Theo xe đầu kéo 'cân đo' giữa cao tốc và quốc lộ

8h11, sau khi hoàn tất các thủ tục nhận hàng tại một công ty trong KCN VSIP Quảng Ngãi, ông Nguyễn Văn Tuấn (55 tuổi, trú Quảng Ngãi) điều khiển chiếc xe đầu kéo biển số 51C-978… chở container loại 40 feet với 9,1 tấn hàng rời nhà máy, bắt đầu hành trình đến cảng Tiên Sa, TP Đà Nẵng.

Hơn 1,2 triệu đồng chênh lệch cho một vòng xe

Có 30 năm làm nghề lái xe tải, ông Tuấn đã quá quen với cung đường vận chuyển hàng hóa giữa Quảng Ngãi và Đà Nẵng. Với chuyến hàng này, ông có hai lựa chọn, hoặc theo quốc lộ 1, hoặc lên cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi. Chiếc đầu kéo cuối cùng vẫn nhập vào dòng phương tiện trên quốc lộ 1.

Lý do đầu tiên được người tài xế đưa ra là chi phí. Theo ông Tuấn, đi quốc lộ 1, chiếc xe phải trả 196.000 đồng tiền phí cho một lượt, tương đương 392.000 đồng cho hành trình đi và về. Trường hợp doanh nghiệp mua vé tháng, số tiền phải trả khoảng 6 triệu đồng.

Trong khi đó nếu sử dụng cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi từ nút giao Tịnh Hà đến Túy Loan, theo mức phí ông Tuấn tính cho chiếc đầu kéo, số tiền phải trả là 815.000 đồng mỗi lượt, tức hơn 1,6 triệu đồng cho hai chiều. Như vậy nếu chỉ tính tiền qua trạm theo từng lượt, một vòng xe đi cao tốc chênh hơn 1,2 triệu đồng so với phương án đi quốc lộ 1.

"Cao tốc chi phí quá cao. Mức phí này nếu chạy ra vào thì thậm chí bị lỗ chứ không có lợi nhuận", ông Tuấn nói và cho biết doanh nghiệp đã cân nhắc bài toán chi phí trước khi lựa chọn lộ trình vận chuyển.

Theo ông Tuấn, những xe đầu kéo vận chuyển hàng giữa KCN VSIP Quảng Ngãi và cảng Tiên Sa mà ông biết hiện chủ yếu lựa chọn quốc lộ 1. "Riêng các xe tải lộ trình cảng Tiên Sa - VSIP thì hầu hết đều di chuyển quốc lộ 1, ít xe nào đi lên cao tốc vì phí quá cao trong khi thời gian như nhau", ông Tuấn cho biết.

Tuy nhiên tiền phí mới là một phần của phép tính. Với phương tiện kinh doanh vận tải, nếu chi phí tăng thêm giúp rút ngắn đáng kể thời gian, tăng số vòng xe hay hiệu quả giao nhận hàng hóa, cao tốc vẫn có thể mang lại lợi thế.

Khi chiếc xe bắt đầu rời KCN VSIP, đồng hồ ODO hiển thị 852.625km. Đến khi hơn 9,1 tấn hàng được đưa tới cảng Tiên Sa, ODO dừng ở con số 852.756km, tương đương quãng đường thực tế 131km. Tổng thời gian di chuyển khoảng 3 giờ 30 phút. 

Trong khi đó hành trình trên cao tốc cho tổng lộ trình 148km bởi chiếc xe phải di chuyển đến nút giao Tịnh Hà để vào cao tốc, sau đó từ nút Túy Loan tiếp tục đi về cảng. Cao tốc cho phép phương tiện duy trì tốc độ cao hơn, nhưng phần đường kết nối ở hai đầu khiến tổng quãng đường dài hơn. Theo đo đạc của mình, ông Tuấn cho biết cả hành trình trên cũng khoảng 3 giờ 30 phút.

Khi tài xế tính cả từng lít dầu

Ngoài tiền phí và thời gian, nhiên liệu cũng được ông Tuấn đưa vào phép tính lựa chọn tuyến đường. Theo kinh nghiệm vận hành chiếc đầu kéo, khi chạy quốc lộ 1, xe tiêu thụ khoảng 30 lít dầu/100km, tương đương khoảng 78 lít cho cả hành trình đi và về.

Nếu chạy cao tốc, ông Tuấn ước tính mức tiêu hao vào khoảng 33 lít/100km. Với tổng quãng đường dài hơn, lượng nhiên liệu cho cả hai chiều vào khoảng 97 lít, cao hơn gần 20 lít so với phương án đi quốc lộ 1.

Đồng quan điểm là anh Huỳnh Thanh Hà (lái xe đầu kéo) thường xuyên chở hàng từ Chu Lai đi Nha Trang (Khánh Hòa). Theo anh Hà, để đảm bảo duy trì được tốc độ, lái xe buộc phải thúc ép phương tiện hoạt động ở tua máy lớn, dẫn đến việc tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn so với quốc lộ. Anh dẫn chứng lộ trình từ Chu Lai - Nha Trang tiêu hao 270 lít dầu cho hai chiều, trong khi quốc lộ 1 tiêu hao khoảng 240 lít. Tuy nhiên anh nhanh được hơn từ 3 đến 4 giờ đồng hồ.

Chênh lệch tiêu hao nhiên liệu cũng khiến các doanh nghiệp, lái xe cân nhắc khi lập lộ trình. Với một chiếc xe chạy thường xuyên, khoản chênh lệch không chỉ được tính cho một lượt mà là cả vòng xe, rồi tiếp tục nhân lên theo số chuyến trong tháng.

Tuy nhiên anh Hà cũng nói thêm việc đảm bảo tốc độ tối thiểu trên cao tốc tại một số đoạn dốc cao, dài là một bài toán khó đối với các tài xế có chở hàng, dù là người có kinh nghiệm lâu năm. Bởi theo anh Hà, dù có thêm ga hay lấy trớn từ trước, chiếc xe cũng không thể vượt các con dốc cao mà tốc độ trên 60km/h. "Chỉ có chạy xe không thì có thể!", anh Hà khẳng định.

Phóng viên 'theo chân' xe đường dài: Tài xế lúc chạy trên cao tốc lúc rẽ ra quốc lộ

Để tiết kiệm khi lựa chọn cao tốc, nhiều tài xế đường dài có lúc phải chọn phương án rẽ xuống quốc lộ 1 để giảm bớt gánh nặng chi phí.