dịp Tết đến - vẫn giữ một vị trí bền bỉ trong đời sống tinh thần của nhiều người.
Ngày nay báo xuân được số hóa, giai phẩm báo xuân nay in ấn đẹp, người ta không chỉ đọc mà xem, chiêm ngưỡng, sưu tầm, lưu trữ kỷ niệm. Với nhiều gia đình thời nay, báo xuân vẫn là một "nghi thức" văn hóa mỗi dịp Tết đến.
Ấn phẩm đầy đặn, nhiều bài viết chắt lọc, tranh ảnh rực rỡ khiến người xem suy ngẫm về một năm đã qua lẫn kỳ vọng cho năm mới.
Từ thời nhỏ tôi đã thấy cha mẹ tôi sắm sửa ba ngày Tết ngoài trà rượu, bánh mứt, nồi thịt kho trong gian bếp, luôn có tờ báo xuân để trên bàn phòng khách.
Mấy ngày này, tôi hay ghé các sạp báo quen, nhìn những người bán báo thân thương tay liên tục trao gửi những tờ báo xuân đậm sắc màu cho khách mua, tôi cũng tậu hầu như mọi tờ báo xuân mang về nhà đọc trong niềm vui hồn nhiên như "trẻ được quà" có từ thuở thiếu thời.
Người bạn diễn viên Hồng Ánh nhắn tin: "Mình mới có giai phẩm xuân rồi nè, tối nay pha trà ngồi đọc trên sofa" như một sự chia sẻ.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận