Shin Godzilla: Cách một thương hiệu tái sinh trong biển lửa

Trải qua hơn 70 năm tồn tại, Godzilla đã trở thành một trong những biểu tượng văn hóa đại chúng nổi tiếng nhất Nhật Bản. 

Từ hình tượng quái vật khổng lồ đại diện cho nỗi ám ảnh hạt nhân, Godzilla dần được khai thác dưới nhiều góc độ, từ biến đổi khí hậu, thảm họa môi trường cho đến những cuộc đối đầu mang tính giải trí thuần túy.

Thay vì đơn thuần đưa quái vật trở lại để chiến đấu với các kaiju khác, Shin Godzilla đặt nặng câu hỏi về cách phản ứng của chính quyền Nhật Bản trước những thảm họa tưởng chừng không thể kiểm soát.

Godzilla phản chiếu thảm họa Fukushima

Shin Godzilla mở đầu bằng sự xuất hiện bất ngờ của một sinh vật khổng lồ tại vùng biển Tokyo. Chính phủ Nhật Bản lập tức phải tổ chức các cuộc họp khẩn cấp để xác định bản chất mối đe dọa và tìm phương án ứng phó.

Nhân vật Rando Yaguchi (Hiroki Hasegawa) cùng Yusuke Shimura (Kengo Kora) tham gia cố vấn cho Thủ tướng Seiji Ookouchi (Ren Osugi). Tuy nhiên quá trình đối phó với Godzilla nhanh chóng bộc lộ những bất cập trong bộ máy hành chính. 

Tình hình càng cấp bách khi Mỹ chuẩn bị triển khai một cuộc tấn công hạt nhân nhằm tiêu diệt Godzilla. 

Nhật Bản chỉ còn một khoảng thời gian ngắn để tìm ra giải pháp, trước khi phải đối mặt với một thảm họa còn khủng khiếp hơn.

Câu chuyện mang nhiều tầng ý nghĩa khi đặt trong bối cảnh lịch sử Nhật Bản. 

Nếu Godzilla phiên bản năm 1954 phản ánh nỗi ám ảnh của người Nhật sau hai quả bom nguyên tử tại Hiroshima và Nagasaki, Shin Godzilla lại được xem như cách điện ảnh nhìn lại những tổn thương từ thảm họa Nhà máy điện hạt nhân Fukushima năm 2011.

Đạo diễn Hideaki Anno không tái hiện trực tiếp trận động đất hay sóng thần. Thay vào đó, ông sử dụng Godzilla như một hình tượng ẩn dụ cho những biến cố bất ngờ mà con người không thể ngăn chặn, dù sở hữu công nghệ và hệ thống quản lý hiện đại đến đâu.

Một hình tượng quái vật được tái định nghĩa

Điểm khác biệt lớn của Shin Godzilla nằm ở thiết kế nhân vật. Thay vì hình ảnh một con thằn lằn khổng lồ với dáng đứng hai chân quen thuộc, Godzilla trong tác phẩm trải qua nhiều giai đoạn tiến hóa với ngoại hình ngày càng đáng sợ.

Hideaki Anno biến Godzilla thành một sinh vật gần với nỗi kinh hoàng trong các tác phẩm của nhà văn H.P. Lovecraft hơn là một quái vật điện ảnh thông thường.

Cách quay phim cũng góp phần làm nổi bật cảm giác bất an. Những góc máy cầm tay, hình ảnh mô phỏng bản tin truyền hình và cảnh quay từ trực thăng khiến khán giả có cảm giác đang theo dõi một thảm họa có thật. 

Đặc biệt, phân đoạn Godzilla tàn phá Tokyo bằng hơi thở nguyên tử được xem là một trong những cảnh đáng nhớ nhất toàn bộ thương hiệu. 

Hàm dưới của nó tách ra bất thường, phun khói cháy lan khắp đường phố trước khi biến toàn bộ khu vực thành biển lửa. Sau đó sinh vật tập trung năng lượng phóng xạ thành những tia laser có sức công phá khủng khiếp, dễ dàng xuyên thủng máy bay và các công trình cao tầng.

Đây không đơn thuần là một màn trình diễn sức mạnh của quái vật, mà còn là lời nhắc nhở về cái giá con người phải trả khi đối đấu với thảm họa thiên nhiên. 

Hồi sinh thương hiệu bằng những ý tưởng mới

Tựa đề Shin Godzilla có thể được diễn giải theo nhiều nghĩa trong tiếng Nhật, bao gồm mới, chân thực và thần thánh. Ba cách hiểu này đều phù hợp với hình tượng Godzilla mà Hideaki Anno xây dựng. 

Thành công của Shin Godzilla cho thấy việc hồi sinh thương hiệu cũ chỉ thực sự có ý nghĩa khi nhà làm phim tìm được một góc nhìn mới. Thay vì dựa vào những nhân vật quen thuộc hay các chi tiết gợi nhớ quá khứ, tác phẩm sử dụng biểu tượng Godzilla để kể câu chuyện phản ánh những nỗi lo của xã hội đương đại.

Godzilla Minus Zero và bài học từ đạo diễn Avatar, Terminator 2

Sau thành công của Godzilla Minus One, đạo diễn Takashi Yamazaki tiết lộ phần tiếp theo Godzilla Minus Zero chịu ảnh hưởng từ hai tác phẩm kinh điển của James Cameron là Aliens và Terminator 2: Judgment Day.