Nhật - ASEAN hợp tác để đảm bảo tự do hàng hải, hàng khôngXây dựng lòng tin, bảo đảm tự do hàng hải và hàng không

Thủ tướng Shinzo Abe đã có cơ hội giải thích với tất cả các nhà lãnh đạo của 10 quốc gia Đông Nam Á (đại diện Thái Lan là một phó thủ tướng) về chính sách an ninh của mình với tên gọi “Đóng góp chủ động cho hòa bình”. “Chính sách này được nhiều lãnh đạo ASEAN chào đón và kỳ vọng. Điều đó cũng được thể hiện trong tuyên bố chung (về giải quyết thách thức khu vực và toàn cầu - PV)” - Thủ tướng Abe nói tại cuộc họp báo kết thúc hội nghị.

Ông cho biết tuần tới Nhật Bản dự kiến công bố Chiến lược an ninh quốc gia và ông đã tận dụng cơ hội ở hội nghị để giải thích về chiến lược này với các đối tác ASEAN. Điểm trọng tâm của chiến lược này sẽ là việc thực hiện quyền phòng thủ tập thể của Nhật Bản, một quyền được nhiều quốc gia coi là đương nhiên nhưng lại là chủ đề vô cùng nhạy cảm ở Nhật Bản từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay.

Thành công thứ hai của Thủ tướng Abe là đưa ra được tiếng nói đồng thuận với các nhà lãnh đạo ASEAN trong việc kêu gọi tự do, an toàn và an ninh hàng hải, hàng không, đặc biệt trong bối cảnh Nhật Bản đang quyết liệt phản đối vùng nhận diện phòng không (ADIZ) của Trung Quốc, liên tục yêu cầu Trung Quốc rút lại những quy định “không thể chấp nhận được” vi phạm quyền tự do bay ở không phận quốc tế, và kêu gọi các nước không tuân thủ các quy định này.

Ông nói: “Để ASEAN tiếp tục phát triển thì các con đường hàng không và hàng hải an toàn, tự do, không bị quy định bởi vũ lực mà bởi luật lệ, là điều không thể thiếu được. Trong tình hình đó, các hành động đơn phương thay đổi nguyên trạng ở biển Hoa Đông và biển Đông, cũng như các hành động gây hạn chế đối với trật tự ở không phận quốc tế được theo dõi sát sao. Căng thẳng cao ở khu vực không có lợi cho ai”.

Thành công thứ ba là Chính phủ Abe đã tạo ra một không khí đoàn kết, hợp tác giữa ASEAN và Nhật Bản. Trong tuyên bố kết thúc hội nghị trước báo giới, Thủ tướng Abe không quên điểm danh từng nước một trong 10 nước ASEAN, mỗi nước gắn với một sự kiện, đặc điểm khác nhau. Khách du lịch từ VN đến Nhật Bản trong năm 2013 tăng 50%; Bệnh viện Nhật Bản ở Campuchia - hay Bệnh viện bà mẹ và trẻ em - đã góp phần quan trọng giảm tỉ lệ tử vong của trẻ khi sinh; món sushi đang ngày càng phổ biến ở Myanmar...

Ông cũng tự hào nhắc lại kỷ lục thăm 10 nước ASEAN trong vòng chưa đầy 12 tháng của mình, đề cập đến các dự án hợp tác tương lai một cách lạc quan. “Các đối tác đều có nhiều vấn đề với nhau nhưng Nhật Bản và ASEAN, vì có chung các thách thức, đã thúc đẩy đối thoại và nhờ có đối thoại, chúng ta đã xác định được con đường tiến đến các giải pháp. Nhật Bản và ASEAN đã phát triển quan hệ hữu nghị sâu sắc 40 năm qua. Theo tôi, hội nghị cấp cao kỷ niệm lần này là khởi đầu tuyệt vời cho 40 năm tiếp theo của quan hệ đối tác sâu sắc của chúng ta” - Thủ tướng Abe kết luận.