Thuốc ngoại, thuốc nội và vai trò của bác sĩ kê toa

BS HUYNH VAN BINH

TT - Trước đây, thuốc nội thường bị lép vế trước đối thủ nặng ký ngoại nhập, nhưng nhiều năm gần đây các công ty sản xuất dược phẩm trong nước đã trỗi dậy mạnh mẽ với các tên tuổi lớn như Dược Hậu Giang, Dược Đồng Tháp, các công ty dược phẩm trung ương... và vô số công ty liên doanh nội - ngoại sản xuất và tiêu thụ tại chỗ... Tuy nhiên, thị phần thuốc nội vẫn còn nhỏ bé và ít được người tiêu dùng quan tâm.

(Phản hồi bài: “Thuốc ngoại lên giá, người tiêu dùng quay lưng”, Tuổi Trẻ ngày 14-12)

Phóng to

Các loại thuốc tây này tiếp tục tăng giá - Ảnh: Thanh Đạm

Vì sao như vậy? Vấn đề ở đây là do nhận thức và tâm lý của người tiêu dùng, đặc biệt là vai trò của bác sĩ kê đơn.

Thuốc nội thực chất là nguyên liệu dược chất chính vẫn từ nguồn ngoại nhập, chỉ có gia công đóng viên, dập vỉ trong nước. Do vậy chất lượng thuốc nội không phải quá thua kém thuốc ngoại, nhưng giá thành thuốc nội thấp hơn do giá nhân công thấp, tránh được một số loại thuế và chi phí vận chuyển mà việc nhập thuốc viên thành phẩm phải gánh chịu. Các nhà máy dược trong nước vẫn được kiểm định và cấp phép theo đúng tiêu chuẩn nước ngoài, nên sản phẩm xuất xưởng đáp ứng được yêu cầu của ngành dược.

Tâm lý người kê đơn và người dùng thuốc thường nghĩ thuốc ngoại đắt tiền là thuốc tốt, nhưng điều này chỉ đúng trong một số trường hợp. Trước hết, thuốc nhập ngoại của các hãng dược lớn Âu - Mỹ thường có chất lượng cao và ổn định, còn thuốc nhập từ các nước kém tên tuổi trong thị trường dược phẩm không phải luôn có chất lượng ổn định. Đâu đó trên báo đài chúng ta vẫn thấy các thông tin về lô thuốc ngoại nhập của hãng này hãng nọ kém chất lượng phải thu hồi không được lưu hành...

Về giá cả, thuốc ngoại nhập hiển nhiên cao ngất ngưởng dẫu là thuốc của các hãng lớn hay các hãng kém tên tuổi vì thuế nhập khẩu thành phẩm, vì qua nhiều khâu trung gian trong quá trình phân phối, vì phần trăm “hoa hồng” và vô số nguyên nhân khác...

Như vậy giá cả không phải luôn đi đôi với chất lượng và cái mác ngoại nhập không phải luôn là tấm bằng xác định chất lượng thuốc. Vấn đề là khi nào dùng thuốc ngoại, khi nào dùng thuốc nội, giải thích như thế nào về thuốc nội để người bệnh tin tưởng đơn thuốc được kê mà không băn khoăn giá cả thấp cao và thông tin xuất xứ nội ngoại.

Không thể khẳng định thuốc nội sẽ thay được hoàn toàn thuốc ngoại, nhưng trong từng bệnh cảnh, tùy từng mức độ nặng nhẹ, tùy thể trạng bệnh nhân, bác sĩ có thể dùng thuốc nội mà vẫn đảm bảo bệnh nhân khỏi bệnh, giúp giảm được gánh nặng chi phí thuốc men cho bệnh nhân trong bối cảnh giá thuốc ngoại ngày càng tăng cao như hiện nay. Với cách giải thích khoa học về chất lượng thuốc nội, bác sĩ có thể làm bệnh nhân yên tâm vào toa thuốc được kê, tin tưởng vào chất lượng các loại thuốc được sản xuất trong nước mà không bị tâm lý sính ngoại lấn át, từ đó nhân rộng sự tin tưởng trong cộng đồng.

Tại sao phải dùng thuốc ngoại?

Thuốc ngoại nhập đối với một bác sĩ như tôi thật xa lạ làm sao! Nói như thế vì khi kê đơn cho bệnh nhân hay người thân trong gia đình, tôi chưa bao giờ nghĩ đến phải dùng thuốc ngoại.

Thuốc ngoại vừa mắc vừa phí và đôi lúc không có hàng... Hiện nay, các công ty dược trong nước gần như sản xuất được hầu hết các loại thuốc điều trị thông thường, ngoại trừ một số thuốc đặc trị. Tôi nghĩ phần lớn thuốc như hạ sốt, giảm đau, kháng sinh... các công ty dược trong nước đã cung cấp được, chất lượng cũng đảm bảo, vậy tại sao phải dùng thuốc ngoại nhập?

Nhân đây, tôi xin góp ý với các công ty dược trong nước về khâu đóng gói. Cụ thể là các loại thuốc tiêm có ống thủy tinh, ống thuốc nội thường rất khó bẻ, dễ gây đứt tay, trong khi thuốc ngoại bẻ dễ dàng... Tôi xin đưa ra dẫn chứng hai loại ống thủy tinh mà tôi hay dùng là Lidocain 2%/2ml, nước cất 5ml... khó bẻ cực kỳ.