Phần dài đoạn kênh được mở mang đường sá sạch đẹp, người ta lại ào ào như xả "bù" xuống phần kênh chưa làm xong. Chính quyền nỗ lực cải tạo môi trường, nhưng không ít người dân cứ "hồn nhiên" xả rác ngập ngụa. Tại sao lại đến nỗi này?

Nỗi buồn xả rác thải xuống kênh nước đen

Đứa cháu nhỏ mới 8 tuổi của tôi cũng nhiều lần phải thảng thốt hỏi: "Tại sao người ta cứ xả rác hoài, xả rác mãi mà không chịu dừng vậy cô?". Tôi chỉ thở dài, không thể biết trả lời cháu mình như thế nào!

Hơn 10 năm trước, con kênh dài khoảng 2km lộ thiên từ một đoạn đường Phan Anh kéo dài hết đường Tô Hiệu ở quận Tân Phú cũ này là điểm nóng ô nhiễm khủng khiếp. Mùa nắng hay mùa mưa cũng chỉ duy nhất mùi hôi thối nồng nặc, màu nước đen nghịt và rác rưởi luôn nhiều đến mức nghẹt kênh làm người ta tưởng có thể đi bộ trên đó được.

Tôi không biết bao nhiêu lần phải chứng kiến cảnh người ta cứ vô tư vứt bất kể thứ gì có thể vứt được xuống dòng kênh, từ bao rác sinh hoạt gia đình, phế liệu sản xuất, miểng chai lọ bể, xác chuột chết, chó chết và cả những bàn ghế, bồn rửa mặt to đùng bị hư hỏng.

Đặc biệt, một số cơ sở sản xuất cũng lén lút cho nước thải chưa qua xử lý ra thẳng con kênh làm con kênh đã đen lại càng thêm đen nghịt, đã hôi thối lại càng thêm nồng nặc.

Họ cứ thản nhiên xả rác thải xuống kênh ngày đêm, gần như công khai, chẳng đếm xỉa đến những tấm bảng cấm đổ rác, những băng rôn kêu gọi chung tay bảo vệ môi trường, kể cả camera quan sát.

Có lần chạy xe máy đi học, tôi từng bị một người dân đứng trước cửa nhà quăng bao rác xuống kênh mà lại trúng ngay xe tôi. Cái bao ni lông rác sinh hoạt không cột kỹ làm văng cơm thừa canh cặn và rau rác hôi thối dính lên đầu xe máy và dây bẩn cả lên người tôi.

Nhắc lại tôi vẫn nhớ hôm đó mình đã không kìm được nước mắt, nhưng không phải khóc vì mình bị dơ bẩn mà khóc cho ý thức tệ hại của người ném rác.

Niềm vui vừa đến, nỗi buồn lại tiếp tục

Năm 2016, phần dài khoảng 1,5km của đoạn kênh này được chính quyền cải tạo, đặt cống hộp đôi. Công trình kéo dài mấy năm rồi cũng đến ngày vui khánh thành. Đoạn kênh ô nhiễm khiến người không muốn đi qua thành con đường rộng rãi, sạch đẹp.

Cuộc sống người dân hai bên cũng đổi thay hẳn, nếu không nói là "lên đời" với công ty, cửa tiệm, hàng quán tấp nập khi đã hết ô nhiễm. Tuy nhiên, niềm vui chưa được bao lâu thì nỗi buồn lại tiếp tục và đến giờ vẫn chưa thể thấy hồi kết.

Phần còn lại của đoạn kênh dài khoảng nửa km quẹo ra đường Phan Anh chưa được cải tạo lại tiếp tục trở thành điểm nóng ô nhiễm, mặc dù lực lượng vệ sinh môi trường liên tục nỗ lực dọn dẹp.

Ngày ngày qua lại dòng kênh này, tôi lại tiếp tục ngậm ngùi chứng kiến người nỗ lực vớt rác, người cứ "hồn nhiên" xả rác.

Có những buổi sáng, thật thương nhìn các anh công nhân vệ sinh phải đầm mình xuống lòng nước đen đặc rác rưởi để cố gắng làm sạch lại con kênh. Sự dơ bẩn, hôi thối khủng khiếp đến mức người đi đường còn muốn chạy qua thật nhanh, thế mà các anh phải ngập cả thân mình dưới đó suốt hàng giờ đồng hồ. Rác rưởi đó đâu phải tự nhiên mà ra, nó chỉ từ bàn tay con người!

Đã ở bên dòng kênh này suốt hàng chục năm, ông Hai, một người dân có nhà ở hẻm đường Tô Hiệu, tâm sự khi phần dài đoạn kênh được chính quyền cải tạo thành đường, người dân đều rất vui vì thấy cơ hội đổi đời ngay trước mắt. Căn nhà bên kênh nước đen ô nhiễm ngày nào đã thành mặt tiền con đường khang trang. Thế mà, hành vi xả rác vẫn tiếp tục ở phần kênh còn lại.

Bao giờ dòng kênh mới sạch đẹp trở lại? Câu hỏi cho tất cả và cho từng người đang ngày ngày đầu độc dòng nước này.

Kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè: Câu chuyện 50 năm môi trường TP.HCM

Những người sống lâu ở TP.HCM chắc khó quên được mùi của dòng kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè nhiều năm vừa qua. Nồng nặc bốc lên mỗi trưa nắng, len vào nhà và len cả vào ký ức của bao người.