Thêm một đường lên đại học cho người học nghề, nhưng phải chờ 24-36 tháng?

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều các thông tư của Bộ quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành giáo dục mầm non, đại học và sau đại học.

Dự thảo đề xuất bổ sung người đã tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng ngành nghề thuộc cùng nhóm ngành vào nhóm người dự tuyển. 

Về nguồn xét tuyển, người có bằng trung cấp phải có 36 tháng kinh nghiệm công tác đúng với chuyên môn đào tạo. Người có bằng cao đẳng nhưng chưa có bằng THPT phải có 24 tháng kinh nghiệm công tác đúng với chuyên môn đào tạo.

Tốt nghiệp cao đẳng, trung cấp chờ 24-36 tháng có lâu?

TS Trần Thanh Hải - Hiệu trưởng Trường cao đẳng Viễn Đông (TP.HCM) - cho rằng đề xuất mở thêm đường vào đại học cho người học nghề là hợp lý, phù hợp với thực tế và tinh thần học tập suốt đời được quy định trong Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học và Luật Giáo dục nghề nghiệp.

Ông Hải lưu ý theo dự thảo, người đi theo con đường học nghề sau THCS nếu không có bằng tốt nghiệp THPT sẽ chưa thể học xong trung cấp hoặc cao đẳng rồi chuyển ngay lên đại học. Cụ thể theo dự thảo, người có bằng trung cấp phải có 36 tháng kinh nghiệm làm việc đúng chuyên môn, còn người có bằng cao đẳng là 24 tháng.

Theo ông Hải, khoảng thời gian này có cái hay là người học phải trải qua công việc thực tế trong nghề đã học trước khi tiếp tục lên đại học. Người học sẽ có kinh nghiệm nghề nghiệp, hiểu rõ công việc rồi mới học tiếp để nâng trình độ.

Tuy vậy, ông cho rằng cần làm rõ thế nào được xem là công tác đúng với chuyên môn đào tạo. Chẳng hạn một người tốt nghiệp cao đẳng ngành điện, vào làm tại doanh nghiệp điện nhưng phụ trách bán hàng chứ không làm kỹ thuật, vậy thời gian này có được tính là làm đúng chuyên môn hay không?

Nếu khâu hậu kiểm không được làm chặt, rất có thể một số trường đại học gặp khó trong tuyển sinh có thể nới điều kiện để lấy người học, trong khi chất lượng đầu vào lại không được kiểm soát tương xứng.

ThS Nguyễn Văn Chương - Hiệu trưởng Trường cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi (Đồng Nai) - cũng đánh giá cao đề xuất mở thêm cơ hội học đại học cho người đã chọn con đường học nghề, nhất là nhóm chưa có bằng tốt nghiệp THPT.

Điều ông băn khoăn là thời gian 24 hoặc 36 tháng có thể khá dài. Một người vừa tốt nghiệp cao đẳng, đang có nhu cầu học tiếp do công việc hoặc vị trí việc làm yêu cầu bằng đại học, vẫn phải chờ thêm hai năm mới đủ điều kiện dự tuyển.

Theo ông, có thể nghiên cứu thêm một cách khác dựa trên kết quả học tập và rèn luyện ở bậc đã tốt nghiệp. Chẳng hạn người tốt nghiệp cao đẳng loại khá trở lên, có kết quả rèn luyện tốt, có thể được xem xét dự tuyển mà không nhất thiết phải chờ đủ 24 tháng.

Ông Chương cho rằng nhu cầu học từ cao đẳng lên đại học để nâng trình độ là có. Chương trình học cần giúp người học bổ sung kiến thức, kỹ năng và năng lực nghề nghiệp ở trình độ cao hơn, tránh tình trạng học chủ yếu để có thêm một tấm bằng.

Mở nguồn tuyển nhưng sẽ tuyển bằng cách nào?

TS Hoàng Văn Phúc - Hiệu trưởng Trường cao đẳng Bách khoa Sài Gòn - cho biết tại trường khoảng 30% sinh viên sau khi tốt nghiệp cao đẳng có nhu cầu học tiếp lên đại học, trong đó có những em chọn lộ trình không thi tốt nghiệp THPT. Số còn lại chủ yếu muốn đi làm ngay hoặc về làm việc tại doanh nghiệp gia đình.

Theo ông Phúc, với nhóm đã xác định rõ mong muốn học tiếp, yêu cầu chờ thêm 24 tháng có thể làm gián đoạn kế hoạch học tập. Ông đề nghị cân nhắc rút ngắn thời gian hoặc có thêm cách khác để người học đủ điều kiện có thể tiếp tục lên đại học sớm hơn.

"Từ cao đẳng lên đại học phải đi vào phần kiến thức và kỹ năng người học còn thiếu. Người học cần thực sự nâng được trình độ chuyên môn, tay nghề và khả năng làm việc, chứ không nên nghiêng về mục tiêu lấy thêm bằng", ông nói.

TS Hoàng Ngọc Vinh - nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ Giáo dục và Đào tạo) - lưu ý mở rộng nguồn tuyển là một chuyện, còn các trường sẽ dùng căn cứ nào để chọn người học là chuyện khác.

Cụ thể, nếu xét bằng kết quả học tập, học bạ THPT và kết quả học văn hóa của người học theo chương trình nghề có nhiều điểm khác nhau, khó đặt cạnh nhau để xét theo cùng một cách. Nếu dùng điểm thi tốt nghiệp THPT, người không có bằng THPT lại phải có kết quả kỳ thi này mới tham gia được phương thức xét tuyển tương ứng.

Ông Vinh cho rằng cần phân biệt quy định về nguồn tuyển đại học với quy định về liên thông. Việc đưa người tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng vào nguồn tuyển mới xác định ai có thể đăng ký dự tuyển. Còn trường sẽ dựa vào kết quả nào, đánh giá ra sao và chọn người học thế nào đối với nhóm có quá trình học khác với học sinh THPT vẫn cần được làm rõ.

Mẹ đi mua ve chai, con gái vừa học vừa làm tốt nghiệp xuất sắc

Không đậu lớp 10, Phạm Thị Minh Thư chọn học nghề từ bậc trung cấp, vừa học vừa làm thêm và nay tốt nghiệp cao đẳng xuất sắc ngành kế toán. Phía sau em là người mẹ nhiều năm đi mua ve chai để lo cho chồng bệnh và ba con.