Một tiết học môn năng khiếu tại Trường THCS Trần Quốc Toản (phường Bình Trưng, TP.HCM), ngôi trường thực hiện mô hình tiên tiến, hội nhập quốc tế - Ảnh: NHƯ HÙNG
Trước thông tin năm học 2026 - 2027 các trường THCS tại TP.HCM thực hiện mô hình tiên tiến, hội nhập quốc tế sẽ tuyển sinh lớp 6 bằng hình thức xét tuyển, nhiều phụ huynh đã cấp tốc đăng ký cho con luyện thi, đồng thời tranh thủ lấy các chứng chỉ ngoại ngữ để hy vọng tấm vé vào ngôi trường như ý nguyện thêm vững chắc.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, khoảng 30 trường đã đăng ký thực hiện mô hình trường tiên tiến như mô hình 69 trường đang duy trì và chuyển tiếp sang bộ tiêu chuẩn mới trong năm học sắp tới. Việc xây dựng mô hình này vừa nâng cao chất lượng các trường vừa đáp ứng nhu cầu của phụ huynh học sinh.
Tuy nhiên từ góc độ chuyên gia giáo dục, nhiều ý kiến cho rằng học tập bền vững phụ thuộc nhiều hơn vào năng lực tự học, động lực nội tại chứ không phải nằm ở điểm số đầu vào. Do đó phụ huynh cũng hết sức lưu ý để tránh tạo thêm áp lực cho con.
Con người ta luyện sao, con mình luyện vậy!
Với hai tiêu chí xét tuyển là kết quả rèn luyện và kết quả học tập (một hoặc nhiều năm học ở cấp tiểu học), cộng thêm kết quả khảo sát đánh giá năng lực hoặc một trong hai tiêu chí trên, Tuổi Trẻ ghi nhận không ít phụ huynh tại TP.HCM có con sắp vào lớp 6 đang tất tả tìm và đăng ký các lớp để luyện các đề khảo sát năng lực cho con.
Chị Lê Thị Linh Trang (phường Xuân Hòa) có con đang học lớp 5 tại Trường tiểu học Nguyễn Thái Sơn muốn con vào lớp 6 Trường THCS Nguyễn Văn Tố (phường Diên Hồng). Được nhóm phụ huynh "mách nước", chị tìm đến một giáo viên ở đường Bàn Cờ được cho là "mát tay".
"Chồng là giáo viên toán, vợ là giáo viên tiếng Anh. Mỗi năm cứ đến mùa luyện vào lớp 6 thì thầy cô này mới mở lớp nhưng ngay từ đầu tuần trước đã có rất đông học sinh đăng ký. Con người ta luyện sao, con mình luyện vậy!
Rất may tôi là người gần cuối đăng ký trước khi giáo viên thông báo dừng nhận học trò, đảm bảo sĩ số để ôn luyện cho chất lượng", chị Linh Trang kể.
Chị Trang cho biết đã bám chặt các thông tin tuyển sinh của trường muốn con vào học trong năm học 2025 - 2026 về điều kiện xét tuyển cũng như các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Chị khoe: "Ngày 10-5 tới con tôi sẽ thi lấy chứng chỉ PET, chuẩn bị thật kỹ để cơ hội vào trường tăng cao".
Cũng theo xu hướng tâm lý chung khi nhìn nhận trường tiên tiến sẽ như "ngôi trường quốc tế nhưng đóng học phí của trường công lập", chị Lê Thị Hồng (phường Thủ Đức) không ngần ngại đưa đón, chờ đợi con với lịch học dày đặc mỗi ngày chỉ để mong con có thể "lọt" qua bài khảo sát vào lớp 6 tại Trường THCS Bình Thọ (phường Thủ Đức) năm học tới.
Chị nói năm trước nhà trường xét tuyển điểm môn tiếng Việt và toán kỳ cuối năm học các lớp 3, 4 và 5, đồng thời ưu tiên chứng chỉ ngoại ngữ và tin học nhưng nếu như vậy là con mình đang bị "khống chế" điểm toán năm lớp 3.
"Không biết năm nay sẽ thế nào nên tôi cho con đi luyện, học thêm từ đầu tháng 3. Hai sáng cuối tuần sẽ ôn luyện lấy chứng chỉ ngoại ngữ FLYERS. Nói chung quyết tâm vào trường tiên tiến hội nhập nên phụ huynh, học sinh đều bận rộn", chị Hồng cười.
Không khí ôn luyện trên mạng xã hội giai đoạn này cũng xôm tụ không kém. Trên nhiều diễn đàn, hội nhóm, rất nhiều phụ huynh quan tâm hỏi tìm các lớp luyện vào lớp 6 các trường tiên tiến hội nhập, rồi tìm các lớp luyện chứng chỉ tiếng Anh như PET, KET, FLYERS hoặc TOEFL Primary... kể cả những thắc mắc về "chiến thuật" làm bài thi khảo sát sao cho hiệu quả cao nhất.
Cần lộ trình dài hạn chứ không chỉ đợt khảo sát
Cô Nguyễn Thị Anh Thư - Hiệu trưởng Trường THCS Bình Thọ - cho rằng các năm trước, sau khi hoàn thành tuyển sinh đầu cấp nhà trường có biết một số học sinh không ôn luyện, không chạy theo các lớp bên ngoài, chỉ tự học và vượt qua được kỳ khảo sát đánh giá.
Theo cô Thư, cốt lõi vẫn phải là việc học tập đều đặn từ lớp 1 đến lớp 5 chứ không phải đợi đến lớp 5 mới căng sức học. Nếu cha mẹ có thời gian, lời khuyên là hãy cùng học với con, hướng dẫn con thêm kiến thức bên ngoài gần gũi cuộc sống chứ không phải những kiến thức hàn lâm, cao siêu vì đề khảo sát luôn gắn với tính thực tế.
"Nếu kết quả khảo sát không như mong đợi, cha mẹ cũng cần giải thích trấn an tâm lý cho con và xem đó là chuyện bình thường. Các em sẽ học trường đúng tuyến, không việc gì phải căng thẳng nếu khảo sát thiếu chút may mắn. Học tập ở ngôi trường nào cũng có cơ hội tỏa sáng chứ đâu phải chỉ trường tiên tiến hội nhập mới tỏa sáng", cô Thư chia sẻ.
Theo chuyên gia giáo dục Tô Thụy Diễm Quyên, việc đua vào lớp 6 tại các trường tiên tiến, hội nhập quốc tế thực chất đang phản ánh một nghịch lý rằng phụ huynh tìm kiếm môi trường giáo dục khai phóng nhưng lại tiếp cận bằng tư duy luyện thi truyền thống.
Bà Quyên dẫn ra ở nhiều hệ thống giáo dục phát triển như OECD (Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế) hay các mô hình của International Baccalaureate, đánh giá năng lực không nhằm sàng lọc sớm mà để hiểu người học, từ đó cá thể hóa lộ trình.
"Khi khảo sát năng lực bị "luyện hóa", nó đánh mất giá trị chẩn đoán và biến thành một kỳ thi cạnh tranh thu nhỏ. Việc đổ xô vào chứng chỉ ngoại ngữ hay lớp luyện thi ở độ tuổi 10-11 không làm gia tăng năng lực thực chất mà dễ tạo ra "ảo tưởng thành tích" và áp lực tâm lý kéo dài.
Nghiên cứu quốc tế chỉ ra rằng thành công học tập bền vững phụ thuộc nhiều hơn vào năng lực tự học, tư duy phản biện và động lực nội tại chứ không phải điểm số đầu vào", bà Quyên phân tích.
Vì thế, chuyên gia giáo dục này đánh giá vấn đề không nằm ở phương thức tuyển sinh mà ở cách xã hội hiểu về trường tốt ra sao.
"Giáo dục tiên tiến không phải là cuộc chọn lọc sớm mà là hành trình nuôi dưỡng dài hạn. Nếu phụ huynh vẫn chạy theo danh xưng thay vì phù hợp thì mọi cải cách tuyển sinh đều có nguy cơ bị "lệch pha" ngay từ gốc", bà Quyên cảnh báo.
Nên có cái nhìn dài hạn cho chiến lược giáo dục
Phụ huynh TP.HCM lên mạng tìm lớp luyện thi ngoại ngữ, giáo viên ôn luyện đang dạy tại các trường tiên tiến hội nhập - Ảnh chụp màn hình
ThS Châu Thế Hữu, giảng viên Trường đại học Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM, cho biết đánh giá khảo sát chuyển cấp đánh dấu một sự trưởng thành quan trọng nên tùy hoàn cảnh gia đình cũng như năng lực và nguyện vọng của học sinh mà mỗi bậc cha mẹ sẽ có chiến lược giáo dục cho con mình khác nhau.
Tuy nhiên theo thầy Hữu, chuyện áp lực bài vở mỗi mùa thi là khó tránh khỏi, chưa kể áp lực từ cha mẹ nên việc "chạy nước rút" luyện thi cũng như thúc đẩy việc học chứng chỉ ngoại ngữ đôi khi lại mang tác dụng ngược, ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý của con.
Phân tích thực tế, thầy Hữu cho rằng thay vì tập trung chỉ hướng đến mục tiêu trước mắt bằng cách dốc toàn lực cho con lao vào bài vở liên tục, các bậc phụ huynh nên có cái nhìn dài hạn cho chiến lược giáo dục cũng như sự trưởng thành của con mình.
Giải pháp được thầy Hữu gợi ý như động viên và giúp con cân bằng giữa việc học, nghỉ ngơi thư giãn lẫn các sinh hoạt thường nhật như ăn, uống, ngủ, vận động...
"Việc giữ cho đầu óc thoải mái có ý nghĩa quan trọng trong việc lĩnh hội kiến thức lẫn hoàn thành tốt bài thi ở bất kỳ lứa tuổi nào. Tôi cho rằng phụ huynh cần nhìn rộng ra rằng việc học của con là chuyện phải làm cả đời, cần chiến lược đi đường dài cũng như có nhiều con đường để đạt được thành tựu trong công việc lẫn học thuật sau này", thầy Hữu nói.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận