Sáng 11-1, chương trình Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp do báo Tuổi Trẻ phối hợp Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), Sở Giáo dục và Đào tạo Gia Lai, Tỉnh Đoàn Gia Lai và Trường THPT chuyên Hùng Vương tổ chức đã thu hút hơn 4.000 học sinh tham dự. Chương trình có sự đồng hành của Tập đoàn Vingroup.

Dự kiến siết nguyện vọng, giảm điểm cộng chứng chỉ IELTS

Thông tin tại chương trình, TS Nguyễn Mạnh Hùng - đại diện Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) - cho biết quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 sẽ được ban hành mới nhằm đảm bảo công bằng hơn cho tất cả thí sinh.

Theo ông Hùng, trong năm qua, tổng số nguyện vọng đăng ký xét tuyển trên hệ thống chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo lên tới hơn 7,3 triệu. Đáng chú ý, có thí sinh đăng ký hàng trăm nguyện vọng, gây lãng phí và ảnh hưởng lớn đến công tác xét tuyển.

"Trên cơ sở phân tích dữ liệu các năm trước và ý kiến từ các cơ sở đào tạo, dự kiến quy chế mới sẽ quy định thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng", ông Hùng thông tin.

Liên quan đến việc cộng điểm cho thí sinh có chứng chỉ quốc tế, ông Hùng cho biết quy chế cũ cho phép cộng tối đa 3 điểm. Tuy nhiên trong quy chế mới, dự kiến mức điểm cộng này sẽ giảm xuống còn khoảng 1-2 điểm và các trường đại học tiếp tục được tự chủ trong khung quy định.

Việc điều chỉnh này theo ông Hùng nhằm đảm bảo sự công bằng cho thí sinh ở những vùng khó khăn, nơi điều kiện tiếp cận các chứng chỉ quốc tế còn hạn chế.

Lưu ý ưu tiên khu vực khi địa giới hành chính thay đổi

Cũng theo đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc sáp nhập địa phương trong thời gian qua khiến chính sách ưu tiên khu vực cần được rà soát, điều chỉnh.

Hiện bộ đang làm việc với Bộ Dân tộc và Tôn giáo để thống nhất việc xác định các trường học thuộc địa bàn nào được hưởng ưu tiên khu vực. Nếu chưa kịp ban hành quy định mới, dự kiến chính sách ưu tiên khu vực năm 2025 sẽ tiếp tục được áp dụng.

Ông Hùng cũng lưu ý thí sinh cần khai báo chính xác thông tin ưu tiên trên hệ thống xét tuyển để đảm bảo quyền lợi. Dự kiến, điểm ưu tiên khu vực sẽ được tính dựa trên nơi học phổ thông, không gắn thêm điều kiện về nơi cư trú như trước đây.

Không nhất thiết phải vào đại học

Tại buổi tư vấn, nhiều học sinh băn khoăn trước lựa chọn học cao đẳng hay đại học sau khi tốt nghiệp THPT.

ThS Nguyễn Khánh Cường - Hiệu trưởng Trường cao đẳng Công nghệ Quốc tế Lilama 2 - cho biết các trường cao đẳng hiện nay đã phát triển mạnh, chương trình đào tạo gắn chặt với nhu cầu thị trường lao động. Nhiều ngành học được thiết kế với tỉ lệ thực hành lên tới 70%, sinh viên được học tập và làm việc trực tiếp tại doanh nghiệp, thậm chí có cơ hội làm việc ở thị trường nước ngoài, trong đó có châu Âu.

Đồng quan điểm, TS Phạm Tấn Hạ - Giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cho rằng việc lựa chọn bậc học phụ thuộc vào năng lực, điều kiện gia đình và định hướng cá nhân của mỗi học sinh.

"Không nhất thiết ai cũng phải học đại học. Cao đẳng thiên về thực hành nghề nghiệp, còn đại học giúp hình thành tư duy ở mức cao hơn. Học tập là quá trình suốt đời, người học hoàn toàn có thể liên thông từ cao đẳng lên đại học khi có nhu cầu và đủ điều kiện", ông Hạ chia sẻ.

Đặt câu hỏi tại chương trình, học sinh Phạm Kiệt (Trường THPT Lê Lợi) băn khoăn người có tính cách hướng nội có phù hợp học khối ngành kỹ thuật và nên học nghề hay học đại học.

TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM - khẳng định người hướng nội hoàn toàn phù hợp với các ngành kỹ thuật, bởi nhiều vị trí chuyên môn không đòi hỏi giao tiếp nhiều.

"Học nghề hay học đại học đều cần đam mê. Nếu năng lực vừa phải, các bạn có thể học nghề để sớm đi làm. Trong quá trình học, nếu thấy mình có khả năng, vẫn có thể tiếp tục học liên thông lên cao đẳng hoặc đại học", ông Nhân tư vấn.

Báo Tuổi Trẻ khởi động chương trình tư vấn tuyển sinh hướng nghiệp 2026 tại Đắk Lắk, Gia Lai

Chuỗi tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 của báo Tuổi Trẻ sẽ chính thức bắt đầu với ba chương trình tại Đắk Lắk và Gia Lai ngày 10, 11-1.