Thu hồi hàng chục hecta đất công

Sau 21 năm bị chiếm dụng, 14ha đất rừng đặc dụng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Ka đã được trả lại. Đây là một trong những vụ việc được giải quyết khi Viện kiểm sát vào cuộc theo cơ chế thí điểm khởi kiện dân sự bảo vệ lợi ích công.

Những vụ lấn chiếm kéo dài hàng chục năm

Từ năm 2005, ông N.T.Đ. (trú xã Đắk Phơi) chiếm dụng 14ha đất rừng Nam Ka. Dù nhiều lần bị kiểm tra, xử lý, diện tích này vẫn chưa được thu hồi.

Từ đơn tố cáo, Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) khu vực 6 phối hợp kiểm lâm, đơn vị quản lý rừng xác minh, vận động. Sau đó, ông Đ. tự nguyện cắm mốc, bàn giao toàn bộ diện tích.

Tuy nhiên, Nam Ka vẫn còn 305 hộ chiếm dụng 625,75ha rừng đặc dụng, gồm hơn 425ha trồng cây công nghiệp, cây ăn quả và khoảng 200ha đất lúa.

Ngày 30-6, VKSND tỉnh Đắk Lắk ban hành kiến nghị số 1767, yêu cầu rà soát vi phạm, làm rõ trách nhiệm. Ngày 7-9, ông Nguyễn Thiên Văn, Phó chủ tịch UBND tỉnh, yêu cầu xác minh 20 hộ chiếm dụng khoảng 174ha, làm rõ dấu hiệu mua bán đất rừng trái phép; xây dựng phương án thu hồi, phục hồi hơn 425ha rừng giai đoạn 2027-2030, rà soát đất lúa và xem xét hỗ trợ sinh kế.

Tại phường Bình Kiến, ông N.C.T. trong thời gian thuê đất công ích đã tự ý phân lô, chuyển nhượng khoảng 1.282m² cho 15 hộ. Dù người chuyển nhượng bị xử lý hình sự, nhiều hộ khác bị xử phạt hành chính, công trình vi phạm vẫn tồn tại. 

Do đó, ngày 6-4, VKSND khu vực 11 ban hành 15 quyết định yêu cầu khôi phục hiện trạng, xem xét khởi kiện nếu không chấp hành.

Một vụ việc khác kéo dài hơn 12 năm tại danh thắng quốc gia Hồ Lắk cũng đang được rà soát. Một đơn vị từng bị xác định lấn chiếm khoảng 800m² đất, bị xử phạt, nhiều lần yêu cầu khắc phục nhưng chưa xử lý dứt điểm.

VKSND tỉnh đã đề nghị UBND xã Liên Sơn Lắk xác minh, xử lý. Ngày 4-11, ông Nguyễn Anh Tú, Chủ tịch UBND xã, cho biết đang rà soát hồ sơ để báo cáo Viện kiểm sát.

Đất công được trả lại, nhiều vụ vi phạm được đưa ra tòa

Từ ngày 1-1-2026, Nghị quyết 205/2025/QH15 có hiệu lực, thí điểm cho phép Viện kiểm sát khởi kiện vụ án dân sự bảo vệ lợi ích công và quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương. Cơ quan này được xác minh, yêu cầu khắc phục và khởi kiện khi đủ điều kiện.

Tại Đắk Lắk, sau khi VKSND khu vực 9 vào cuộc, một cá nhân đã trả 3,811ha đất rừng thuộc xã Ea H'Leo ngày 7-8.

Sáu cá nhân lấn chiếm hơn 2,5ha rừng phòng hộ Đồng Xuân cũng bàn giao đất, cây trồng; VKSND khu vực 14 đình chỉ giải quyết ngày 12-8. 

Tại xã Ea Ktur, một hộ xây nhà, sân bê tông trên đất bờ hồ từ năm 2020 đã tháo dỡ, khôi phục hiện trạng, được xác nhận ngày 13-5.

Với trường hợp không tự nguyện khắc phục, Viện kiểm sát khởi kiện ra tòa.

Theo báo cáo 9 tháng năm 2026, VKSND hai cấp tỉnh Đắk Lắk tiếp nhận 411 nguồn tin, xử lý 404 vụ việc, ban hành 27 quyết định khởi kiện. Tòa án thụ lý 26 vụ, xét xử 16 vụ và chấp nhận toàn bộ yêu cầu.

Qua đó, ngành kiểm sát góp phần bảo vệ, khôi phục quyền quản lý 29,3ha đất công; thu hồi hơn 10,1 tỉ đồng tiền thuế và 3,7 tỉ đồng bảo hiểm xã hội.

Tại cuộc khảo sát tháng 9, ông Phạm Trung Thuận, Viện trưởng VKSND tỉnh Đắk Lắk, cho biết tiếp tục lựa chọn vụ việc theo phương châm "Trọng tâm - Trọng điểm - Thiết thực", không chạy theo số lượng; tập trung giải quyết hồ sơ, theo dõi thực hiện kiến nghị và chuẩn bị chứng cứ khởi kiện.

Phú Quốc ra quân cưỡng chế hàng loạt trường hợp lấn chiếm đất công, đất rừng

UBND đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang) ra quân thực hiện chiến dịch cưỡng chế buộc khắc phục hậu quả đối với hàng loạt trường hợp vi phạm lấn chiếm đất công, đất lâm nghiệp trên đảo.