SpaceX bất ngờ hủy kế hoạch dùng cánh tay robot 'gắp' tên lửa vào phút chót

Theo Hãng tin AFP ngày 14-11, tên lửa Starship cao 124m của SpaceX đã rời bệ phóng tại Starbase, miền nam bang Texas (Mỹ), trong chuyến bay thử nghiệm lần thứ 15.

Tuy nhiên công ty phải từ bỏ kế hoạch thu hồi tầng đẩy Super Heavy, sau khi phát hiện vấn đề kỹ thuật.

Bể kế hoạch sau vài phút

Chỉ vài phút sau khi phóng và hoàn tất quá trình tách hai tầng tên lửa, một vấn đề kỹ thuật buộc SpaceX phải từ bỏ kế hoạch thu hồi tầng đẩy Super Heavy. Thay vì quay trở lại bãi phóng để được các cánh tay cơ khí "đũa gắp" giữ lại, tầng đẩy này đã rơi xuống vịnh Mexico.

Trong khi đó tàu vũ trụ Starship đã đi vào quỹ đạo Trái đất. SpaceX dự kiến tìm cách thu hồi con tàu vào ngày 15-11, sau khoảng 22 giờ hoạt động trên không gian.

Nếu thu hồi thành công tàu vũ trụ Starship, đây sẽ là bước tiến quan trọng trong nỗ lực phát triển hệ thống tên lửa có thể tái sử dụng hoàn toàn, giúp giảm chi phí và tăng tần suất phóng.

Trước đó SpaceX đã ba lần thu hồi thành công tầng đẩy Super Heavy, bằng cách đưa tên lửa hạ xuống theo phương thẳng đứng và dùng các cánh tay cơ khí tại bãi phóng để giữ lại.

Ông Clayton Swope, chuyên gia hàng không vũ trụ tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), gọi khả năng tái sử dụng hoàn toàn tàu vũ trụ là "chén thánh" của ngành công nghiệp vũ trụ. Theo ông, dù ngành công nghiệp này đã theo đuổi mục tiêu trên từ thời tàu con thoi NASA, chưa đơn vị nào thực sự đạt được.

Bà Kathleen Curlee, nhà phân tích cấp cao tại Trung tâm Công nghệ mới nổi và an ninh thuộc Đại học Georgetown, nhận định việc thu hồi tầng trên của tên lửa là thách thức đặc biệt lớn, đòi hỏi hàng triệu bộ phận chuyển động phối hợp chính xác.

So với tầng đẩy Super Heavy, Starship phải đối mặt với nhiều thách thức hơn khi trở về Trái đất do rơi từ độ cao lớn hơn, tốc độ nhanh hơn và chịu nhiệt độ cực cao khi đi vào khí quyển.

Thách thức của SpaceX chinh phục Mặt trăng, sao Hỏa

Tỉ phú Elon Musk từng tạo ra những thay đổi lớn trong ngành công nghiệp vũ trụ với dòng tên lửa Falcon có khả năng tái sử dụng một phần. Các tên lửa này thường xuyên được sử dụng để đưa vệ tinh lên quỹ đạo và vận chuyển phi hành gia đến Trạm vũ trụ quốc tế (ISS).

Tuy nhiên dự án Starship nhiều lần chậm tiến độ do những thách thức kỹ thuật. NASA đang trông đợi phương tiện này trở thành tàu đổ bộ Mặt trăng phục vụ chương trình Artemis.

Một trong những trở ngại lớn khác là công nghệ chuyển nhiên liệu giữa các tàu trên quỹ đạo, điều kiện cần thiết để Starship thực hiện những hành trình dài đến Mặt trăng và sao Hỏa.

Trong chuyến bay lần này, Starship dự kiến triển khai 26 vệ tinh vào mạng lưới Internet vệ tinh Starlink, sau đó bay vòng quanh Trái đất 14 lần trước khi trở về.

SpaceX cho biết sẽ chỉ tiến hành thu hồi con tàu khi điều kiện thuận lợi nhất. Trong các lần thử nghiệm trước, công ty từng thay đổi kế hoạch vào phút chót. Theo chiến lược phát triển của ông Musk, các vụ va chạm, nổ và sự cố cũng là một phần của quá trình thử nghiệm, giúp công ty tích lũy dữ liệu và hoàn thiện công nghệ.

Được quân đội Mỹ tạo lợi thế, SpaceX sẽ có quyền điều phối giao thông vũ trụ?

Quân đội Mỹ vừa cho phép SpaceX truy cập nguồn dữ liệu theo dõi không gian được kiểm soát nghiêm ngặt, khiến giới chuyên môn lo ngại tập đoàn này sẽ nắm lợi thế vượt trội trong điều phối giao thông vũ trụ.