Thế giới quy định ra sao về việc cho trẻ dưới 18 tuổi đăng ký hiến tạng?

Tại Mỹ, Anh, Đức và Hà Lan, pháp luật đều có những quy định cụ thể nhằm xác định nguyện vọng hiến tạng, bảo đảm việc hiến tạng được thực hiện đúng điều kiện và làm rõ trách nhiệm của gia đình khi người hiến chưa đủ tuổi trưởng thành.

Mỹ: cần có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp 

Theo thông tin từ trang web chính thức về hiến tạng của Chính phủ Mỹ, việc hiến tạng của người dưới 18 tuổi cần có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp.

Ở phần lớn các bang, cha mẹ hoặc người giám hộ là người đưa ra quyết định hiến tạng khi trẻ qua đời trước tuổi 18.

Về việc đăng ký hiến tạng khi còn sống, một số bang cho phép thanh thiếu niên đăng ký hiến tạng, giác mạc và mô khi làm giấy phép học lái xe hoặc bằng lái xe. 

Tuy nhiên việc đăng ký này không thay thế yêu cầu về sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ theo quy định áp dụng đối với trẻ vị thành niên.

Riêng tại bang Michigan (Mỹ), người từ đủ 14 tuổi có thể hiến thận cho một thành viên gia đình thân thiết nếu được tòa án chấp thuận trước.

Do lo ngại cha mẹ có thể khó đưa ra quyết định khách quan, một số trường hợp hiến tạng ở trẻ đã được đưa ra tòa xem xét. 

Tòa án từng cho phép trẻ hiến thận cho anh, chị hoặc em khi không còn giải pháp phù hợp nào khác, nếu việc hiến tạng được xem là vì lợi ích tốt nhất của trẻ. Tuy nhiên những trường hợp này vẫn cần có sự đồng ý của cha mẹ và sự chấp thuận của chính trẻ.

Anh: trẻ có thể tự đăng ký

Theo Dịch vụ Y tế quốc gia Anh (NHS), bất kỳ ai cũng có thể đăng ký nguyện vọng hiến tạng sau khi qua đời, miễn là đáp ứng các điều kiện liên quan. Để đăng ký vào danh sách hiến tạng của NHS, một người cần sinh sống tại Anh, quần đảo Channel hoặc đảo Man.

NHS không quy định độ tuổi tối đa để đăng ký hiến tạng. Cha mẹ hoặc người giám hộ có thể đăng ký cho trẻ em, đồng thời trẻ cũng có thể tự đăng ký.

Tuy nhiên trẻ dưới 12 tuổi tại Scotland và trẻ dưới 18 tuổi ở các khu vực còn lại của Anh khi đăng ký cần có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ để việc hiến tạng được thực hiện.

Theo NHS, quyết định cuối cùng về việc sử dụng cơ quan hoặc mô để cấy ghép luôn được chuyên gia y tế đưa ra tại thời điểm hiến, dựa trên đánh giá cụ thể từng trường hợp.

Đức: người đủ 16 tuổi có thể tự quyết định

Luật Ghép tạng của Đức quy định rõ độ tuổi được tự quyết định hiến tạng sau khi chết, đồng thời đặt ra các điều kiện nhằm bảo đảm việc hiến tạng diễn ra tự nguyện và an toàn.

Ban hành năm 1997, luật điều chỉnh việc hiến, lấy và ghép tạng, đồng thời nghiêm cấm mua bán tạng và mô.

Theo cổng thông tin y tế của Chính phủ Đức, người từ đủ 16 tuổi có thể tự quyết định hiến tạng sau khi chết. Nếu người qua đời chưa từng bày tỏ nguyện vọng, thân nhân sẽ quyết định dựa trên ý chí mà họ cho rằng người mất mong muốn.

Hà Lan: dưới 12 tuổi không được đăng ký hiến tạng

Theo quy định của pháp luật Hà Lan, trẻ dưới 12 tuổi không được đăng ký hiến tạng và cha mẹ hoặc người khác cũng không thể đăng ký thay. Bác sĩ chỉ được sử dụng tạng hoặc mô của trẻ đã qua đời khi có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ.

Thanh thiếu niên từ 12-15 tuổi được phép đăng ký hiến tạng. Tuy nhiên cha mẹ hoặc người giám hộ có thể phản đối nguyện vọng của trẻ, kể cả khi trẻ đã đăng ký, cho đến khi trẻ đủ 16 tuổi.

Tất cả người trẻ đều nhận được một lá thư sau khi bước sang tuổi 18, hướng dẫn họ đăng ký nguyện vọng vào Hệ thống đăng ký hiến tạng (Donorregister). Những người không đưa ra lựa chọn sẽ được ghi nhận trong hệ thống với trạng thái “không phản đối hiến tạng”.

Nếu tạng hoặc mô hiến không phù hợp để cấy ghép, chúng chỉ được sử dụng cho nghiên cứu về ghép tạng. Người hiến có thể đăng ký phản đối việc sử dụng tạng hoặc mô cho mục đích nghiên cứu.

Nhìn chung, tại các nước châu Âu (chẳng hạn như Thụy Điển, Na Uy,...), dù cho phép người chưa thành niên hiến tạng khi còn sống, song pháp luật đều đặt ra những điều kiện nghiêm ngặt nhằm bảo vệ người hiến.

Trong đó nhiều nước yêu cầu cơ quan độc lập có chuyên môn thẩm định và phê duyệt, nhằm bảo đảm các điều kiện pháp lý được đáp ứng và người hiến đủ trưởng thành đưa ra quyết định tự nguyện.

Vụ hiến mô, tạng ở trẻ dưới 18 tuổi: Bộ Y tế nói gì về những lo ngại của phụ huynh?

Bộ Y tế khẳng định dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) đặt lợi ích tốt nhất của trẻ em lên hàng đầu.