
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi trước áp lực từ bỏ nguồn dầu giá rẻ của Nga - Ảnh: ForPost
Ngày 2-2, ông Trump thông báo trên Truth Social rằng ông Modi đã hứa ngừng hoàn toàn nhập khẩu dầu từ Nga, chuyển sang mua từ Mỹ và có thể từ Venezuela. Đổi lại, Mỹ giảm thuế quan hàng hóa Ấn Độ từ 25% xuống 18%, trong khi New Delhi sẽ dần giảm thuế quan hàng nhập Mỹ về 0%. Ông Modi cũng cam kết tăng mua hàng Mỹ trị giá hơn 500 tỉ USD.
Áp lực từ Washington
Sau khi Nga bắt đầu "chiến dịch quân sự đặc biệt" và các nước phương Tây áp đặt lệnh trừng phạt, Ấn Độ trở thành khách hàng chính mua dầu Nga. Theo Trung tâm Tiến bộ kinh tế và xã hội, năm 2024 Nga chiếm 38% nguồn cung dầu thô cho Ấn Độ.
Đầu nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump yêu cầu New Delhi ngừng nhập khẩu năng lượng Nga nhưng bị từ chối. Tháng 8-2025, Washington áp thêm thuế suất 25% lên hàng Ấn Độ, nâng tổng thuế suất lên 50%.
Tuy nhiên, Ấn Độ vẫn tiếp tục hợp tác với Matxcơva. Ngày 4-12-2025, Tổng thống Nga Putin tuyên bố với báo India Today rằng nguồn cung dầu "đang diễn ra hoàn toàn đều đặn".
Tuy nhiên, theo Bloomberg, tháng 12-2025 xuất khẩu dầu của Nga sang Ấn Độ giảm xuống 1,2 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất trong ba năm, so với 1,78 triệu thùng/ngày vào tháng 11.
Ngày 23-1-2026, hãng tin Reuters dẫn nguồn tin cho biết Tập đoàn Indian Oil đã mua 7 triệu thùng nhiên liệu từ UAE, Brazil và Angola để giảm phụ thuộc vào dầu Nga. Báo Izvestia của Nga đưa tin Chính phủ Ấn Độ có kế hoạch chi 100 tỉ USD thăm dò dầu mỏ trong nước, đặt mục tiêu tăng công suất lọc lên 6 triệu thùng/ngày vào năm 2030.
Còn theo báo Financial Times, từ đầu năm 2026, Nga tăng mức chiết khấu đáng kể đối với dầu bán cho Ấn Độ nhằm duy trì nhu cầu trong bối cảnh lệnh trừng phạt của Mỹ. Kết quả, không tính vận chuyển, một số lô hàng được bán với giá 22 - 25 USD/thùng, chỉ đủ bù chi phí sản xuất. Ngoại trừ đại dịch COVID-19, lần cuối Nga bán dầu rẻ như vậy là năm 2003.
Lệnh cấm nhập khẩu sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc từ Nga tại châu Âu, có hiệu lực từ 21-1-2026, là đòn giáng mạnh nữa. Các công ty Nga tăng cường vận chuyển sang Trung Quốc, nhưng ngay cả ở đó, dầu thô Nga cũng giao dịch ở mức thấp chưa từng có.
Nếu tháng 8, dầu Urals được bán cao hơn dầu Brent 1 USD thì tuần trước mức chiết khấu đã lên tới 10 USD/thùng. Để so sánh, ngân sách liên bang Nga năm 2026 dựa trên giá dầu Urals là 59 USD/thùng.
Ấn Độ có thể từ bỏ dầu Nga?
Tập đoàn lọc dầu lớn nhất Ấn Độ, Indian Oil, đang chuyển sang dầu thô Murban và Upper Zakum (UAE), Hungo và Clove (Angola), Buzios (Brazil), cùng dầu từ Colombia và Ecuador.
Tập đoàn khổng lồ khác, Reliance Industries, đã bắt đầu đàm phán với Mỹ để mua dầu từ Caracas ngay sau khi lực lượng đặc nhiệm Mỹ bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro. Kể từ khi xung đột Ukraine bùng nổ, Reliance trở thành nhà nhập khẩu dầu Nga lớn nhất của Ấn Độ nhờ chiết khấu đáng kể.
Tuy nhiên, các chuyên gia nghi ngờ Ấn Độ có thể hoàn toàn từ bỏ dầu Nga. Ông Petr Topychkanov, người đứng đầu lĩnh vực Nam và Đông Nam Á tại Viện Kinh tế thế giới và Quan hệ quốc tế (IMEMO), nhận xét trên kênh Rossiya 24: "Ấn Độ không thể từ bỏ dầu mỏ Nga.
Ấn Độ là thị trường đang phát triển năng động cho ngành công nghiệp ô tô và tầng lớp trung lưu. Nhu cầu tăng, họ gặp khó khăn tìm kiếm lựa chọn thay thế với mức giá tương đương cho các chế phẩm từ dầu mà Ấn Độ có thể sản xuất từ nguồn dầu nhập của Nga".
Ông Igor Yushkov, chuyên gia tại Quỹ An ninh năng lượng quốc gia, cho rằng New Delhi có thể chính thức giảm lượng mua từ Matxcơva để đảm bảo thỏa thuận với Mỹ, nhưng đồng thời khối lượng cung từ "nhà cung cấp không xác định" sẽ tăng lên.
Ông nói thêm điều này đã từng xảy ra trước đây, và vào những thời điểm như vậy, Nga thường tăng nguồn cung cho Trung Quốc.
Liệu thỏa thuận Mỹ - Ấn mà ông Trump ca ngợi là sẽ góp phần "chấm dứt xung đột Nga - Ukraine" thực sự tác động đến cuộc đàm phán khó khăn cho hòa bình Ukraine?
Đối với Nga, ông Trump đang làm chính xác những gì ông đã hứa đầu năm: bóp nghẹt ngành công nghiệp dầu mỏ Nga một cách có hệ thống. Mỗi người dân Nga hiện phải trả thêm 2% thuế VAT do doanh thu từ dầu khí giảm.
Do đó, về dài hạn, không thể phủ nhận tác động đối với công nghiệp dầu mỏ Nga nếu Ấn Độ thực sự chấm dứt hoàn toàn việc mua dầu Nga. Hiện Matxcơva vẫn giữ nguyên lập trường về các vấn đề then chốt tại các cuộc đàm phán an ninh dự kiến diễn ra ngày 4 và 5-2 tại Abu Dhabi, theo người phát ngôn Điện Kremlin Peskov.
Trước thềm cuộc đàm phán, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố "chiến tranh phải chấm dứt" và bày tỏ hy vọng Mỹ sẽ tiếp tục kiên quyết tạo điều kiện cho đối thoại.
Sự mập mờ trong cam kết
Đây không phải lần đầu ông Trump tuyên bố Ấn Độ hứa ngừng mua dầu Nga. Tháng 10-2025, ông cũng có tuyên bố tương tự, nhưng trong thông báo chính thức sau đó, New Delhi chỉ nhấn mạnh "nỗ lực làm sâu sắc thêm mối quan hệ năng lượng với Mỹ" mà không đề cập đến việc chấm dứt mua dầu Nga.
Lần này, ngày 3-2, trên tài khoản X, ông Modi xác nhận đã nói chuyện với ông Trump và Mỹ đã giảm thuế quan xuống 18%, tuyên bố "Ấn Độ hoàn toàn ủng hộ những nỗ lực hòa bình của ông Trump".
Tuy nhiên, ông không hề đề cập đến vấn đề mua dầu Nga, khiến người ta không khỏi nhớ lại câu chuyện tương tự năm ngoái. Sự mập mờ này cho thấy khoảng cách giữa tuyên bố từ Washington và cam kết thực tế từ New Delhi vẫn còn rất lớn.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận